Çin stratejik kültürünü anlamak: Çin'in güvenliğe yaklaşımının kritiksel bir incelemesi

Abstract

Çin'in güvenliğe olan yaklaşımı ve bunlara takiben gelen stratejik davranışı, savunmayı ve reel politiği yansıtan, ülkenin kendisinden gelen kültürel ve askeri-stratejik geleneklerin tesiri altındadır. Son birkaç on yıldır Çin stratejik kültürünün doğasının sadece savaşçı yahut salt savunmacı olduğu yönündeki söylem ülkenin belirgin kompleksitesinin karikatürize edilmiş tek boyutlu bir temsilidir. Çin'in stratejik davranışı özelinde görüldüğü iddia edilen agresif stratejik davranış Çin'in felsefi öğretileri (savunma odaklı kolu meydana getiren) ve bu söz konusu öğretilerin tesirini indirgeyen stratejik prensiplerine ve esaslarına (realpolitik kolunu meydana getiren) bakarak diyalektik bir bağdaşığımda yorumlanmalıdır. Bu varsayımların yansımalarının en iyi şekilde ortaya çıktığı söylenebilecek vakanın Çin-ABD ilişkileri olduğu söylenebilir. ABD'nin Çin'in stratejik kültürüne olan yetersiz kalan kavrayışı onu güçlenen bir Çin ile kurmaya çalıştığı stratejik girişimlerde uyumsuzluk sorunu çekmesine sebep olurken, Çin ise ABD ile stratejik girişimlerinde göstermiş olduğu tutumu geliştirmeye ve adapte edilebilir kılmakla kalmayıp kendinden emin duruşunu arttırarak devam ettirmiştir. Çin ABD'nin başarısızlıkları ve muhakemesindeki boşlukların yaratmış olduğu fırsatları özellikle askeri-diplomatik ilişkilerde kendi çıkarına yönelik kullanarak yükselen tehdit algılarına sebep olmuştur. Bu zemin üzerinde tez makro seviyede Çin stratejik kültürünün Çin'in uluslararası ilişkileri bağlamında ortaya koyduğu stratejik güvenlik davranışının üzerindeki etkisine yönelik eleştirel bir anlayış getirmeyi amaçlamaktadır. Buna yönelik yöneltilen soru ise Çin'in yükselişi bağlamında Çin stratejik kültürünün nasıl ABD ile olan etkileşimlerini (1990'dan 21. yüzyılın ilk on yılının sonuna kadar) etkilediği üzerinedir. Teorik olarak birinci stratejik kültür jenerasyonel çalışmalarının yaklaşımı seçilmiştir.China's strategic behavior is rooted in and under the influence of the country's very own cultural and military-strategic traditions. What has for the last few decades are said to be indicative of a bellicose or purely defensive nature in the case of China's strategic culture is only one dimensionally drawn caricaturistic representation of the country's evident complexity. The alleged strategic posture and behavior of aggressiveness claimed of being seen in the Chinese strategic behavior for a number of years should be interpreted in line with a dialectic duality between China's philosophical tenets (constitutive of the defensive strand) and strategic principles and guidelines (constitutive of the realpolitik strand) that counteract. One case where these postulations seem to have founded their best reflections is the Sino-US relations. While the US, with its inadequate understanding of China's strategic culture, had come to experience a dissonance in its strategic engagements with a China rising in power, the latter was steadily developing and adapting its manner of strategic engagements with the US whilst getting assertive. China's use of the US' failings and gaps in judgments for its own benefit had resulted in heightened threat perceptions, especially, in their military-diplomatic affairs. Building on such a backdrop, the research question of this thesis, which aims at its macro-level to bring a critical understanding with respect to the impact of China's strategic culture over China's strategic security behavior in the context of international relations, is how does China's strategic culture affects its interactions with the United States in the context of the former's rise in prominence (from the 1990s until the end of the first decade of the 21st century)? To that end, this thesis takes the first generation of strategic culture theory as the approach to enquire about the above matters of concern and controversy.