Browsing by Author "Ek, Fatma İpek"

Now showing 1 - 11 of 11

Atmosphere as Spatial Language: Semiotics of Atmospheric Aesthetics in Sci-Fi Dystopian Films
(2025) Üge, Talha; Ek, Fatma İpek
This thesis investigates the ways in which sci-fi cinema constructs meaning through spatial atmosphere, sensory expression, and architectural design, particularly within the framework of dystopian architecture. Drawing on Gernot Böhme's theory of atmospheric aesthetics and Michael A. K. Halliday's systemic functional linguistics, the study formulates a dual-axis analytical model that integrates object-oriented analysis of cinematic space with subject-oriented audience reception. Through close analysis of Blade Runner (1982), Dark City (1998), and The Matrix Reloaded (2003) and The Matrix Revolutions (2003), the research reveals how spatial composition, lighting, acoustic layering, and architectural motifs function as a linguistic system, conveying complex themes of control, resistance, surveillance, and existential fragmentation across the filmic environment. Böhme's atmospheric generators are expanded and recalibrated for the specific demands of cinematic representation, while Halliday's ideational, interpersonal, and textual (reconceptualized in this thesis as [con]textual) metafunctions of language inform the analysis of audience interpretation and emotional response. Empirical data, collected through film screenings, reflective writing, discussion-based sessions, and sketch-based analysis conducted with architecture students, provide a layered perspective on how dystopian atmospheres are cognitively processed and effectively internalized. Rather than treating atmosphere as an aesthetic supplement to narrative, the study reframes it as a communicative structure embedded in the aesthetics of fictional urban space. In doing so, it positions cinematic space, and the architectural configurations that define it, as an active agent of ideological articulation. This interdisciplinary investigation contributes to ongoing debates in film studies, spatial theory, and semiotics, offering a theoretically grounded and methodologically coherent approach to understanding how sensory and spatial codes shape meaning in sci-fi cinema.
Atmospheric image of the exhibited self: Gâvur Mahallesi exhibition on Instagram
(ROUTLEDGE JOURNALS TAYLOR & FRANCIS LTD, 2025) Ahenk Yilmaz; Ezgi Uygun; Fatma Ipek Ek; Ek, Fatma İpek; Yılmaz, Ahenk; Uygun, Ezgi
This paper examines how individuals interact with the spatial atmospheres of artworks in exhibitions as reflected in their social media posts. Understanding this relationship is crucial for exhibitions to gain insights into visitor reception and meaning co-creation. The study introduces a new framework to analyze visitor-generated Instagram posts from Ahmet G & uuml,ne & scedil,tekin's G & acirc,vur Mahallesi exhibition. Applying Gernot B & ouml,hme's atmosphere generators (reframed as selves objects vectors and mediators in digital atmospheric images) a mixed-methods approach analyzes 438 Instagram posts linked to 71 artworks and tagged at the location. The analysis includes colour palettes filters generator presence/position and thematic analysis of captions/comments. Findings show that popular artworks generate strong spatial atmospheres and visitors actively construct digital selves by adding narratives sometimes challenging original intentions. This research contributes to digital curation museum studies and social media research by offering a method to understand visitor engagement with complex exhibition atmospheres via digital platforms.
Citation - Scopus: 1
Augmented Aesthetics in the Representation of Spatial Atmosphere
(University of Minnesota Press, 2022) Fatma İpek Ek; Ek, Fatma İpek
Atmosphere in architecture acts as a communication tool between the space and its experiencers. This tool has the potential of being detached from the physical environment and conveyed by memories and imagination which may augment the physical environment in a poetic way. This paper aims to demonstrate this potential by utilizing the technique of comparative reading using unmanipulated photographs of physical space computer-generated film/ images of the same space and a spatial narration/text all in the context of Japanese architecture. By viewing this context from a lens focused on the intersection of aesthetics phenomenology and architecture the study points out the possibility of utilizing atmosphere as a tool to convey ideas and augment the aesthetic experience through different techniques of representation. In this way it highlights the importance of the narrative quality of spatial atmosphere in architectural design and its potential as a transposable spatial identity. © 2023 Elsevier B.V. All rights reserved.
Effects of Marketing Strategies on Prestigious Housing Identity: A Study on Mass-Housing Examples in Izmir City Center
(2021) Kuru, Oğuzcan Nazmi; Ek, Fatma İpek
Pazarlama ve tanıtım stratejileri, mimari tasarımın bir parçası haline gelmiş durumdadır. Söz konusu durum hem mimarı hem de kullanıcıyı etkilediği gibi mimari kimliği de etkilemektedir. Mimar, konutun pazarlanabilirliğini, özellikle yüksek gelir düzeyine hitap eden örneklerde tasarım kriterlerinin önüne koyabilmekte ve satış garantili şablon çözümlerinin tercih edilmesi nedeniyle tasarımda özgürlük ve esnekliğini yitirebilmektedir. Satış ve pazarlama baskısı altında tasarlanan konut projeleri, çoğu zaman alternatif çözümlerin var olma veya kullanıcıların alternatif beklentilerinin olma olasılığını göz ardı edebilmekte, hatta onları aramaya dahi gerek duymayabilmektedir. Sonuç olarak, konut sektöründeki promosyonlar ve mimari tasarım, satış garantili bir şablon üzerinde birleşmiş olmaktadır. Bu sebeple, çalışmanın temel amacı, prestijli toplu konut projelerinde pazarlama ve tanıtım stratejilerinin dönüştürücü etkilerini ve bu stratejilere verilen mimari tepkileri tüketim toplumu dinamikleri çerçevesinde incelemektir. Literatür taraması bölümünde, çalışma, İzmir konut tarihine dair geriye dönük bir okuma ile birlikte, konut, toplu konut ve sosyal konutun kavramsal açıdan anlamlarına odaklanmıştır. Ayrıca tüketim toplumu, tüketim kültürü ve pazarlama algısının etkileri üzerine yapılan incelemeler de konunun hem konut hem de tüketim kavramlarının, tarihsel ve kuramsal perspektiflerini kapsayan bütünleşik ve disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alınmasının yolunu açmıştır. Konut ve tüketim kavramlarına dayanan literatür taramaları, 2015 yılından itibaren İzmir kent merkezi ve çeperinde inşa edilen, kapasite bakımından benzer ölçekteki mevcut 44 prestijli toplu konut projesini ele alan bir vaka çalışması şeklinde kurgulanmış analizin, kuramsal çerçevesini oluşturmuştur. Analizlerin ilk kısmı, örnek projelerin elektronik kaynaklarının (e-katalog ve web sitesi) incelenmesini kapsamakta ve reklamlarında yer alan tanıtımların sözlü ve görsel içeriklerini ele almaktadır. Sözlü analizler, sloganlar ve tanıtım açıklamaları üzerinden ilerlemiş, görsel analizler ise örnek projelerin mimari görselleri (3D modellemeler, fotoğraflar) ve logoları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ayrıca analizin ikinci kısmında, seçilen bazı projelerin mimarları ve satış temsilcileriyle yapılan görüşmelerle de arşiv analizinin bulguları desteklenmiş ve genişletilmiştir. Pazarlama ve tanıtım stratejilerinin İzmir'deki prestijli toplu konut tipolojisi üzerine etkileri, bu tipolojinin kimliğini anlayabilmek için, araştırma ve analizler sonucunda belirlenmeye çalışılmış ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir: Toplu konut tasarımına dair güncel eğilimlerin hem tüketim hem de mimari odaklı genlerden oluşan melez bir kimliği yaratmakta olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bu kimliği, aynı çatı altında tüm kullanıcı ihtiyaçlarını sunmaya çalışan ve tüketilen mimarlığa dair algının çerçevelediği mimarlık ve tanıtım stratejilerinin satış garantili şablon üzerinde örtüştürülmesiyle oluşturulan bir tür 'mağaza konut' olarak ifade etmek yanlış olmaz. Bu yönüyle çalışma, söz konusu kimliğin inşasına dair temel tutumları kavramaya yönelik bir girişim olarak görülebilir.
Kadınların günlük mekansal pratikleri ile göç arasındaki ilişki: Kadifekale örneği
(2024) Acat, Nupelda Sibel; Ek, Fatma İpek
Göç sırasında var olan duruma uyum sağlamaya çalışan göçmen kadınlar, göç alanlarının kullanımında ve dönüştürülmesinde aktif özneler haline gelmektedir. Kimlik, toplumsal cinsiyet, sosyokültürel normlar ve ekonomik kaygılar kadınların mekânla ilişkisini anlamlandırmada değerlendirilmesi gereken unsurlardandır. Bu unsurlar, kadınlar için pek çok yaşamsal zorluğa yol açarken mekânsal yeniden üretimleri de beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda, İzmir kent merkezinde önemli bir göç bölgesi olan Kadifekale ve çevresi, kentsel dönüşüm politikaları ile birçok akademik ve yerel yönetim temelli araştırmaya da konu olmuştur. Önceden yapılan tüm çalışmalara ek olarak bu tez, iç göçün yaşam/üretim mekânları üzerindeki etkisini ele almakta, Kadifekale ve çevresi odağında incelemektedir. İlgili yerleşimin mevcut mekânsal durumunu anlamak için kültürel kodların kökenine karşılık gelen Mardin'in özgün dokusundaki mekânsal kodlar da incelenmiş, Mardin'de yaşanılan mekânsal dilin, İzmir'de yaşanılan mekânsal dile nasıl dönüştüğü ve özellikle kadınlar tarafından nasıl aktarıldığı araştırılmıştır. Yöntem bağlamında nitel araştırma yöntemleri takip edilerek, yerinde gözlem tekniğinin yanı sıra, İzmir ve Mardin'in ilgili mahallelerinde yaşamakta olan kadınlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Analizlerin en önemli çıktısı, göçmen kadınların, dilleri ve sosyokültürel alışkanlıkları aracılığıyla, varış noktasındaki mekânları yeniden örgütleme ve tasarlama konusundaki örtük fakat etken rollerine dairdir. Bu çerçevede, varış ve menşe mekânların/mekânsal elemanların birbiriyle gösterdiği benzerlik ve farklılıklar, göçmenlerin kültürlerini mekânlara yansıtabilme esnekliklerine dair de önemli verilere işaret etmektedir.
Kentsel atmosferlerin çoklu duyusal imge haritalamasi: slsancak örneği
(2025) Üstün, Çağla Duygu; Ek, Fatma İpek
Urban atmospheres play a central role in how individuals perceive and interact with city environments. At an urban scale, atmospheric qualities extend the scope of architecture, shaping not only spatial experience but also the city's identity as perceived by its users. This research explores a method to develop a framework revealing the relationship between urban spaces and their perceived atmospheres, drawing on the theoretical and methodological frameworks of Gernot Böhme and Jean-Paul Thibaud. An integrated, qualitative approach was proposed for the case study, combining aesthetic fieldwork (oral, written, and sketch-based descriptions), semi-structured interviews, and journal-based field records. The case area was selected based on introductory questionnaires. Data were analyzed using interpretive content analysis, supported by comparative charts, graphics, and maps. This methodological framework was applied in a case study in Alsancak, İzmir, focusing on Kıbrıs Şehitleri Avenue and Bornova Street, to evaluate perceived atmospheric qualities and the role of the built environment in shaping them. This study's outcome is the presentation of a comprehensive sensory-cognitive mapping method that captures users' multi-sensory and emotional experiences of urban space. Findings support the redefinition of urban imageability as a multi-sensory construct and demonstrate how atmospheric qualities influence perceptions of place, identity, and belonging. The methodological framework will not only offer a practical tool for urban and architectural research but will also provide insights for planning practices that seek to engage more holistically with the lived experience of city spaces.
Picturesque Atmosphere: A Method to Read Spatiality and Aesthetics in Verbal and Visual Artworks
(2023) Hiçsönmezler, İlke; Ek, Fatma İpek
Bu tez on sekizinci yüzyılın güzel ve yüce kavramlarını, pitoresk ve on dokuzuncu yüzyıl yorumları da dâhil olmak üzere, mimari/çevresel mekânda atmosferik algı tartışmalarından türeyen kavramlarla ve çağdaş mekân atmosferi kuramlarıyla birlikte okumayı amaçlamaktadır. On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl estetik kavramlarını günümüz atmosfer kavramlarıyla ilişkilendiren bu simbiyotik okuma yolu, çalışmayı hem geçmişte hem de günümüzde estetik veya atmosferik tartışmalar için tanımlanan çerçevelerin dışına çıkarır. Bu oluşumdan hareketle bu tez, çerçevenin içine ve dışına aynı anda bakarak geçmişle günümüz kuramları arasındaki estetik benzerlikleri ortaya çıkarmayı ve pitoresk atmosfer terimi aracılığıyla atmosferik çözümlemeler için bir okuma modeli önererek pitoresk kuram ve tasarımı bir köprü olarak kullanmayı amaçlamaktadır. Ancak çoğu İngiltere'de bulunan pitoresk bahçeleri ziyaret etmek ve estetik analizini yapmak bu tezin zamansal kapsamı açısından oldukça zor olduğundan, pitoresk atmosfer kavramını bu bahçelerin yazılı ve görsel sanatlarda (çoğunlukla şiir ve resim) on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyılda üretilmiş temsilleri üzerinden inceledim. Dolayısıyla pitoresk ile atmosfer arasındaki bu kuramsal köprü, söz konusu sanat dalları için mekânsallık ve mimarlık merceğinden disiplinler arası bir okuma modeli de sağlamıştır.
Piranesi’s challenge: Rethinking the origins of European architecture
(Istanbul Teknik Universitesi, Faculty of Architecture, 2024) Fatma İpek EK; Ek, Fatma İpek; Fatma İpek, E.K.
Italian architect archaeologist and scholar Giovanni Battista Piranesi was a prolific Enlightenment figure who produced an elaborate series of drawings and etchings to support his following argument on the origins of European architecture: Roman architecture derived not from the Greek but from the Etruscan which according to him derived from Egypt. Based on his meticulous archaeological examinations in excavations he developed a history of architecture that was not based on the East-West division and the separation of the continents. However Johann Joachim Winckelmann’s approach rooting the origin of Roman architecture in the Greek came to dominate the standard history of architecture and Piranesi was misinterpreted both in his day and posthumously. The posthumous codification of architectural history excluded Piranesi from the standardized progress of architectural history in the West and resulted in his identification by idiosyncrasy. Therefore this work is an attempt to restore his argument to architectural history.
Search for a new metafunctional education pattern in basic design studios after the COVID-19 pandemic
(Istanbul Teknik Universitesi Faculty of Architecture, 2025) Fatma İpek Ek; Deniz Engin; Gülçin Öçel; Aysu Püskülcü Aydin; Zeynep Bavunoğlu; Öçel, Gülçin; Ek, Fatma İpek; Püskülcü Aydin, Aysu; Engin, Deniz; Bavunoğlu, Zeynep
After the COVID-19 pandemic basic design studios given in the first year of architectural education in Turkey have undergone a new accelerating process based on using physical design techniques with digitalization. The current study proposes a new curriculum that integrates the ideational interpersonal and (con)textual metafunctions of language into basic design learning to facilitate the integration of physical and digital tools. It was applied in the first semester of the basic design curriculum through face-to-face education. At the end of the term we surveyed first-year students to learn about the positive and negative aspects of making designs in physical and digital environments. The results demonstrated that they are undecided and have some hesitations in representing their design ideas physically while they are relatively confident of the advantages of designing in the digital environment. However although 3D representation has become easier with the use of digital tools and students’ digital representation skills have improved it has also been observed that students’ perceptions and understanding of 3D and spatiality have not improved at the same rate. © 2025 Elsevier B.V. All rights reserved.
Sosyal medyada kent imgesi: İzmir Konak ve Bayraklı kent merkezleri
(2022) Acar, Mine; Ek, Fatma İpek
Günümüzde sosyal medya, fiziksel çevremizi algılama biçimimizi değiştiren önemli bir olgu haline gelmiş durumda. Ayrıca kentin imgesini dijital ortamda yeniden üretme gücüne sahip bir araca da karşılık geliyor. Instagram gibi görsel tabanlı ve konum tabanlı sosyal medya platformları, kent imgesinin yeniden üretim sürecinde önemli bir rol oynuyor. Kent imgesinin öznel algısı sosyal medya platformları sayesinde ön plana çıkmış ve yeni bir okunaklılık algısı oluşmaya başlamıştır. Diğer bir deyişle sosyal medyanın yaygınlaşması, insanların kent imgesini düşündükleri biçimde sergilemelerine olanak tanımış ve bizatihi bu olanağın kentin imgesini yeniden şekillendirme gücüne sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Bu noktadan hareketle, mevcut çalışma, kentsel mekânın algılanan kimliğini yansıtmada sosyal medyanın rolünün yanı sıra kentin ruhunu sosyal medya platformları aracılığıyla algılama ve yansıtma biçimlerimiz açısından araştırmayı ve anlamayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla bu araştırma şu soruların cevaplarını bulmayı amaçlamaktadır: Sosyal medya platformlarına sıklıkla yansıyan İzmir kent merkezlerinin görüntülerinin katmanları nelerdir? Bir kentin anlamını sosyal bir ortam aracılığıyla nasıl algılar ve yeniden üretiriz? Sosyal medya, kentin imgesinin inşasında nasıl bir okunaklılık sağlıyor? Bu bağlamda, sosyal medyanın kullanımı ve kentsel imgenin (yeniden) inşasındaki rolü hakkında fikir oluşturmak amacıyla, İzmir yeni ve eski kent merkezlerinde konum tabanlı bir araştırma ile çevrimiçi anketler ve sosyal medya içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Konak ve Bayraklı ilçeleri, İzmir'in eski ve yeni kent merkezlerini temsil eden konumlar olarak bu araştırmanın temel odak noktası olmuştur. Bu seçimin arkasındaki neden, iki ilçenin de büyük ölçüde, sosyal medya araçlarını etkin bir şekilde kullanan daha genç bir nüfusa hizmet etmesidir. Instagram, görsel içeriğin metinsel içerik eklenerek kolayca paylaşılması bağlamında Türkiye'de ikinci en sık kullanılan platform olması nedeniyle analiz edilmek üzere seçilen sosyal medya aracı olmuştur. Özetle bu tez, gelişen dijital teknolojilerin kent imgesi kuramına katkısını ortaya koymaktadır. Gelişen Bilişim ve İletişim Teknolojileri, kent imgesini kullanıcı odaklı bir yapıya dönüştürmüştür. Böylece kent imgesi, Kevin Lynch'in klasikleşen bakış açısı yerine daha öznel odaklı bir yorumla yeniden şekillenmeye başlamıştır. Bu noktadan hareketle bu tez, Lynch'in kuramsal mantığından esinlenerek sosyal medyadaki dijital kent imgesinin üretimine yönelik yeni bir kategorizasyon sistemi sunmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, internet üzerinden dinamik olarak akan görselleri ile kentsel mekânların fizikselliğini anlamaya yönelik yeni perspektifler açmanın yanı sıra, sosyal medyada kentsel kullanıma dair öznel eğilimlerin dijital kentin imgesel inşasındaki önemine de işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: dijital kentin imgesi, sosyal medya, öznel kent imgesi, kent imgesinin dijital bileşenleri
The Mapping of Sensemaking Territories Through Physical and Social Media: A Case of the Historical Bazaar of Kemeraltı Izmir
(Chulalongkorn University - Faculty of Architecture, 2024) Ömer Can Bakan; Deniz Engin; Fatma İpek Ek; Ek, Fatma İpek; Engin, Deniz; Bakan, Ömer Can
The paper aims to analyze and make visible the intertwined layers of a palimpsest territory such as the historical bazaar of Kemeraltı in Izmir Turkey through the lens of architecture students concerning their perceptions of producing Instagrammable visual data to influence and attract the prospective visitors and to compensate the lack of interest in the bazaar as mentioned by local institutions. Through this analysis we also aim to conduct a methodological experiment that recognizes social media as a cognitive tool by combining digital and physical representations. The study encompasses a one-month workshop for students of the visualization in an elective architecture course. The technique of theme-based cognitive mapping both in the space of places and the space of flows in Manuel Castells’ sense was utilized to investigate how the students perceive the historical and socio-cultural qualities of the region through different realms. The workshop briefs were accompanied by Instagram hashtag research and the design of visual journals consisting of the photographs and videos taken by the students to share their influencer/sensemaker routes specific to the selected themes. The students tailored various influencer/sensemaker roles and generated place-based scenarios in combination with the themes. Ultimately Kemeraltı’s multifaceted genius could be reflected on cognitive and sensory grounds through digital and physical cognitive maps social media journals and analyses. It was observed that the students could integrate the intersubjective character of the readily presented data on social media into the subjective and authentic character of the data produced mindfully on the site. © 2024 Elsevier B.V. All rights reserved.