Dayanışma mimarlığı: Türkiye'deki katılımcı tasarım

Abstract

Consumption-based economies of the 21st century have found their counterparts in architecture with mediatic projects and 'starchitect' figures. Urban transformation projects are the most visible manifestations of these developments, which support profit-oriented constructions and deepen social inequalities. Resistant, transformative, interdisciplinary, and participatory architecture groups emerged in this context in contrast to competitive, mainstream architectural practices that stimulate consumption. This thesis analyzes contemporary solidarity architecture practices in Turkey by focusing on the participant groups of the Solidarity Architecture Exhibition (2017). The aim is to reveal the potentials and means of participatory practices which operate as alternatives in the dominant economic and political system.

21. yüzyılın tüketime dayalı ekonomi politikaları, mimarlıkta karşılığını medyatik projeler ve 'yıldız mimar' figürleriyle bulur. Söz konusu gelişmelerin en yaygın dışavurumu ise kar amacı güden ve toplumdaki sosyal eşitsizlikleri derinleştiren kentsel dönüşüm uygulamaları olmuştur. Bu bağlamda tüketimi teşvik eden, rekabetçi ana akım mimarlık pratiklerine tezat direnen, dönüştüren, disiplinler arası üretimler yapan katılımcı mimarlık pratikleri ortaya çıkmıştır. Bu tez Dayanışma Mimarlığı Sergisi katılımcı gruplarına odaklanarak Türkiye'deki güncel dayanışmacı mimarlık pratiklerini incelemektedir. Tezin amacı katılımcı pratiklerin, hakim ekonomik ve politik sistemde alternatif birer yol oluşturdukları yöntemler ve potansiyellerini ortaya koymaktır.