Reading Izmir's cortijos in Basmane as collective housing / İzmir'in Basmane bölgesindeki kortijolarin kollektif evler olarak okunması

Abstract

Kortijolar, 16. yüzyılın sonları ile 17. yüzyılın başlarında İzmir'e göç eden Sefarad Yahudilerinin yaşam ve mimari anlayışlarıyla şekillenen konaklama mekanlarıdır. Ortak bir dış avlu veya bir mekân etrafında düzenlenmiş yaşam birimlerinden oluşuyorlardı. Bu dış mekândan banyo ve mutfak gibi ortak alanlara ulaşılıyordu. kortijonun ilk yapılış tarihi bilinmemekle birlikte günümüze ulaşan örneklerin çoğu 19. yüzyıldan kalmadır. Birçok fakir haneyi barındıran İzmir Yahudi cemaati, artan göç nedeniyle ortaya çıkan barınma ihtiyacını gidermek için kortijolar inşa ettirmiştir. Yapıların mekânsal kompozisyonu ve mimari özellikleri, yaşayanları zorunluluktan birlikte bir yaşam oluşturmaya yöneltmiştir. Bu nedenle kortijodaki yaşam, dayanışmayı ve beraberliği öngören bir gerçeklikti. Bu varsayımdan hareketle bu çalışma, ortak amaç veya niyetlere sahip toplulukların oluşturduğu bir yaşam biçimini barındıran tarihsel bir kolektif ev vakası olarak kortijoları incelemektedir. Bunlar sosyal ihtiyaçlardan ve ekonomik ve kültürel olaylardan kaynaklanabilir. Tez, kolektif yaşam çerçevesinde, kolektif evleri bunun mekânsal bir tepkisi olarak görmektedir. Planların mekânsal analizi, mevcut binaların fiziksel ve malzeme özelliklerinin incelenmesi ve arşiv araştırması yoluyla İzmir'in Basmane bölgesindeki kortijoları mercek altına alan çalışma, kortijonun kolektif yaşamın özellikleriyle günlük yaşam pratikleri ve mekansal organizasyon açısından nasıl bir ilişki içinde olup olmadığını araştırıyor. İzmir'in Basmane bölgesindeki kortijoları ne ölçüde kolektif ev olarak değerlendirilebilir? Bu olay Yahudi cemaatine ne sunmuştur? Cortijos were domestic spaces shaped by the life and architectural understandings of Sephardic Jews after they migrated to Izmir between the late 16th and early 17th centuries. They were composed of living units organized around a common outdoor space or a courtyard. Shared spaces such as toilets and kitchens could be accessed from this courtyard. Although the date of cortijos' first construction is not known, most of the examples that have survived to the present day are from the 19th century. The Jewish community living in Izmir built cortijos to solve the housing need that emerged because of increasing immigration. The spatial composition and architectural features of the buildings have led the inhabitants to create a life together out of necessity. That's why life in cortijos was a reality that envisaged solidarity and togetherness. Based on this assumption, this study examines cortijos as a historical case of collective housing, which accommodates a way of living formed by communities with common goals or intentions. These may arise from social needs and economic and cultural activities. Within the frame of collective living, the study regards collective housing as a spatial response of it. Engaging with the cortijos in Basmane, Izmir through a spatial analysis of plans, examination of physical and material traits of existing buildings, and archival research, the study explores how cortijos correlate or not with the characteristics of collective living in terms of daily life practices and spatial organization. To what extent can Izmir's cortijos in Basmane be considered collective housing? What does this suggest for the community?