Browsing by Author "Tepe, Hande"

Now showing 1 - 1 of 1

Analysis of Row Houses in the Context of Space-Users Relationships, Alsancak-İzmir
(2018) Tepe, Hande; Ballice, Gülnur
Dünya genelinde Endüstri Devrimi (18.yy.sonu ve 19.yy.başı) sonrası yaşanan ekonomik bir değişim söz konusudur. Bu değişime bağlı olarak Osmanlı Devleti'nin yaptığı antlaşmalar, 18. yüzyıldan sonra Batılılaşma kavramını ortaya çıkarmıştır. Batılılaşmanın fikir ve düşünce anlamındaki ideolojik temellerinin yanı sıra yaşam biçimi üzerindeki etkilerinin mimarlığa ve iç mekân tasarımına yansıması da kaçınılmazdır. Batılılaşma etkileri önce yapıların dışından, süslemelerdeki motiflerle başlamış, sonrasında yapı formlarında ve iç mekân tasarımlarında görülmüştür. Yeni yapı türlerinin ortaya çıkmasının yanı sıra var olan türlerde de tipolojik çeşitlilik artmıştır. Konut yapılarında da bu değişim başlamış, önce geleneksel iç mekân ögeleri değişmiş, sonrasında yeni konut tipolojileriyle beraber kentsel ölçekte değişimler belirgin hale gelmiştir. Bu çalışmada Batılılaşmanın yeni konut tiplerinin oluşmasındaki rolü tartışıldıktan sonra, İzmir özelinde 19. yüzyılın son çeyreğinde görülmeye başlayan sıra evlerin ortaya çıkışını etkileyen süreç araştırılmıştır. İzmir'de 'Sıra Ev' konut biçiminin en yoğun görüldüğü yerlerden biri olan Alsancak (Punta) bölgesinde günümüze kadar korunabilmiş örnekler belirlenmiştir. Seçilen yapıların ilk kullanıcılarının Avrupalı olmaları nedeniyle kendi kültürlerinin ve yaşam biçimlerinin konut biçimlenmesinde önemli rol oynadığı görülmektedir. Ortaya çıkan konut tipolojisinde yerel yapı geleneğinin de etkisi olduğu anlaşılmaktadır. Tez çalışmasının örneklem kısmı için gerekli verilere ulaşılabilen ve halen kullanımda olan dört adet yapı seçilmiş, mekânsal analizleri yapılmış ve tipolojileri araştırılmıştır. Kullanıcıların zaman içerisinde değişen yaşam biçiminin ve kullanım amacının mekânsal olarak yapılara nasıl yansıdığı ve dolayısıyla yapıların kullanım biçimindeki değişimler incelenmiştir. Günümüzde fonksiyon değişikliği geçirerek kafe/restoran/bar işlevine dönüştürülen yapıların iç mekânları kullanıcı-mekân ilişkisi bağlamında incelenmiştir. Yapıların erişilebilirlik şemaları üzerinden özgün işlevi ile karşılaştırmalar yapılmış, mekânların kullanıcı ihtiyaçlarına göre geçirdiği değişimler irdelenmiştir. Yapının çevre ile bağlantısı ve bu bağlantının nasıl sağlandığı sokak-iç mekân ilişkisi incelenerek tespit edilmiştir. İşletme sahipleri, çalışanlar ve müşteriler ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar ile mekânsal konfor, mekânsal potansiyeller, bölgenin kentsel konfor açısından yeterliliği, tarihi yapının farkındalığı ve çekim gücü sorgulanmıştır. Sonuç olarak, seçilen yapıların mekân-kullanıcı ilişkisi bağlamında erişilebilirlik şemaları oluşturulmuştur. Özgün işlev ve günümüz kullanımındaki mekân-kullanıcı ilişkisinin değişimi ortaya çıkarılmıştır. Bu mekânların öznel karakterini ortaya çıkaracak tasarımlarda rol oynayacak iç mekân ögeleri belirlenmiştir. Yapılardaki yaşamsal konforu arttıracak mevcut potansiyel ortaya çıkarılmış ve günümüz kullanımındaki beklentileri karşılayacak mekân düzenlemeleri konusunda veriler elde edilmiştir.