Çizgi romanların kurgusal alanlarında ütopik distopik dünyaları keşfetmek: X-men örneği

Abstract

Çizgi roman, görsel bir mecra olarak, sahip olduğu kurgusal mekânları ütopya ve distopya kavramlarıyla sergilemek için her zaman mimariyle yakın bir ilişki içinde olmuştur. Süper kahraman çizgi romanlarıyla ilgili çalışmalar yeni olmamakla birlikte, çizgi romanlardaki kurgusal mekânlara odaklanan araştırmaların sayısı nispeten azdır. Bu araştırmanın amacı, çizgi romanı ütopya ve distopya çerçevesinde kurgusal mekân araştırmaları için verimli bir kaynak olarak ortaya koymaktır. Bu tezin örnek alan çalışması olan bir bilimkurgu süper kahraman hikayesi Marvel'in X-Men çizgi romanları, hikayelerdeki mimari mekânları temsil etmek için bu kavramları kullanır. Bu tez, 1980, 1981 ve 2019 olmak üzere üç farklı seneden X-Men hikayelerini (The Dark Phoenix Saga, Days of Future Past, House of X ve Powers of X) analiz eder. Bu üç seneyi analiz etmek, ütopik ve distopik kurgusal mekânları ve zaman içinde nasıl değiştiklerini anlamayı sağlarken, aynı zamanda bu kavramları analiz etmek için verimli bir kaynak olarak X-Men çizgi romanlarının meşruiyetini araştırır. Analizi gerçekleştirmek için kurgusal mekânlar, ütopya ve distopya konuları incelenmiştir. Çizgi romanların kurgusal mekânları, mimariyi ütopya ve distopya gibi farklı kavramlarla analiz etmek için çok önemli kaynaklardır ve farklı dönemlere ait önemli mimari üslupları da içerirler. Sonuç olarak çizgi roman ortamının ütopik ve distopik özellikler taşıyan pek çok kurgusal mekân sunması, onu kurgusal mekanların çözümlenmesinde etkili bir mecra haline getirdiğini söylemek mümkündür.

Comics, as a visual medium, have always had a close relationship with architecture to display its fictional spaces through the concepts of utopia and dystopia. While studies relating to superhero comics are not recent, the number of studies focusing on the fictional spaces on comics are relatively low. The aim of this research is to establish comics as a fruitful source for research on fictional space in the framework of utopia and dystopia. The case of study of this thesis, Marvel's X-Men comics, a science fiction superhero story, utilizes these concepts to represent the architectural spaces of the story. This thesis analyzes X-Men story arcs (The Dark Phoenix Saga, Days of Future Past, House of X and Powers of X) from three different years, 1980, 1981 and 2019. Analyzing these years allows to understand utopian and dystopian fictional spaces and how they changed over time while also searching for the legitimization of X-Men comics as an efficient resource to analyze these concepts. To conduct the analysis, the topics of fictional spaces, utopia and dystopia are investigated. Fictional spaces of comics are crucial resources to analyze architecture with different concepts such as utopia and dystopia. They also include important architectural styles from different time periods. As a result, it is possible to state that the comics medium offers many fictional spaces that features utopian and dystopian features which makes it an effective medium to analyze fictional spaces.