İlaç tedarik zincirinde işbirliği ve topluluk zihniyeti: Bir durumsal aracılık modeli

Abstract

The pharmaceutical supply chain (PSC) and its management aim to serve patients by progressing with more demanding work and control mechanisms, with its sensitive and critical structure that has internalized public health and human life as its primary duty. This complex structure can create some risky situations and invites cooperation among pharmaceutical supply chain elements. This study aims to investigate whether collaboration among PSC members increases PSC performance, and whether this impact is shaped by building a community mindset as a mediating mechanism. Survey data was collected from 159 PSC members in Izmir, Turkiye. The structural equation modeling results show that, as expected, collaboration enhances the community mindset within PSC, which in turn, leads to stronger performance. It was also found that the impact of collaboration on community mindset is moderated by perceived supply chain complexity. These findings support the idea that strong collaborative harmony between supply chain members, working with accurate information flow and a common concern creates a community mindset. Thus, the targeted supply chain performance levels can be achieved. Moreover, the complex structure and dynamism of the industry can make it challenging to adopt such an approach. This study sheds new light on the role of collaboration in supply chains, which should be supported by shared values, norms, and principles around concern for stakeholders and society.

İlaç tedarik zinciri (İTZ) ve yönetimi, halk sağlığını ve insan yaşamını öncelikli görev edinmiş, duyarlı ve kritik yapısıyla, daha zorlu iş ve kontrol mekanizmalarıyla ilerleyerek hastalara hizmet vermeyi amaçlamaktadır. Bu karmaşık yapı bazı riskli durumlar yaratabilmekte ve ilaç tedarik zinciri unsurları arasında iş birliğini davet etmektedir. Bu çalışma, İTZ üyeleri arasındaki iş birliğinin İTZ performansını artırıp artırmadığını ve bu etkinin aracı bir mekanizma olarak topluluk zihniyetinin inşa edilmesiyle şekillenip şekillenmediğini incelemektedir. Anket verileri İzmir, Türkiye'deki 159 İTZ üyesinden toplanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları, iş birliğinin İZT içindeki topluluk zihniyetini geliştirdiğini ve bunun da daha güçlü performansa yol açtığını göstermektedir. Öte yandan, iş birliğinin topluluk zihniyeti üzerindeki etkisi, algılanan tedarik zinciri karmaşıklığı ile azalmaktadır. Bu bulgular, tedarik zinciri üyeleri arasındaki güçlü işbirlikçi uyumun, doğru bilgi akışıyla çalışmanın ve hastalar için ortak bir kaygının toplumsal bir zihniyet oluşturduğu fikrini desteklemektedir. Böylece hedeflenen tedarik zinciri performans seviyelerine ulaşılabilmektedir. Bunun yanında, sektörün karmaşık yapısı ve dinamizmi bazen bu yaklaşımın benimsenmesi zorlaştırabilir. Bu çalışma, paydaşları ve toplumu ilgilendiren ortak değerler, normlar ve ilkelerle desteklenmesi gereken tedarik zincirlerinde iş birliğine yeni bir ışık tutmaktadır.