Algılanan liderlik stilleri ve lider etkililiği arasındaki ilişkide çalışanların cinsiyet rol tutumları ve liderin cinsiyetinin aracılık rolü

Abstract

Considering organizational success, leadership is one of the important facets to decrease some negative organizational outcomes, such as job dissatisfaction, high turnover rates, and employee stress. Leadership styles were found to be strong predictors of leader effectiveness. However, according to previous study results the effectiveness of leaderships styles were differed. The aim of this research is to examine the relationship between leadership styles and leader effectiveness as well as satisfaction with the leader as an integrative approach by using paternalistic, autocratic, participative, transformational, transactional and laissez-faire leadership together. The data was collected from 300 employees in different workplaces. The multiple regression analysis results showed that the transformational leadership style was the best predictor of leader effectiveness and satisfaction with the leader. Paternalistic leadership was also found to be a strong predictor of leader effectiveness and satisfaction with the leader. Moreover, based on Role Congruity Theory (Eagly & Karau, 2002) which considers the congruence between gender roles and leadership roles, the effect of leader's gender and follower's gender role attitudes on the effectiveness of leadership styles was investigated. According to three-way interaction analysis results, there was not any interaction effect of leader's gender and follower's gender role attitudes in the relationship between leadership styles and leader effectiveness and satisfaction with the leader. The results, limitations and practical implications of this research are discussed.

Örgütsel başarıyı dikkate aldığımızda liderlik, iş memnuniyetsizliği, yüksek işten ayrılma oranları ve çalışan stresi gibi çeşitli olumsuz örgütsel sonuçları azaltmak için önemli faktörlerden biridir. Liderlik stilleri, lider etkililiğinin güçlü yordayıcıları olarak bulunmuştur. Ancak, önceki çalışma bulgularına göre liderlik stillerinin etkililiğinin farklılaştığı bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı, liderlik stilleri ve lider etkililiği ile liderden memnuniyet arasındaki ilişkiyi bütüncül bir yaklaşımla babacan, otoriter, katılımcı, dönüşümcü, etkileşimci, tam serbesti tanıyan liderlik stillerini birlikte incelemektir. Veriler, farklı iş yerlerinde çalışan 300 çalışandan toplanmıştır. Çoklu regresyon analizi bulguları dönüşümcü liderliğin liderlik etkililiği ve liderden memnuniyeti en iyi yordadığını göstermiştir. Babacan liderliğin de liderlik etkililiği ve liderden memnuniyetin güçlü yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, cinsiyet rolleri ve liderlik rolleri arasındaki uyumu gözeten Rol Uyum Teorisi'ne (Eagly & Karau, 2002) dayanarak liderlik stillerinin etkililiği üzerinde liderin cinsiyetinin ve çalışanın cinsiyet rol tutularının rolü incelenmiştir. Üç yönlü etkileşim analizi bulgularına göre liderlik stilleri ve lider etkililiği arasındaki ilişkide liderin cinsiyetinin ve çalışanın cinsiyet rol tutumlarının etkileşim etkisi yoktur. Çalışmanın bulguları, sınırlılıkları ve pratik uygulamaları tartışılacaktır.