Komesli, MuratAlparslan, Nuriye Yasemin2026-04-072026-04-072017https://hdl.handle.net/123456789/14628https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=RrI-Krk3A-RkF4YfHofuk_hNzSlb1wWq9MFemJhk7D_X1q477KYdPTcLxpxj7D65Anlamsal web, web içeriklerinin diğer yazılımlar tarafından anlaşılabilir, yorumlanabilir, kullanılabilir olmasını ve bilginin paylaşılmasını amaçlamaktadır. Anlamsal web'de bilginin güvenliği erişim denetimi ile sağlanmaktadır. OBAC (Ontology Based Access Control – Ontoloji Tabanlı Erişim Denetimi) verinin anlamsal tanımının olduğu ontolojilere erişim denetiminin sağlanmasında kullanılan bir modeldir. RBAC (Role Based Access Control – Rol Tabanlı Erişim Denetimi) ise, rol tabanlı erişim denetimini sağlamaktadır. İlişkisel veritabanlarında RBAC, ontolojilerde ise OBAC kullanılmaktadır. İnsan Kaynakları (İK) uygulamalarında hem RBAC hem de OBAC kullanılmaktadır. Bu çalışmada, her iki yaklaşımın karışımı olan HAC (Hybrid Access Control- Melez Erişim Denetimi) altyapı mimarisi geliştirilmeye çalışılmıştır. İK alanında, OBAC ve RBAC birleşimiyle oluşan melez veri tabanlı bir erişim çerçevesi olarak HAC geliştirilmektedir. Bu çerçeveye erişim için, yöntem ve araç yazılım içeren bir yazılım mimarisi sunulmaktadır. Böylelikle, melez veri ile roller yönetilerek İK alanında veritabanı yönetimine bir çözüm getirilmiş olacaktır.Semantic web aims that web contents are understandable from other software, are to be interpreted, usable and sharable. Security of information in semantic web is normally provided by access control mechanism. OBAC (Ontology Based Access Control) is a model for accessing ontologies. RBAC (Role Based Access Control) is a model for accessing relational databases. In this study, HAC (Hybrid Access Control) is aimed to be applied for mapping of relational database and ontology by means both of OBAC and RBAC together. With this proposed method and a tool software, access control of roles and profiles is aimed to be managed in HR (Human Resources) domain. HAC is improved as an access control by using both RBAC and OBAC. A software architect is presented for the access of framework. As a conclusion, roles are managed in HR domain by using hybrid data and got solution to database management.enYetkilendirmeli Erişim Denetim SistemiComputer Engineering and Computer Science and ControlBilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİlişkisel Veri TabanıVeri ErişimiData AccessElektronik Insan Kaynakları YönetimiElectronics Human Resources ManagementRelational DatabaseAuthorized Access Control SystemMaster Thesis