György Ligeti' nin müziğinde yapısal eleman olarak doku ve davranış biçimleri

Abstract

Müziğin temel elemanlarından biri olan doku, her çağa, her kültüre ait müziğin yapısında bulunmaktadır. Çeşitli kültürlere ait müziklerde farklı tiplerinin görülebildiği doku, müziğin gelişmesi ile birlikte gelişmiş ve önem kazanmıştır. 20. Yüzyıl sanatında ve müziğinde yaşanan hızlı gelişim ve değişim, müziğin elemanlarının gelişmesine ve kullanım yöntemlerinin değişmesine yol açmıştır. Bu değişimde önemli bir rolü bulunan besteci György Ligeti, müzikal doku'yu müziğinin ana konusunu oluşturan bir unsur olarak kullanmış, ve kendi geliştirdiği, Mikropolifoni adını verdiği dokusal yapı ile kendinden sonra gelen bestecilere öncülük etmiştir. Bu çalışmada bestecinin 1960 sonrasında bestelediği bazı eserlerinden yola çıkılarak, kullanılan doku tipleri ve doku hareketleri ayrı ayrı sınıflandırılmış ve eserler üzerinden örneklendirilmiş, ayrıca bu dokusal hareketlerin eserin yapısını nasıl etkilediği ve eserin ana konusu üzerinde nasıl rol aldığı açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: György Ligeti, Müzikal Doku, Doku Analizi.

Texture which is one of the core elements of music is found in every era, in every music belongs to that culture. Various types of texture can be seen at several cultural music and it is developed and came into prominence with the improvement of music. The precocity and alteration of 20th century art and music leaded into improvement of musical elements and changes in utilization. Composer György Ligeti has an important role in this change and he has used musical texture as the main subject of music with his texture technique named Micropoliphony, which made him a pioneer for the successor composers. On the basis of composers piece of arts that are composed after 1960, type of textures and type of texture movements are classified separately and sampled from his works and also the role of these textural movements on the main subject of his work and how their structural effects are explained in these piece of arts. Keywords: György Ligeti, Musical Texture, Texture Analysis.