COVID-19 tehdidinin siyasi lider tercihleri üzerindeki etkisi: Sağ yönelimli ve sol yönelimli kişilerin tercihleri arasındaki farklılıklar

Abstract

Unexpected and threatening situations that remind people of their mortality and lead to an increase in existential concerns such as terrorist attacks, infectious diseases, or an experimentally manipulated threat perception have been found to be effective on various social and political attitudes and behaviors. Several studies showed that such situations also have an effect on political leader preferences, mediated by perceived personality characteristics of political leaders. Moreover, political leader preferences of people with different political orientations may differ depending on the perceived personality characteristics of political leaders. The current research has two main aims: (1) To investigate how the existential concerns due to COVID-19 affects political candidate preferences based on the personality characteristics of candidates (whether warm or competent); (2) To investigate whether political orientation predicts the difference between voting intentions for warm and competent political candidates. An experimental study with 687 Turkish participants was conducted. Participants were randomly assigned to mortality salience condition or control condition, and political candidate characteristics were manipulated as one of the candidates has warm-related characteristics and the other has competent-related characteristics. It was found that COVID-19 related mortality salience manipulation had no effect on political candidate preferences, while the personality of political candidate had a significant effect on the political candidate preferences. Specifically, results showed that political candidate that has competent-related personality characteristics was more likely to be preferred by participants. Also, it was found that political orientation did not predict the difference between the voting intentions for warm and competent political candidates, and this finding was discussed in light of the worldview defense hypothesis of Terror Management Theory and conservative shift hypothesis. It was shown that both of the left-oriented and right-oriented participants were more likely to prefer the political candidate who had competent-related personality characteristics, compared to the political candidate with warm-related characteristics. The possible explanations of these findings, limitations of the present study and suggestions for future studies were discussed.

İnsanlara ölümlü olduklarını hatırlatan, beklenmedik ve varoluşsal kaygılarını arttıran olaylar, örneğin terörist saldırıları, bulaşıcı hastalıklar ya da deneysel olarak manipüle edilmiş tehdit algısı, birçok sosyal, siyasi tutum ve davranış üzerinde etkili bulunmuştur. Birçok araştırma bu tarz olayların kişilerin siyasi lider tercihleri üzerinde de, özellikle siyasi liderlerin algılanan kişilik özelliklerine bağlı olarak, etkisi olduğunu göstermektedir. Dahası, farklı siyasi yönelimleri olan kişilerin siyasi lider tercihleri de siyasi liderlerin algılanan kişilik özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir. Bu araştırmanın iki ana amacı vardır: (1) COVID-19 nedeniyle insanların artan varoluşsal endişelerinin, siyasi lider tercihleri üzerinde, siyasi liderlerin sahip oldukları kişilik özelliklerine (sevecenlik ve yetkinlik) bağlı olarak, bir etkiye sahip olup olmayacağını araştırmak; (2) Kişilerin sevecen ve yetkin lider tercihleri arasındaki farkın siyasi yönelim tarafından yordanıp yordanmayacağını araştırmak. Bu amaçlara yönelik olarak, 687 Türk katılımcı ile deneysel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar rastgele ölüm belirginliği ya da kontrol koşullarına atanmış ve iki varsayımsal siyasi liderin biri sevecenlik boyutuyla ilgili kişilik özelliklerine, diğeri yetkinlik boyutuyla ilgili kişilik özelliklerine sahip olacak şekilde manipüle edilmiştir. Sonuçlar, siyasi lider tercihleri üzerinde COVID-19 ile ilgili ölüm belirginliği manipülasyonunun bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Ancak, siyasi liderin yetkin ya da sevecen olmasının siyasi lider tercihleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmuş, yetkinlik boyutuyla ilgili kişilik özelliklerine sahip siyasi liderin, sevecenlik boyutuyla ilgili kişilik özelliklerine sahip olana kıyasla daha fazla tercih edildiği görülmüştür. Ayrıca, siyasi yönelim göz önünde bulundurulduğunda, yetkin ve sevecen siyasi lider tercihleri arasındaki farkın kişilerin siyasi yönelimleri tarafından yordanmadığı bulunmuştur ve bu bulgu dünya görüşünü savunma (worldview defense) ve muhafazakarlığa kayma (conservative shift) hipotezleri göz önünde bulundurularak tartışılmıştır. Bu bulguya göre hem sağ yönelimli hem sol yönelimli kişilerin yetkin kişilik özelliklerine sahip lideri sevecenlik boyutuyla ilgili kişilik özelliklerine sahip olana kıyasla daha fazla tercih ettiğini söylemek mümkündür. Bu bulguların olası açıklamaları, çalışmanın sınırlılıkları ve gelecek çalışmalara öneriler tartışılmıştır.