Edgar Allan Poe'nun Amontillado Fıçısı ve Usher Evinin Çöküşü hikayelerinin çevirisi üzerine eleştirel bir inceleme

Abstract

Theories developed in translation studies bring out different approaches on translation criticism so as to meet the different requirements of different text types during the act of translation by proposing appropriate steps to be followed. On the other hand, the role and attitude of translator is defined depending on the adopted theory. Hans J. Vermeer?s skopos theory is one of the translation studies focusing on the target in terms of a functional translation.This study including three parts examines thoroughly the concepts of skopos theory and concentrates on translation criticism with a view to shed light on the further studies on this subject or translations of literary texts within this theory.In the first part, the development process of translation studies up to functional approaches are examined for constructing a basis for theoretical concepts. Then, the necessary features of skopos theory are depicted.In the second part, information about the style of the author of the selected tales for this study is given, and a brief literary analysis of the tales is made for supporting the theoretical analysis.In the last part, translations of the selected tales are analyzed within the framework of the translation criticism steps of skopos theory.Key Words: Skopos Theory, Functional Translation, Target Text, Source Text

Çeviribilim alanında geliştirilen kuramlar, farklı türde metinlerin farklı gereksinimlerini karşılamak amacıyla çeviri eylemi sırasında takip edilmesi gereken adımları belirleyerek çeviri eleştirisinde farklı yaklaşımlar ortaya çıkarmaktadır. Öte yandan, benimsenen kurama bağlı olarak çevirmenin görevi ve yaklaşımı da tanımlanmaktadır. Hans J. Vermeer'in skopos kuramı işlevsel çeviri bağlamında erek odaklı kuramlardan bir tanesidir.Üç bölümden oluşan bu çalışma, skopos kuramını ayrıntılı bir şekilde irdelemekte ve gelecek çalışmalara ve bu kuram bağlamında yapılacak edebi metin çevirilerine ışık tutmak amacıyla çeviri eleştirisi üzerinde yoğunlaşmaktadır.Birinci bölümde, kuramsal kavramlara temel oluşturması bakımından işlevsel yaklaşımlara kadar çeviri bilimin gelişme süreci incelenmekte; ardından, skopos kuramının gerekli özellikleri ele alınmaktadır.İkinci bölümde, bu çalışma için seçilen kısa hikâyelerin yazarın biçemi hakkında bilgi verilmekte ve kuramsal incelemeyi desteklemek için hikâyelerin kısa bir edebi incelemesi yapılmaktadır.Son bölümde ise, seçilen kısa hikâyelerin çevirileri skopos kuramının çeviri eleştirisi düzeni çerçevesinde irdelenmektedir.Anahtar Kelimeler: Skopos Kuramı, İşlevsel Çeviri, Erek Metin, Kaynak Metin