Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma (CMK m.134) / Search, copy and seizure in computers, computer programs and their files (CPC art.134)

Abstract

Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde bilişim sistemleri gündelik hayatımızda çok önemli bir yer kaplamaktadır. Bilişim sistemlerinin gündelik hayatlarımızda sıklıkla kullanılması; bu sistemlerin suç işlenmesinde kullanılması ve suça dair delillerin bu sistemlerde saklanması sonucuna yol açmıştır. Bu durum karşısında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiş olan genel arama ve elkoyma tedbiri, kişilerin temel haklarını ihlal etmeden delil elde edilmesi konusunda yetersiz kalmıştır. Bunun neticesinde de özel nitelikte bir arama ve elkoyma tedbiri olan "Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma" tedbiri düzenlenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde bilişim, bilişim sistemi, veri gibi bir takım temel kavramlar incelenmiş ardından ceza muhakemesi sisteminde delil kavramı incelenip dijital delillerle klasik delillerin farkları üzerinde durulmuş ve adli bilişim süreçleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise ceza muhakemesi sisteminde koruma tedbirleri incelenmiş, dijital deliller ve koruma tedbirleri arasındaki bağlantı üzerinde durulup "Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma" tedbirinin Türk Hukuku'ndaki gelişimi, genel arama ve elkoyma tedbirleri ile arasındaki farklar incelenip tedbirin kapsamını belirlemek adına kişi bakımından ve cihaz bakımından kapsama dair açıklamalara yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise söz konusu tedbire başvurma şartları; arama, kopyalama ve elkoyma tedbiri bakımından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Ardından tedbirin uygulanması, elde edilen verilerin imhası, tesadüfen elde edilen delillerin akıbeti, tedbire karşı kanun yolları ve hukuka aykırılığın sonuçları değerlendirilmiştir. Information systems occupy a highly important place in our daily lives due to the rapid developments in technology. The frequent use of information systems in our daily lives has resulted in the use of these systems while committing crimes and the storage of criminal evidence in these systems. In the face of this situation, the general search and seizure which was regulated in the Criminal Procedure Code No. 5271 has been insufficient to obtain evidence without violating the fundamental rights of individuals. Thereupon, the "Search, Copy and Seizure in Computers, Computer Programs and Their Files" measure, which is a specific search and seizure measure, was regulated. The first part of the study examines fundamental concepts such as informatics, information systems, and data. In addition, it delves into the concept of evidence in the criminal procedure system, highlighting the differences between traditional and digital evidence, and provides information on forensic information processes. The second part of the study examines the protection measures in the criminal procedure system and the connection between digital evidence and these measures. It also analyzes the differences between the "Search, Copying and Seizure in Computers, Computer Programs and Their Files" measure in the Turkish Law, the general search and seizure measures. Additionally, in order to determine the scope of the measure, it included explanations regarding the scope in terms of person and device. In the last part of the study, the conditions for applying for the "Searching, Copying and Seizure in Computers, Computer Programs and Their Files" measure were separately evaluated in terms of search, copying and seizure measures. Then, the implementation of the measure, the destruction of the data obtained, the fate of the evidence obtained by chance, the legal remedies against the measure, and the consequences of its illegality were assessed.