How does social dimension of circular economy affect sustainability and competitiveness? Mediating effects of resource reconfiguration and network capabilities / Döngüsel ekonominin sosyal boyutu sürdürülebilirliği ve rekabetçiliği nasıl etkiler? Kaynakların yeniden konfigürasyonu ve işağı yeteneklerinin aracı etkileri

Abstract

Döngüsel ekonomi, geleneksel üretim sisteminin temelini oluşturan doğrusal ekonomik modelin artan kaynak kıtlığına ve gezegeni yok eden iş operasyonlarına bir çözüm olarak ortaya çıktı. Üç dinamik etrafında şekillenen kavramın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları birçok kez irdelenmiş ve uygulamalarla somut adımlar atılmıştır. Ancak uygulayıcıların ve bilim insanlarının odak noktası daha çok çevresel ve ekonomik boyutla sınırlandırılmış ve bugüne kadar yapılan çalışmalarda sosyal boyutun kavrama katkısı ya reddedilmiş ya da yeterince incelenmemiştir. İşletmelerin topyekûn bir sürdürülebilirlik performansını hedeflerken sosyal boyutu göz ardı etmenin kavramın sunduğu sürdürülebilirlik potansiyelini azalttığı düşünülmektedir. Bu çalışma öncelikle, döngüsel ekonominin sosyal boyutunun (CES) örgütsel yeteneklerin avantajlarından yararlanırken örgütsel düzeydeki sonuçları tetiklediği mekanizmayı keşfetmek için orijinal bir model önermeyi amaçlamaktadır. Bunu yaparken model, CES'e yatırım yapmanın sürdürülebilirlik performansını (SP) ve rekabet avantajını (CA) artırmaya katkıda bulunup bulunamayacağı sorusunu ele almaya çalışır. Kaynak Tabanlı Görünümden (RBV) alınan teorik çerçeveye dayalı olarak, çalışma aynı zamanda CES ile SP ve CA arasındaki bağlantılarda son derece kritik iki yeteneğin - sırasıyla kaynak yapılandırması ve ağ yetenekleri, RCC ve NC - rolünü araştırıyor. Model, Türkiye'de ihracata yönelik 140 ticari kuruluştan oluşan bir örneklem üzerinde yürütülen bir anket aracılığıyla test edilmiştir. Anket sonuçlarına göre, sosyal boyutta yapılan yatırımların şirketlere CA sağladığı ve sürdürülebilirlik performanslarını artırdığı tespit edilmiştir. İlginç bir sonuç olarak, CES'in CA üzerindeki etkisi SP üzerindeki etkisinden daha güçlüdür. NC, hem CES ile CA hem de CES ile SP arasındaki bağlantılara aracılık ederken, RRC'nin aracılık etkisi yalnızca önceki bağlantı için bulundu. RRC, CES ve SP arasındaki bağlantıya aracılık etmedi. Her iki arabulucu arasında, önerilen bağlantıların her ikisinde de NC'nin etkisi çok daha güçlü elde edildi. Çalışma, bilim dünyasına katkılarının yanı sıra, CES'in kurumsal düzey değişkenlerini iyileştirmedeki önemini göstererek ve döngüsel ekonominin bu boyutunu kendi avantajlarından yararlanmak için nasıl geliştirebileceklerini göstererek uygulayıcılara yardımcı olabilir. The circular economy (CE) emerged as a solution to the increasing resource scarcity and planet-destroying business operations of the linear economic model that underpins the traditional production system. The environmental, economic, and social dimensions of the concept, which is shaped around three dynamics, have been examined many times and concrete steps have been taken with applications. However, the focus of practitioners and scholars has been limited mainly to the environmental and economic dimension, and the contribution of the social dimension to the concept has been denied or insufficiently examined in the studies carried out so far. It is thought that while businesses aim for a total sustainability performance, ignoring the social dimension reduces the sustainability potential offered by the concept. This study primarily aims at proposing an original model for exploring the mechanism in which circular economy's social dimension (CES) triggers organizational level outcomes while taking the advantages of organizational capabilities. In doing so, the model attempts to address the question of whether investing in CES can contribute to enhance sustainability performance (SP) and competitive advantage (CA). Based on the theoretical framework drawn from Resource-based View (RBV), the study also explores the role of two highly critical capabilities – resource reconfiguration and network capabilities, (RRC) and (NC), respectively – on the links between CES and SP and CA. The model was tested through a survey, which was conducted on a sample of 140 export-oriented business organizations in Turkey. According to the survey results, it was found that the investments made in the CES provide CA to companies and enhance their SP. As an interesting result, CES's impact on CA is stronger than its impact on SP. While NC mediated both the links between CES and CA and CES and SP, the mediation impact of RRC was only found for the former link. RRC did not mediate the link between CES and SP. Among both mediators, the impact of NC was obtained much stronger in both of the proposed links. In addition to its contributions to the scholarly world, the study can also help practitioners by showing them the importance of CES for improving their organizational level variables as well as indicating how they can develop this dimension of CE in order to take the advantage of their investment.