Mültecilerin yerel entegrasyonunda Türkiye'deki devlet dışı aktörlerin rolü: Mersin'deki Suriyeli mülteciler örneği

Abstract

2011'de başlayan Suriye İç Savaşı, dünya tarihinin en sarsıcı insanlık trajedilerinden birine sebep oldu. Yaklaşık 11 milyon mülteci evini terk etmek zorunda kalırken, 13.5 milyon kişi devam savaş koşulları altında halen insani yardıma ihtiyaç duymaktadır. Savaşın artan şiddeti nedeniyle kaçmakta olan Suriyeli mültecilerin akınları sırasında, pek çok mülteci ağırlıklı olarak Lübnan, Ürdün ve Türkiye gibi komşu ülkelere göç etmek zorunda kaldı. Açık kapı politikası uygulayan ve 3 milyondan fazla Suriyeli mülteciyi kabul eden Türkiye, ulus-devlet sınırları içerisinde kabul ettiği Suriyeli mültecilerin sayısı bağlamında lider ülke konumuna geldi. Suriyeli mülteciler ağırlıklı olarak şehir merkezlerinde ve çeperlerinde yaşarken, geriye kalan az sayıda mülteci kamplarda yaşamaktadır. Yadsınamayan gerçeklikler olarak; Suriye'de uzayan savaş ve Suriyeli mültecilerin ev sahibi ülkelerdeki kalıcılık durumları, yerel topluluklarda Suriyeli mültecilerin gelecekleri konusunda tartışmaları başlattı. Suriyelilerin Türkiye'de uzun dönemli kalıcı olmaları nedeniyle, Suriyeli mültecilerin uyum ve entegrasyonu, toplum ve politika yapıcı çevreler tarafından değerlendirilen önemli konulardan biri haline geldi. Bu çalışmada, göç yönetimi ve devlet-devlet dışı aktörlerin alandaki uygulamalarının kesiştiği noktalar bağlamında, mültecilerin yerel entegrasyonu ve devlet dışı aktörlerin entegrasyondaki rolleri kuramsal ve kavramsal tartışmalar içerisinde ele alınıyor. Özellikle, göç konusuna sunulan çözümlerden bir tanesi olan yerel entegrasyon, Suriyelilerin en çok yaşadıkları şehirler arasında ilk ona giren Mersin örneği ile inceleniyor. Çalışmanın yöntem bölümünde yarı yapılandırılmış görüşmeler, Suriyeli mültecilerin yerel entegrasyonunda yer alan devlet dışı aktörlerin oynadıkları rol hakkında fikir edinme amacıyla, 20 farklı devlet dışı aktöre uygulanmak üzere kurgulandı. Görüşmelerden elde edilen veri, niceliksel ve niteliksel yöntemler ile yorumlandı. Bu yöntemler ile, görüşülen devlet dışı aktörlerin profilleri hakkında bilgiler ortaya çıkartılırken, entegrasyon sürecine katılımları ve katkıları da değerlendirildi. Alan çalışmasının sonuçları araştırmacıya şunu gösterdi: kurumsal kapasite yetersizliği ve yüksek rakamlara ulaşan mülteci sayısı nedeniyle beklentileri tam anlamıyla karşılayamayan devlet politikaları ve uygulamalarına ek olarak, Mersin'de görüşülen devlet dışı aktörlerin pek çoğu entegrasyona yönelik aktivite ve stratejileriyle tamamlayıcı nitelikte bir rol oynamaktadır. Ayrıca, devlet ve devlet dışı aktörlerin arasında bir işbirliği sinyali görünüyor olsa da, aktörler arasında bir üst seviyeye taşınacak iletişimin, Suriyeli mültecilerin entegrasyonuna katkı yapacağı düşünülmektedir. Son olarak bu çalışma, aynı konu bağlamında Türkiye'nin diğer şehirlerindeki devlet dışı aktörlerin inceleneceği ileriye dönük araştırmalar için bir fırsat penceresi olarak düşünülmektedir.Syrian civil war which started in 2011 brought about one of the most staggering human tragedies in world history. While approximately 11 million refugees had to leave their homes, 13.5 million people still need to have humanitarian assistance under the ongoing war conditions. During the flow of Syrian refugees, the refugees who escaped from escalating violence of the civil war mostly moved to neighboring countries, particularly Jordan, Lebanon and Turkey. By pursuing an open door policy and accepting more than 3 million Syrian refugees, Turkey became the leading country in respect to the numbers of Syrians refugees within the territory of nation-states. While most of the Syrian refugees have been living in urban and sub-urban places, a few of them have remained in the refugees camps. The prolonging war in Syria and the permanency of Syrian refugees in host countries as undeniable circumstances initiated the debates on the future of Syrian refugees in the local communities. Due to the permanency of Syrians in Turkey for a longer term, the integration of Syrian refugees has become prominent topics of debates in both the policy-making and societal levels. In this research, the theoretical and conceptual debates on the local integration of the refugees and the role of non-state actors in the integration take a place in the nexus of migration management, the implementations of the states and non-state actors on the field. Particularly, as being one of the possible solutions to the migration phenomenon, the local integration will be examined through the understanding of the Syrians' stay in Mersin which has been one of the top ten provinces in Turkey regarding the numbers of Syrian refugees. In the methodology part of this research, semi-structures interviews were applied to 20 non-state actors in Mersin in order to have an idea about the role that they have played in the local integration of Syrian refugees. The data acquired from the interviews were interpreted by both qualitative and quantitative methods. In this way, while the profiles of selected non-state actors in the field were revealed, their participation and contribution to the integration process were interpreted. The results of the fieldwork led the researcher to the analysis that most of the integration activities and strategies of the non-state actors in Mersin based on the role of complementing the state policies and implementations which do not fully meet the expectations due to high number of refugees and insufficient institutional capacity. Although there is a signal of cooperation among state and non-states actors, it is believed that the enhancement of communication between state and non-state actors would farther contribute to the integration process of Syrian refugees. Lastly, the research would be considered as opening a window of opportunity for possible researches which could investigate the role of non-state actors in other provinces in Turkey that have accepted numerous Syrian refugees.