Tarihi yapıda çağdaş müdahale tasarımında iç mekan tasarımı ve bağlam ilişkisi üzerine karşılaştırmalı çalışma

Abstract

Redesigning historical buildings for functional transformation and adding contemporary interventions according to the needs of the new function has been on the agenda of architectural practice for a long time. According to the conservation theory, which has continued to develop from the 19th century to the present, the interventions applied to historical buildings are expected to highlight the historical context by preserving it, and to reflect its own character and period by being inspired by the context. It is desired that the authentic features of the existing building shape the new intervention design, and the new design inserts new values and increases the existing values of the historical building. However, the complexity of relations such as harmony and contrast based on historical and contextual data makes the redesign of historical buildings a very problematic process, and architects need to use an architectural strategy that guides their design in order to establish a two-way interaction and connection between the old and the new. One of these strategies, which is determined according to the relationship established between the tangible and intangible authentic qualities of the host structure and the elements that contain the requirements of the new function, is the insertion strategy. It is one of the most remarkable approaches in contemporary interventions. In this approach, the host structure remains majorly unchanged, and the quality of the space differs with the addition of new element(s) inspired by it. The new addition can be addressed in a wide range between adjusting to the original design and completely differentiating, and both approaches are accepted provided that they do not harm the historical context. For this reason, the aim of this thesis is to investigate how authentic qualities and contextual data should be used in the design process in the insertion strategy. In this context, first of all, the conservation theory discussions related to the conservation and interventions to historical buildings, the expansions in international charters and documents containing principles were reviewed in chronological order, the views of remarkable theorists and contemporary intervention studies from Carlo Scarpa to the present day were examined. Then, the selected intervention design projects were examined and the diversity in intervention approaches was presented and evaluated in terms of conservation theory, and the success of the selected projects was analyzed within the framework of the parameters related to conservation and design.

Tarihi yapıların işlevsel dönüşüme yönelik yeniden tasarlanması, uzun bir süredir mimarlık pratiğinin gündeminde olan bir konudur. 19. yüzyıldan günümüz kadar gelişmeye devam eden koruma kuramına göre, tarihi yapılara uygulanan müdahalelerin, tarihi bağlamı koruyarak öne çıkarması ve bağlamdan ilham alarak kendi karakterini ve dönemini yansıtması beklenmektedir. Mevcut yapının özgün niteliklerinin yeni müdahale tasarımını şekillendirmesi, yeni tasarımın da tarihi yapının var olan değerlerini arttırmasının yanı sıra yeni değerler kazandırması istenmektedir. Fakat tarihsel ve bağlamsal verilere dayanılarak kurulan uyum ve karşıtlık gibi ilişkilerin karmaşıklığı, tarihi yapıların yeniden tasarlanma sürecini oldukça problemli bir süreç haline getirmekte, mimarların eski-yeni arasında iki yönlü bir etkileşim ve bağ kurmak için tasarımını yönlendiren mimari bir strateji kullanması gerekmektedir. Mevcut yapının somut ve somut olmayan özgün nitelikleri ile yeni işlevin gereksinimlerini barındıran unsurlar arasında kurulan ilişkiye göre belirlenen bu stratejilerden birisi içine yerleştirme (insertion) stratejisidir. Çağdaş müdahalelerde en dikkat çeken yaklaşımlardan birisi olan bu yaklaşımda, ev sahibi yapı büyük ölçüde değişmeden kalmakta, ondan esinlenen yeni öge(ler)in eklenmesiyle mekanın niteliği farklılaşmaktadır. Yeni ek, özgün tasarıma uyum sağlama ve tamamen farklılaşma arasında geniş bir yelpazede ele alınabilmekte, tarihsel bağlama zarar vermemesi koşulu ile her iki yaklaşım da kabul görmektedir. Bu sebeple tezin amacı, içine yerleştirme stratejisinde özgün niteliklerin ve bağlamsal verilerin tasarım sürecinde nasıl kullanılması gerektiğini araştırmaktır. Bu kapsamda önce tarihi yapılara yapılan müdahalelere ilişkin koruma kuramı tartışmaları, ilkeler içeren uluslararası metinlerdeki açılımlar kronolojik bir sırayla gözden geçirilmekte, dikkat çeken kuramcıların görüşleri ve Carlo Scarpa'dan günümüze çağdaş müdahale çalışmaları incelenmektedir. Ardından seçilen müdahale tasarımı örnekleri incelenerek müdahale yaklaşımlarındaki çeşitlilik sunulmakta ve koruma kuramı açısından değerlendirilmekte, seçilen örneklerin başarısı, koruma ve tasarıma ilişkin parametreler çerçevesinde analiz edilmektedir.