Yalın yönetim ve yüksek katılım sağlayıcı iş sistemleri: Bütünleştirici bir çerçeve

Abstract

Günümüzde yönetim sistemlerinde gerekli iyileştirmeleri ve yenilikleri sağlamanın önemli yollarından biri, süreçleri olabildiğince yalın hale getirmektedir. Bu nedenle, tedarikçiler, müşteriler ve içsel süreçlerde değişkenliği ve israfı azaltma amacını taşıyan bütünleşik sistemler olarak yalın yönetim uygulamaları birçok işletme tarafından benimsenmektedir. Ancak, bu uygulamaların teknik ve mühendislik boyutları yazında genişçe incelenip tartışılırken, örgütün insan kaynakları yönetimi özellikleriyle olan ilişkisi yeterince anlaşılamamış ve insan odaklı bir perspektif yeterince geliştirilememiştir. Bu çalışmanın amacı, çok-uluslu bir üretim firmasının Türkiye şubesinde yalın yönetim sistemlerinin nasıl tasarlandığını ve uygulandığını incelemek ve bu uygulamaların örgütün İK sistemiyle, özellikle de yüksek katılım sağlayıcı iş uygulamalarıyla ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için 20 yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler hem nitel hem nicel olarak analiz edilmiştir. Bulgular, çalışanların yürütülen yalın yönetim uygulamalarından, özellikle de takım çalışması, beraber problem çözme ve iletişim mekanizmalarından memnuniyetini göstermektedir. Yalın yönetim uygulamalarının olumlu sonuçlarının özellikle çalışanın işe daha fazla katılımını sağlayan mevcut İK süreçleriyle ve örgüt kültürüyle yakından bağlantılı olduğu görülmüştür. Öte yandan, işe alma, eğitim, iş tasarımı ve performans değerlendirme süreçlerinde önemli eksikler saptanmıştır. Gelecekteki çalışmalar, farklı yöntemler ve örneklemler kullanarak bu ilişkileri daha derinden araştırabilir ve test edebilir. Anahtar kelimeler: Yalın yönetim, İKY, yüksek katılım sağlayıcı iş sistemleri, örgüt kültürü

Today, providing improvements in management systems is to make the processes as lean as possible. For this reason, lean management has been widely adopted which represents an integrated system for reducing supplier, customer, and internal variability. However, there is a lack of understanding about how lean management links to organizational HRM context and human-related perspectives as opposed to the widely covered technical and engineering aspects of lean implementations. The purpose of this study is to investigate how lean management system is designed and implemented in a Turkish plant of a multi-national production company with respect to the availability of enabling HR practices and high involvement work practices (HIWPs). To this end, 20 structured interviews were conducted with the company employees and the data was analyzed both qualitatively and quantitatively. The findings indicate a general satisfaction of employees about the ongoing LM applications, especially concerning working in teams, collective problem solving and communication mechanisms. It is also found that the positive outcomes of these practices were realized mostly through the support of specific HR policies and structures as well as the particular organizational culture, letting employees more involved in the system. However, important shortcomings in recruitment, training, job design and performance evaluation processes were also identified. Future studies can investigate and test these relationships in more depth by using different methods and samples. Keywords: Lean management, HRM, high performance work practices, organization culture