Çağdaş distopik filmlerde anlatısal uzam: Snowpiercer ve High-Rise'da Bakhtin'in Kronotopu

Abstract

Görsel-işitsel medyumda uzam, hem hikâyenin yazıldığı bir düzlem, hem de bir bütün olarak anlatının temellerini düzenleyen bir sistem olarak işler. Anlatıdan hikâyenin ögelerine, olay örgüsü ve karakterlerinden imaj ve harekete, uzamın etkisi, sinema deneyiminin her yönünü belirler. Mikhail Bakhtin uzamın bu kapsayıcı yönünü kronotop teorisinde açıklar. Bu açıdan bakıldığında, bir anlatı türü olarak distopik anlatılar, belirli bir çeşit uzay ortaya koyar ve bunun sonucunda da özgün bir kronotop yapısı sunar. Böylelikle, çağdaş distopik filmlerde kronotop, anlatı türü yaratabilen bir güç üstlenmekte ve birbirinden farklı iki tür sinematik anlatı ortaya çıkarır: yatay kronotop ve dikey kronotop. Burada bahsedilen bu iki kronotop, birbirlerinden diyalojik olarak farklılıklar göstermektedirler. Bu tez ise bu farklılıkları en iyi yansıttığını düşündüğü çağdaş distopik filmler olan High-Rise (Wheatley, 2015) ve Snowpiercer'ı (Bong, 2013) ana örnekleri olarak alır: dikey kronotop için High-Rise (2015), yatay kronotop için Snowpiercer (Bong, 2013). Böylelikle bu tez diyalojizm ve kronotop teorileri başta olmak üzere Mikhail Bakhtin'in teorileri kullanılarak bu iki farklı distopik anlatıların benzerlikleri ve farklılarını gözler önüne sermeyi hedeflemektedir.In the audio-visual medium, space functions not only as a plane in which the story unfolds, but also as a system which regulates the foundations of the narrative as a whole. The effect of space dictates every aspect of the filmic experience into a concrete totality: from the narrative to the elements of story, from plot and characters to the filmic elements of image and motion. Mikhail Bakhtin explains this all-encompassing aspect of space in his theory of chronotope. When viewed from this perspective, dystopian narratives as a genre display a particular type of space and consequently present a unique form of chronotope. Therefore, in contemporary dystopian movies, the chronotope assumes a genre-generating force and produces two distinct types of filmic narratives: horizontal chronotope and vertical chronotope. These two chronotopes suggested here dialogically differ from each other and demonstrate varying aspects in their narratives. This dissertation regards two contemporary dystopian movies as the prime examples for these chronotopes: High-Rise (Wheatley, 2015) for vertical chronotope and Snowpiercer (Bong, 2013) for horizontal chronotope. Therefore, this dissertation aims to show the similarities and differences between those two distinct dystopian narratives through the theories of Mikhail Bakhtin, namely, dialogism and chronotope in a complete qualitative method.