Kültürel mirasın destinasyon markalaşmasına etkisi: Bornova örneği ve miras turizmi

Abstract

Dünyanın dört bir yanındaki destinasyonlar, son yirmi yıl içerisinde markalaşmanın önemini anlamaya başladılar. Küreselleşme, destinasyonları farklılaştırmaya zorladı; doygun bir pazardan daha fazla pay almak için destinasyonlar önemli adımlar attılar. Bu adımlardan biri olan markalaşma sırasında destinasyonlar, doğal güzellikleri, 3S (deniz, kum, güneş) nitelikleri veyahut kültürel mirasları gibi çeşitli özelliklerini kullanabilirler. Bu bağlamda Bornova, başta kültürel mirası ve zengin tarihi olmak üzere niteliklerini yeterince değerlendiremeyen bir destinasyon olarak addedilebilir. Bu tezin amacı, belirli bir destinasyonun sınırları içerisinde bulunan kültürel mirasın destinasyonların marka oluşturma süreçlerine olan etkilerini incelemek ve miras turizmi potansiyelini Bornova örneği üzerinde incelemektir. Bu tezde, nitel araştırma yöntemleri ve açıklayıcı (explanatory) araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Veriler, bu konu hakkında çalışmalar yapan akademisyenler, tarihçiler ve sektörde çalışan kişiler ile yapılan biçimsel olmayan mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Görüşülen kişileri belirlemek için kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Daha sonra toplanan verilere göre SWOT, TOWS ve PESTLE analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda, sosyal medya platformlarında Bornova'nın daha efektif tanıtılması, destinasyon yönetim organizasyonu ihtiyacı, yenilikçi ve uygun logo ve slogan oluşturulması, kültürel mirasın daha etkin bir şekilde tanıtmak için düzenli, programlı kültür turları düzenlenmesi gibi birçok önemli noktaya dikkat çekilmiş Bornova'nın markalaşma sürecine ilişkin öneriler getirilmiştir.

Destinations from all over the world have begun to realize the importance of branding in last two decades. Globalization has forced destinations to differentiate themselves from their competitors; important steps are being taken by destinations to grab a bigger share in an overly-saturated market. While branding, destinations may utilize various different attributes, such as their natural beauty, 3S (sun, sea, sand) attributes or their cultural heritage. In this context, Bornova can be defined as a destination that is under-utilizing its attractions, mainly its cultural heritage and rich history. The aim of this thesis is to examine the effects of cultural heritage that is located within a specific destination on brand building process for destinations by inspecting the case of Bornova and assess its heritage tourism potential. In. In this thesis, qualitative research method and explanatory research models were used. Data was collected through semi-structured interviews with academics, practitioners and historian who conducted studies on this topic. Non-probable snowball sampling method were used to identify the interviewees. Then, SWOT, TOWS and PESTLE analyses were conducted based on the data collected. As a result of the analyses, many points-of-importance have been noted and suggestions about branding process of Bornova have been provided such as the Bornova's need for better social media exposure, new, innovative and appropriate slogan and logo, establishment of a destination marketing organization and regulated, scheduled cultural tours to promote the cultural heritage of Bornova more effectively.