Alp Yücel KayaALI ONUR PEKERPeker, Alı OnurKaya, Alp Yücel2025-10-222020Acemoğlu D. S. Johnson ve J. A. Robinson (2001) “The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation” The American Economic Review 91 (5): 1369-1401.Acemoğlu D. S. Johnson ve J. A. Robinson (2005a) “The Rise of Europe: Atlantic Trade Institutional Change and Economic Growth” The American Economic Review 95 (3): 546- 579.Acemoğlu D. S. Johnson ve J. A. Robinson (2005b) “Institutions as a Fundamental Cause of Long-Run Growth” Aghion P. ve S. N. Durlauf (der.) Handbook of Economic Growth içinde Amsterdam: Elsevier 385-472.Acemoğlu D. ve J. A. Robinson (2012) Why Nations Fail: The Origins of Power Prosperity and Poverty New York: Crown.Acemoğlu D. ve J. A. Robinson (2019) The Narrow Corridor: States Societies and the Fate of Liberty New York: Penguin.Allen R. C. (2011) Global Economic History: A Very Short Introduction. Oxford , New York: Oxford University.Bensussan G. ve G. Labica ([1982] 2016) Marksizm Sözlüğü çev. V. Yalçıntoklu İstanbul: Yordam. Bentham J. ([1801-1804] 1954) “Method and Leading Features of an Institute of Political Economy: (including Finance) Considered Not Only as a Science But as an Art (1801-04)” Stark W. (der.) Jeremy Bentham’s Economic Writings içinde Londra: George Allen&Unwin Ltd 212-266.Brenner R. ([1976] 1985) “Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre-Industrial Europe” Aston T. H. ve C. H. E. Philpin (der.) The Brenner Debate: Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre-Industrial Europe içinde Cambridge: Cambridge University 10-63.Brenner R. (1985) “The Agrarian Roots of European Capitalism” Aston T. H. ve C. H. E. Philpin (der.) The Brenner Debate: Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre- Industrial Europe içinde Cambridge: Cambridge University 213-327.Clark G. ([2007] 2013) Fukaralığa Veda: Dünyanın Kısa İktisadi Tarihi çev. E. Demircioğlu İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.Compte-rendu des séances du Colloque Walter Lippmann (1939) (Le colloque Walter Lippmann Paris 26-28 Ağustos 1938) Centre international d’études pour la rénovation libéralisme Librairie Médicis Paris.Cros J. (1950) Le “Néo-libéralisme” et la révision du libéralisme Basılmamış Doktora Tezi Toulouse: Université de Toulouse.Davidson N. (2015) We Cannot Escape History: States and Revolutions Chicago: Haymarket.de Vries J. (2001) “The transition to capitalism in a land without feudalism” Hoppenbrouwers P. ve J. L. van Zanden (der.) Peasants into farmers? The transformantion of rural economy and society in the Low Countries (Middle Ages-19th century) in light of the Brenner debate içinde Turnhout: Brepols 67-84.Duménil G. M. Löwy ve E. Renault ([2009] 2011) Marksizmin 100 Kavramı çev. G. Orhan İstanbul: Yordam.Ekelund R. B. ve R. F. Hébert (2014) A History of Economic Theory & Method Long Grove Ill: Waveland.Engerman S. L. (2000) “Max Weber as Economist and Economic Historian” Turner S. (der.) The Cambridge Companion to Weber içinde New York: Cambridge University 256-271.Fiani R. (2004) “An Evaluation of the Role of the State and Property Rights in Douglass North’s Analysis” Journal of Economic Issues 38 (4): 1003-1020.Foucault M. (2004) Naissance de la biopolitique cours au Collège de France 1978-1979 Paris: Seuil.Grinberg N. (2018) “Institutions and Capitalist Development: A Critique of the New Institutional Economics” Science & Society 82 (2): 203-233.Habib I. (2014) “The Rise of Capitalism in England: Reviewing the Brenner Thesis” Studies in People’s History 1 (1): 101-12.Heideman P. ve J. Birch (2013) “In Defense of Political Marxism” International Socialist Review 90 https://isreview.org/issue/90/defense-political-marxism erişim tarihi: 1 Mayıs 2020.Hilton R. (1985) “Introduction” Aston T. H. ve C. H. E. Philpin (der.) The Brenner Debate: Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre-Industrial Europe içinde Cambridge: Cambridge University 213-327.Hodgson G. M. (2016) “Introduction to the Douglass C. North Memorial Issue” Journal of Institutional Economics 13 (1): 1-23.Kaya A.Y. (2012) “Genç Marx ve ‘Odun Hırsızlığı Kanunu Tartışmaları’” Orhan S. S. Koloğlugil ve A. Yalçıntaş (der.) İktisatta Bir Hayalet: Karl Marx içinde İstanbul: İletişim Yayınları 13-44.Kaya A.Y. (2016) “Sermaye-Emek Kutuplaşmasının Yeniden Üretimi: Acele Kamulaştırma Kararlarında HES’ler” Erensü S. Evren E. ve C. Aksu (der.) Sudan Sebepler Türkiye’de Neoliberal Su-Enerji Politikaları ve Direnişleri Istanbul: İletisim Yayınları 65-92.Kaya A. Y. ve M. E. Özgür (2016) “İki ‘Neoliberalizm’ Hikayesi: Büyük Savaş Sonrası ‘Gündem’ Tartışmaları” Özçelik E. ve D. Kılınçoğlu (der.) John Maynard Keynes... Yine Yeniden içinde İstanbul: İletişim Yayınları 45-78.Keynes J. M. ([1926] 1972) “The End of Laissez-faire” Robinson A. ve D. Moggridge (der.) Essays in Persuasion The Collected Writings of John Maynard Keynes (Vol. IX) içinde London: Macmillan 272-294.Khan M. H. (2018) “Political Settlements and the Analysis of Institutions” African Affairs 117 (469): 636-655.Kratke M. R ve G. R. D. Underhill (2006) “Political Economy: Revival of an ‘Interdiscipline’.” Stubbs R ve G.R.D. Underhill (der.) Political Economy and the Changing Global Order içinde New York: Ozford University Press 24-38.Kratke M. R. (2019) “When Historical Materialism Was First Invented” https://www.academia. edu/40805917/When_Historical_Materialism_was_first_invented erişim tarihi: 1 Mayıs 2020.Lafrance X. ve C. Post (der.) (2019) “Introduction” Case Studies in the Origins of apitalism New York: Palgrave Macmillan 1-38.Le Roy Ladurie E. (1974) “L’histoire immobile” Annales E.S.C. 29 (3): 673-692.Maddison A. (1988) “Ultimate and Proximate Growth Causality: A Critique of Mancur Olson on the Rise and Decline of Nations” Scandinavian Economic History Review 36 (2): 25-29.Marx K. ([1858] 1979) Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı çev. S. Belli Ankara: Sol.Marx K. ([1846] 1999) Felsefenin Sefaleti çev. A. Kardam Ankara: Sol.Marx K. ([1867] 2011) Kapital Ekonomi Politiğin Eleştirisi 1. Cilt: Sermayenin Üretim Süreci çev. Selik M. ve N. Satlıgan İstanbul: Yordam.Marx K. ([1894] 2015) Kapital Ekonomi Politiğin Eleştirisi 3. Cilt: Bir Bütün Olarak Kapitalist Üretim Süreci çev. Selik M. ve E. Özalp İstanbul: Yordam.Marx K. ve F. Engels ([1845-46] 1968) Alman İdeolojisi (Feuerbach) çev. H. Selâhattin İstanbul: Sosyal.Milonakis D. ve B. Fine (2007) “Douglass North’s Remaking of Economic History: A Critical Appraisal” Review of Radical Political Economics 39 (1): 27-57.Milonakis D. ve G. Meramveliotakis (2013) “Homo Economicus and the Economics of Property Rights: History in Reverse Order” Review of Radical Political Economics 45 (1): 5-23.Mirowski P. ve D. Plehwe (der.) (2009) The Road from Mont Pèlerin: The Making of the Neoliberal Thought Collective Cambridge: Harvard University.Munk F. (1952) “Le neo-libéralisme: étude positive et critique by Jacques Cros” The American Economic Review 42 (5): 923-925.North D. C. (1961) The Economic Growth of the United States 1790-1860 Englewood Cliffs N. J.: Prentice-Hall.North D. C. (1981) Structure and Change in Economic History New York , London: W. W. Norton Company.North D. C. (1986) “Is It Worth Making Sense of Marx?” Inquiry 29 (1–4): 57-63.North D. C. (1990) Institutions Institutional Change and Economic Performance Cambridge: Cambridge University.North D. C. (1993) “The Ultimate Sources of Economic Growth” Szirmai A. B. van Ark ve D. Pilat (der.) Explaining Economic Growth: Essays in Honour of Angus Maddison içinde Amsterdam , New York: North-Holland: 65-76.North D. C. (2005) Understanding the Process of Economic Change Princeton NJ: Princeton University.North D. C. ve R. P. Thomas (1973) The Rise of the Western World: A New Economic History London: Cambridge University.North D. C. J. J. Wallis ve B. R. Weingast (2009) Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History Cambridge , New York: Cambridge University.Ogilvie S. (2011) Institutions and European Trade: Merchant Guilds 1000-1800 Cambridge, New York: Cambridge University.Olson M. (1982) The Rise and Decline of Nations: Economic Growth Stagflation and Social Rigidities New Haven: Yale University.Pamuk Ş. (2014) Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi: Büyüme Kurumlar ve Bölüşüm İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür.Pamuk Ş. (2018) Uneven Centuries: Economic Development of Turkey Since 1820 Princeton New Jersey, Oxford UK: Princeton University.Pirenne H. ([1927] 1990) Ortaçağ Kentleri: Kökenleri ve Ticaretin Canlanması çev. Şadan Karadeniz İstanbul: İletişim.Pomeranz K. (2000) The Great Divergence: China Europe and the Making of the Modern World Economy Princeton N.J.: Princeton University Press.Post C. (2016) “The Separation of the ‘Economic’ and the ‘Political’ under Capitalism: ‘Capitalcentric Marxism’ and the Capitalist State” https://www.versobooks.com/blogs/2345-charlespost- the-separation-of-the-economic-and-the-political-under-capitalism-capital-centricmarxism- and-the-capitalist-state erişim tarihi: 1 Mayıs 2020.Ricardo D. ([1817] 1997) Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri çev. T. Ertan İstanbul: Belge.Rodrik D. A. Subramanian ve F. Trebbi (2004) “Institutions Rule: The Primacy of Institutions over Geography and Integration in Economic Development” Journal of Economic Growth 9 (2): 131-165.Savran S. (1997) “Ricardo’nun Dehası ve Körlüğü” Ricardo D. Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri içinde çev. T. Ertan İstanbul: Belge.Savran S. (2013) “Değerin Değişmez Ölçüsü Standart Mal ve ‘Ters Dönüşüm’” Aşıcı A. A. M. Hisarcıklar İ. İlkkaracan D. Gültekin Karakaş ve T. Kaya (der.) Ümit Şenesen’e Armağan Paylaşımlar: Sayılarla Türkiye Ekonomisi içinde İstanbul: Literatür 191-228.Smith A. ([1776] 2008) Milletlerin Zenginliği çev. H. Derin İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür.Wallis J. J. (2014) “Persistence and Change: The Evolution of Douglass North” Galiani S. ve I. Sened (der.) Institutions Property Rights and Economic Growth içinde New York: Cambridge University 30-49.Weber M. ([1923] 1961) General Economic History çev. F. H. Knight New York: Collier.Weber M. ([1930] 1992) The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism çev. T. Parsons London , New York: Routledge.Wood E. M. (2002) The Origin of Capitalism - A Longer View London, New York: Verso.Wood E. M. (2009) “The Separation of the ‘Economic’ and the ‘Political’ in Capitalism” Democracy Against Capitalism: Renewing Historical Materialism içinde Cambridge: Cambridge University 19-48.1302-8618https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10751https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/4094261960’larda ve 1970’lerde Marksizm’in belirlediği sorunsallar üzerinden sosyal bilimlerin en gözde dalı olan iktisat tarihi 1990’larla birlikte iyice gözden düşmüştür. 2000’li yıllarda dünya ekonomisinin içine girdiği yeni konjonktürde özellikle Yeni Kurumsal İktisat temelli yaklaşımlarla iktisat disiplini başta olmak üzere sosyal bilimler içinde yeniden prestijli bir yer kazanmıştır. Yeni Kurumsal İktisat (YKİ) klasik ve neoklasik okulların birlikte vücut bulduğu liberal iktisat gibi zenginlik ve büyümenin tarihini incelemektedir. Ama YKİ’nin yaklaşımı Marx’ın kavramsallaştırmasından yola çıkarsak “doğal” ve “yapay” kurumlar ayrımı yaparak doğal kurumlara odaklanan liberal iktisadın bir eleştirisi olarak gelişmiştir. “Doğal”-“yapay” ayrımını kabul etmişler ama liberal iktisatçıların aksine “yapay” kurumlara odaklanmışlardır. YKİ anlatısı içinde “yapay” kurumların tanımlanması konusunda farklılıklar mevcuttur, son dönemlerde yapılan çalışmalarda din kültür hukuk siyaset coğrafya vs. gibi farklı faktörlere ağırlık verilmektedir. Biz bu makalede “yapay” kurumlarda açıklayıcı olarak “siyasal iktisat” yaklaşımını öne çıkaran YKİ’nin iktisat tarihçilerini ele alacağız. Zenginlik ve büyüme odaklı olmaya devam ederken çıkar çatışmalarını da dikkate alarak klasik iktisat bağlamına dönüş yapmış gibi görünen YKİ’nin siyasal iktisat yaklaşımını Marx’ın klasik iktisat eleştirisi bağlamında değerlendireceğiz. Bu tür eleştirel bir yaklaşım ortaya koyarken Osmanlı İmparatorluğu-Türkiye Cumhuriyeti iktisat tarihinde YKİ’nin siyasal iktisat yaklaşımına yaslanan Şevket Pamuk’un son kitabını ve kuramsal referanslarını izleyecek ve tartışacağız.Türkçeinfo:eu-repo/semantics/openAccessTarih-İktisatTarihİktisatArticle