"Harem" Balesi üzerine bir inceleme / An analysis on "Harem" Ballet

Abstract

Harem, Osmanlı padişahlarının sarayda aileleri, cariyeleri ve hizmetkârlarıyla bir arada yaşadıkları oldukça kalabalık nüfuslu bir yaşam alanı ve önemli bir eğitim kurumudur. Osmanlı devlet teşkilâtında çok önemli bir yeri olan harem, gizli yapısı itibariyle tarih boyunca ilgi çeken ve merak uyandıran bir oluşum olmuştur. Bu çalışmada Türk koreograf Merih Çimenciler'in "Harem" adlı bale eserinin incelenmesi amaçlanmıştır. İnceleme tarihsel ve betimsel araştırma yöntemleri ışığında gerçekleştirilmiş olup, çalışmanın titizlikle ve doğrulukla ilerleyebilmesi adına, var olan sınırlı sayıdaki yazılı ve görsel kaynaklara ilave olarak özel arşiv belgeleri temin edilmiş ve eserin yaratıcı kadrosuyla birebir görüşmeler yapılarak güncel ana kaynak bilgilerine ulaşılmıştır. Yapılan incelemede, oryantalist Osmanlı stili göz önünde bulundurularak yapılmış neo-klasik stildeki koreografinin ileri seviyede bale tekniği içerdiği görülmüş ve Türk koreograf Çimenciler'in haremin gizemli dünyasına ışık tutarak bale izleyicisini haremdeki hayat ve kültür konusunda aydınlatmış olduğu görüşüne varılmıştır. İnceleme sırasında birçok önemli ilke imza atmış olduğu tespit edilen bale eserinin alanında özgünlüğü, ilkleri barındırma özelliği ve gerek yurt içi gerekse yurt dışında yakaladığı başarılarla Türk Balesi'nin gelişimine ve tanınmasına önemli katkılarda bulunduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar sözcükler: Bale, Harem, Türk Balesi, Merih Çimenciler Harem, is a very crowded living space where Ottoman sultans had lived together with their families, concubines, and servants in the place and also it is an educational institution. Harem, which is having a very important place in the Ottoman state organization, has been an intriguing and intresting formation throught the history with it is secret structure. This study aims to examine the ballet piece of the Turkish choreographer Merih Çimenciler named "Harem". The examination was cerried out in the light of historical and descriptive research methods, and in addition to the limited number of written and visual sources, special archive documents were obtainede and the current main source information was obtained by making one to one interviews with the creative staff of the work for the study to proceed in detail with meticulousness and accuracy. In the study, it was seen that the coreography in the neo-classical style, which was made by considering the orientalist Ottoman style, had an advanced ballet technique, and it was concluded that the Turkish choreographer Çimenciler, sheds light on the mysterious world of the harem and enlightens the ballet audience about the life and culture in the harem. During the examination, it was found that the work, which was found to have many important firsts, made important contributions to the development and recognition of the Turkish ballet with its orginality in it is field, it is feature of hosting firsts, and it is achievements both at home and abroad. Keywords: Ballet, Harem, Turkish Ballet, Merih Çimenciler