Devınım mekanları: Mohsin Hamid'in Exıt West romanının mekansal okuması

Abstract

Mekân, yirminci yüzyılın son yıllarında 'Mekânsal Dönüş' sonucunda edebi çalışmalara ve mekânsallık çalışmalarına geri dönmektedir; bu nedenle, bir romanı uzamsal perspektiften okumak, uzamsallık teorilerinin teorik çerçevesini genişletip katkıda bulunurken metnin potansiyelini yeni yorumlara açabilir. Mohsin Hamid'in Exit West (2017) romanı üzerine yazılan analitik çalışmaların çoğu mülteci krizi ve kimlik oluşumu gibi temalarla ilgiliyken, bu çalışma romanın mekânsal okumasına odaklanarak, peyzaj, ev, kentsel mekanlar, çöl, ada gibi mekanların yanı sıra romanda geçen diğer mekanları araştırmaktadır. Burada uyarlanan metodoloji, metin analizi ve metnin yakından okumasıyla birleştirilmiş çeşitli uzamsallık teorilerini içerir; bunların tümü, karakterlerin nasıl karşılaştığını ve yerleri nasıl deneyimlediğini ve bunların nasıl iç içe ve birbirleriyle bağlantılı olduğunu keşfetmeyi amaçlar. Bu nedenle ana odak, mekânı tartışmanın özüne taşımak ve onu sadece bir ortam ya da zemin olarak değil, hikâyede kültürel, sosyolojik ve ekolojik etkileri olan önemli bir unsur olarak göstermektir. Derinlemesine bir metin analizi yoluyla, bu çalışma, diaspora öznelerinin kimliklerini geliştirmede mekanların rolü hakkında okuyucuyu bilgilendirmeye çalışmaktadır. Böylelikle, romandaki mobilite sorunları, diasporik yaşamlar ve mekanların anlatı düzenlemeleri bir araya getirilerek bu romanın insanlar hakkında bir hikâyeden çok mekanlar hakkında bir hikâye olarak tanımlanması sağlanmıştır.

Space has returned to literary studies and spatiality studies of the later years of the twentieth century as a result of the 'Spatial Turn'. Therefore, reading a novel from a spatial perspective can unleash the potentials of the text to new interpretations while expanding and contributing to the theoretical framework of spatiality theories. Whereas most analytical works written on Mohsin Hamid's novel, Exit West (2017) are concerned with themes such as refugee crisis and identity formation, the present study explores spatial aspects of the novel and investigates all the spaces, be it landscape, home, urban spaces, desert, island or any other space presented in the novel. The methodology adopted here includes various spatiality theories coupled with textual analysis and close reading of the text, all of which aim at understanding how characters encounter and experience places and the way they are intertwined and interconnected to each other. The main focus, thus, is to bring space to the core of the discussion and address it not just as a setting or backdrop, but rather as a pivotal element in the story which has cultural, sociological, and ecological implications. Through an in-depth textual analysis, this study attempts to inform the reader about the role of places in developing diaspora subjects' identities. Thus, mobility issues, diasporic lives and narrative pattering of spaces in the novel are brought together to identify this novel more as a story about places rather than a story about people.