Üniversite kütüphanesi aydınlatma önerisi: Görsel hiyerarşi ve algı ilişkisinin incelenmesi

Abstract

Yapay aydınlatma, geçmişten günümüze kadar kütüphane tasarımlarında çözülmesi gereken önemli bir işlevdir. Günümüz toplumunu bilgi çağı yönlendirdiği için değeri bilgi birikimi ve gelişmiş teknoloji ile ölçülmektedir. Buyüzden kütüphaneler bilgi toplumunun önemli kurumları oldukları için doğru tasarlanmalıdır. Günümüz kütüphaneleri kullanıcıların ve çalışanların fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçları göz önüne alınarak tasarlanmalıdır. Kütüphanelerin mekansal organizasyonu sosyal hayatın önemli bir bileşeni haline dönüştürülmelidir. Kütüphanelerde kişilerin performansını etkileyen en önemli faktörlerden biri yapay aydınlatma tasarımlarıdır. Aydınlatma tasarımı kütüphanenin görsel, işitsel ve elektronik materyalleri gibi bir çok özelliğiyle şekillenir. Teknolojik gelişimler aydınlatma ekipmanlarına da yansımış durumda ve aydınlatma gereksinimlerini karşılayacak ışıklandırma aletlerinde bir çok yenilik ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, kullanıcıların aydınlatma gereksinimlerinin psikolojileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Kütüphane tasarımında aydınlatmanın önemli bir rolü vardır. Tasarım aşamasında kullanıcıların performansı için kütüphanenin coğrafi konumu, şekli ve doğal aydınlatma göz önüne alınmalıdır. Bu çalışmanın amacı, Yaşar üniversitesi kütüphanesinde mevcut aydınlatma durumunu gözlemlemek ve kütüphane kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılayan etkili yeni bir aydınlatma sistemi önermektir. Üniversitesi yapı ofisinin arşivinde bulunan kütüphane ile ilgili tüm belgeler talep edildi. Arşiv belgelerinde bulunan planlarla ile mevcut durumunun mekansal organizasyon karşılaştırıldı. Aradaki farklılıklar değerlendirme kapsamına alındı. İkinci olarak mevcut aydınlatma koşullarını simüle etmek için Dialux ve ELI yazılım programları kullanıldı ve kullanıcılara uygulanan anket sonuçları ELI programına veri olarak girildi. ELI (Ergonomik Işıklandırma Dizaynı) aydınlatma kalitesinin beş bileşenini kapsamaktadır: görsel performans, vistavizyon konfor, canlılık ve güçlendirme. Uygun ve uyumlu bir iş ortamının koşullarını sağlamak için insan organizmasınının özelliklerini ve iş konusundaki kabiliyetlerini inceler. Sonuç olarak, programlarda değerlendirmeler yapıldıktan sonra, çıkan sonuç yorumlanmış ve yeni bir aydınlatma önerisi hazırlanmıştır. Mevcut aydınlatma sistemi ile önerilen aydınlatma sistemi karşılaştırılarak araştırma sonlandırılmıştır.

Today as it was throughout history the most important thing for the library building design is artificial lighting. Today's society is in an information age and their development measured with their knowledge and their technology. Especially libraries are the most important institutions of the information society. Today's libraries are designed with considering the physical structure of the physiological and psychological needs of the users and employees. Spatial organization of the library becomes an important institution of social life. One of the most important factors that affect human performance in libraries is constitute of the artificial lighting. The lighting design is shaped by visual, auditory and variety of features such as furniture, computers etc. Technological developments have been reflected in the results of the lighting equipment's and there have been a lot of new developments to respond to the needs of many different lighting tools. In this study, the lighting needs of users and the effects of lighting on their psychology have been examined. Lighting has an important role in the shaping of the library. In the design stages geographic location, shape, and natural light should be planned for lighting systems according to the users performance. The study aims to observe the existing lighting condition of Yaşar University library and propose a new effective lighting system. All the existing documents for the library collected from the university office. They are compared with existing usage. Dialux and ELI Softwares are used to simulate the existing lighting conditions. Survey results conducted on site about users preferences are implemented on ELI Software. ELI (Ergonomic Lighting Design) it covers a total of five aspects of quality: visual performance, vista visual comfort, vitality and empowerment. It investigates for the human organism features and capabilities and provides the necessary conditions for the work of human harmony. After the software considerations are done, review results have been interpreted and a new light proposal is prepared. Considering most efficient model suited for the condition.