Enerji stratejileri ve risk: Nitel bir araştırma

Abstract

Enerji güvenliği kavramının uluslararası alandaki önemi konuyla ilgili olan herkesin malumudur. Konunun ortaya çıkışı 1973 Petrol Krizi ile olmakla birlikte, bu tarihten sonra konunun önemi yüksek bir ivmeyle artmaya devam etmiştir. Merkezine enerji güvenliği kavramını oturtan bu çalışma da dünya üzerindeki ana enerji kaynaklarını açıklamakla başlayıp, ardından uluslararası alanda önemli rolü olan bazı ülkelerin konuyla ilgili birer profillerini çıkarıp, daha sonra buradan enerji güvenliği kavramına geçiş yapmış, söz konusu kavramı açıkladıktan sonra ana enerji kaynaklarının birer enerji güvenliği profillerini çıkarmıştır. Çalışma son olarak Türkiye'nin konvansiyonel enerji kaynakları olan petrol, doğal gaz ve kömür üzerindeki eğilimlerini incelemiş, bunun için yapılan analiz de konuya hem makro hem de mikro bir bakış açısı sağlayarak literatürde önemli bir noktaya dokunmayı amaçlamıştır. Yapılan analizde bulunabilirlik, tedarik güvenilirliği, fiyat uygunluğu ve kabul edilebilirlik ana boyutları altında belirlenen çeşitli alt bileşenler ve bu alt bileşenlerin göstergeleri olarak seçilen çeşitli sayısal göstergeler kullanılarak Türkiye açısından söz konusu konvansiyonel enerji kaynaklarının avantajlarına göre puanlamaları yapılmıştır. Bu puanlamaya dayanarak ülkenin enerji portfolyosunda bu kaynaklara verdiği önem sıralaması incelenmiş ve yapılan analiz sonucu söz konusu sıralama kömür, petrol ve doğal gaz olarak belirlenmiştir. Çalışmada yapılan analiz konvansiyonel enerji kaynakları ile sınırlı tutulmuş, genelinde ise literatür taraması yöntemi kullanılmıştır.

The importance of energy security on the international arena is perceived by all. The emergence of the concept started with the 1973 Oil Crisis and has continued to gain significance ever since. This study, which puts the concept of energy security in its center, starts with an explanation of the primary energy sources on the planet, continues with the brief energy security profiles of certain important countries, after that explans of the concept of energy security itself and after that gives energy security profiles of the primary energy sources. Lastly, the study investigates Tukey's inclanations to oil, natural gas and coal, and the analysis which is carried out for this porpuse aims to touch an important place in the literature by providing both a macro and a micro stand point to the subject. In the analysis oil, natural gas and coal are graded according to their advantages for Turkey by using availability, accessibility, affordability and acceptability as main dimensions, as well as certain sub-components for these main dimensions and quantitative indicators for the related sub-components. By using the related grading, the importance that Turkey gives to these conventional energy sources in its energy portfolio is investigated and as the analysis' result, these energy sources are put in order as coal, oil and natural gas. The analysis was limited to the conventional energy sources and in the whole of the study, literature research method was used.