Lighting design for elderly by empathy / Empati ile yaşlılar için aydınlatma tasarımı

Abstract

Yaşlanma süreci her bireyin yaşayacağı ve geri dönüşü olmayan bir süreçtir. Yaşlılık bireylerin fiziksel ve zihinsel yetilerinde kayıplara ve buna bağlı olarak yaşamlarını sürdürdükleri fiziksel çevre gereksinimlerinde değişimlere yol açar. Bireylerin yaşamlarını sürdürdükleri fiziksel çevreleri tasarlayan kişilerin, yaşlı kullanıcıların gereksinimlerinin farkında olması, yaşlı bireylerin refahı için önem taşımaktadır. Bu nedenle, tasarımcılar tasarım sürecinin odak noktasına kullanıcıyı koymalıdır. Kullanıcı odaklı tasarım yaklaşımlarında, kullanıcının ihtiyaçlarını benimsemenin en etkili yolu, kullanıcı ile kurulan empatidir. Bu tez kapsamında tasarımda empati kurma tekniklerinden biri olan, tasarlanacak mekanda bulunma ve gözlem yapma yönteminin yaşlılar için alan tasarlamada farkındalık yaratmaya katkısı incelenmiştir. Çalışma kapsamında 134 kişilik katılımcı grubuna anket çalışması ve anket çalışmasına katılımda bulunmuş 5 kişiye ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Katılımcılar kurumsal yaşlı bakım alanlarında aydınlatma tasarımı ile ilgili karar mekanizmasında yer alması muhtemel olan tasarımcılar olup, daha önce kurumsal yaşlı bakım alanında bulunan ve bulunmayan olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, iki katılımcı grubunun yaşlılarda aydınlatma ihtiyaçları ve beklentilerine yönelik farkındalık seviyeleri arasında konu başlıklarına göre %10 ile %60 oranında fark olduğu ve daha önce kurumsal yaşlı bakım alanlarında bulunan katılımcıların farkındalık seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan görüşmelerin sonucuna göre ise, gözlem yapmanın ve empati kurmanın sadece aydınlatma özelinde değil, yaşlı kullanıcılar için önemli olan birçok tasarım kararında farkındalığı artırdığı görülmüştür. Özellikle tasarım kararlarında belirleyici rol oynayan kişilerin, yaşlı kullanıcı beklenti ve ihtiyaçlarını anlamak için yerinde gözlem yaparak tasarımda empati geliştirmesinin daha yaşanabilir alanlar yaratacağına dair görüş oluşmuştur. Anahtar Kelimler: Tasarımda Empati, Aydınlatma Tasarımı, Kurumsal Yaşlı Bakım, Yaşlılar için Tasarım, Anket Çalışması The aging process is an irreversible process that every individual will experience. Aging leads to losses in the physical and mental abilities of individuals and accordingly changes in the needs of the physical environment in which they live. It is important for the welfare of the elderly that the people who design the physical environments in which individuals live are aware of the needs of the elderly users. Therefore, designers must put the user at the focal point of the design process. In user-oriented design approaches, the most effective way of adopting the user's needs is empathy with the user. Within the scope of this thesis, the contribution of the method of being in the place to be designed and making observations, which is one of the techniques of empathy in design, to raising awareness in designing spaces for the elderly has been examined. Within the scope of the study, a survey study was applied to a participant group of 134 people and a semi-structured interview technique was applied to 5 people who participated in the survey. Participants were designers who are likely to take part in the decision mechanism regarding lighting design in institutional aged care areas, and they were divided into two groups as those who were previously in the institutional aged care area and those who were not. According to the results, it was seen that there was a 10% to 60% difference between the awareness levels of the two participant groups regarding the lighting needs and expectations of the elderly, according to the topics, and the awareness levels of the participants who were previously in the institutional elderly care areas were higher. According to the results of the interviews, it was seen that observing and empathizing increased awareness not only in lighting but also in many design decisions that are important for elderly users. In particular, an opinion has emerged that developing empathy in design by making on-site observations in order to understand the expectations and needs of elderly users, who play a decisive role in design decisions, will create more livable spaces. Key Words: Empathy in Design, Lighting Design, Institutional Elderly Care, Design for the Elderly, Survey Study