Coevolutionary aesthetics from a non-anthropocentric perspective / İnsan merkezci olmayan perspektiften birlikte evrimsel estetik

Abstract

Bu tez; sanat teorisi, görsel kültür ve posthümanizm alanlarında birlikte evrimin estetiğine yönelik sanatsal ve deneyimsel bir araştırmayı oluşturmaktadır. Birincil amacı psikoloji, biyoloji, antropoloji, felsefe, göstergebilim ve posthümanist teorileri kapsayan çok disiplinli bir mercek aracılığıyla otobiyografik ve sosyo-politik boyutların yanı sıra sanat yaratımının ifade ve kavramsal yöntemlerini bütünleştirmeye yönelik incelikli bir yaklaşım keşfetmektir. Kapsamlı teorik sorgulama ve pratik deneyler aracılığıyla, 21. yüzyıldan önceki insanmerkezci felsefi paradigmalara dayanan geleneksel sanatsal formlar eleştirel bir şekilde incelenmiş, yapıbozuma uğratılmış ve yıkıcı bir şekilde yeniden bağlamsallaştırılmıştır. Bu süreç, özellikle imgeler aracılığıyla, yerleşik antroposentrik bakış açılarının bir anlamda unutulmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, özellikle "duygulanımsal epistemoloji", "hipernesne heykel", "negantropomorfoz" ve sanatta öznellik ve nesnelliğin otopoetik dengesi gibi anahtar terimlerin kavramsallaştırılması ve rafine edilmesiyle sonuçlanmaktadır. Duygulanımsal epistemoloji, geleneksel özne-nesne ikiliklerini aşarak bilgi ve duygu arasındaki dinamik etkileşimi vurgular. Hipernesne heykel anlayışı, geniş uzam zamansal ölçekleri nedeniyle doğrudan insan algısının ötesindeki sosyo-ekolojik olguların görselleştirilmesini ve kuramsallaştırılmasını içerir. Negantropomorfoz, doğaya bakışın tersine antropomorfize edilmesi ve marjinalleştirilmiş insan topluluklarına bakışın dekolonize edilmesi sürecini ifade eder. Bu araştırmanın önemi, sanatsal pratikte ikili olmayan ve insanmerkezci olmayan perspektiflere doğru posthümanist bir geçiş için felsefi spekülatüfliğinde yatmaktadır. Sanatsal söylemde hem maddi hem de düşünsel yönlere ilişkin bütüncül, disiplinler arası ve insan-merkezci olmayan bir anlayışı teşvik etmeyi ve aynı zamanda birlikte evrimin göz ardı edilen gerçekliğini kabul ederek eko-kültürel sistemler içindeki tüm varlıkların kolektif iyileşmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sanat, birlikte evrim, posthümanizm, duygulanımsal epistemoloji, hipernesne heykel, negantropomorfoz, kesişimsellik, yapısökümcülük, insanmerkezcilik, disiplinlerarası, bütüncül, eko-kültürel sistemler. This dissertation constitutes an artistic and experiential investigation into the aesthetics of coevolution within the realms of art theory, visual culture, and posthumanities. Its primary objective is to explore a nuanced approach to integrating autobiographical and socio-political dimensions, as well as expressive and conceptual modalities of art creation, through a multidisciplinary lens encompassing psychology, biology, anthropology, philosophy, semiotics, and posthumanist theories. Through extensive theoretical inquiry and practical experimentation, traditional artistic forms rooted in anthropocentric philosophical paradigms predating the 21st century are critically examined, deconstructed, demystified, and subversively recontextualized. This process aims to facilitate a form of unlearning entrenched anthropocentric perspectives, particularly through the media of imagery. The research culminates in the conceptualization and refinement of key terms, notably "affective epistemology", "hyperobject sculpture", "neganthropomorphosis", and the autopoetic balance of subjectivity and objectivity in art. Affective epistemology emphasizes the dynamic interplay between knowledge and emotion, transcending traditional subject-object dichotomies. Hyperobject sculpture entails the visualization and theorization of socio-ecological phenomena beyond immediate human perception, due to their vast spatio-temporal scales. Neganthropomorphosis denotes the process of de-anthropomorphizing the gaze towards nature, as well as decolonizing the gaze towards marginalized human communities. The significance of this research lies in its philosophical postulation for a posthumanist transition towards non-binary and non-anthropocentric perspectives in artistic practice. It seeks to foster a holistic, crossdisciplinary, non-anthropocentric understanding of both material and ideational aspects within artistic discourse, while also contributing to the collective healing of all beings within eco-cultural systems by acknowledging the overlooked reality of coevolution. Keywords: Arts, coevolution, posthumanism, affective epistemology, hyperobject, sculpture, neganthropomorphosis, intersectionality, deconstructivism, anthropocentrism, crossdisciplinary, holistic, eco-cultural systems.