TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/11291
Browse
Browsing TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu by Language "en"
Now showing 1 - 17 of 17
- Results Per Page
- Sort Options
Article Assessing the Effects of Seed Priming on the Tolerance of Sugar Beet Varieties to Salt and Drought Stress Using Plant Phenotyping Methods(2025) Killi, Dilek; Dolu, Hüsna; Güngör, Zehra SelinSugar beet (Beta vulgaris L.) is a vital global crop, with Türkiye being the fifth-largest producer, contributing about 10% of the world’s supply. The Konya Basin accounts for 35% of Türkiye’s production. This region faces significant drought and salt challenges. In a study, six commonly grown sugar beet varieties in Konya (‘Lider’, ‘Libellule’, ‘Lizard’, ‘Mohican’, ‘Bison’, and ‘Rodeo’) were subjected to NaCl and PEG priming under salt and drought stress. ‘Lizard’ had the highest germination rate of 75.5% for NaCl-primed seeds, while ‘Bison’ reached 80.5% for PEG-primed seeds. The varieties varied in their germination rates, morphological traits, and photosynthetic parameters. NaCl-priming slightly increased leaf area under salt stress, PEG-priming improved stomatal conductance in ‘Bison’ under drought conditions. Overall, priming had limited effectiveness in alleviating stress impacts on sugar beet varieties, indicating a need for further research on the efficacy of priming methods and their integration with other mitigation strategies.Publication AVRUPA ÇIKARLARI VE AB’NİN MISIR’A YÖNELİK İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKASI(2020) Gunay, DefneUluslararası İklim Değişikliği Paneline göre iklim değişikliği sonucunda Akdeniz bölgesindeki nehirler etkilenecek, çölleşme artacak, yükselen deniz seviyesi kıyı yerleşimlerini etkileyecek ve tarım mahsullerinde verim düşecektir. Bu nedenlerle iklim değişikliği Akdeniz bölgesi için önemli bir konudur. Avrupa Birliği, iklim değişikliği politikasında öncülük ederken 2050 yılı itibariyle karbondan arındırılmış ekonomi hedefini de tutturmayı hedeflemektedir. Avrupa Birliği aynı zamanda iklim diplomasisi aracılığıyla dünyada da iklim politikalarının benimsenmesini teşvik etmektedir. Avrupa Birliği’nin bu etkinlikleri, ekonomik çıkarlarıyla açıklanabilmektedir. Bu çalışmada AB’nin, Mısır’a yönelik iklim değişikliği politikası sayesinde ekonomik çıkar elde edip etmediği incelenmektedir. Belge analizi yapan çalışma, ABMısır iklim değişikliği ilişkileri sayesinde Avrupa şirketlerinin Kyoto Antlaşması tarafından oluşturulan piyasa temelli çözümlerden yararlandığını, Mısır’a yenilenebilir enerji teknolojileri ihraç ettiğini ve AB tarafından Mısır’da teşvik edilen AB düzenlemeleri sayesinde avantajlı bir konum elde ettiklerini ortaya koymaktadır.Publication COVID-19 Pandemi Sürecinde Uluslararası Toplum ve Kurumlarının Mülteci Koruma Politikaları: İngiliz Okulu Çerçevesinde Çoğulcu/ Dayanışmacı Tartışması(2020) Özerim, M. Gökay; Eminoğlu, Nihal; Unutulmaz, K. OnurBu çalışma uluslararası mülteci koruma rejiminin kriz dönemlerindeki kırılganlığını tartışmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, son dönemin küresel krizi olan Covid-19 salgını örnek olay olarak belirlenmiş ve Uluslararası İlişkiler kuramlarından İngiliz Okulu’nun geliştirdiği ‘uluslararası toplum’ kavramının etkinliği onun aktörleri/kurumları üzerinden değerlendirilirken hem devletler hem de Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası örgütlerin politikaları ve uygulamaları üzerinden değerlendirilmiştir. Uluslararası mülteci koruma rejiminin özellikle kriz dönemlerindeki “kırılganlığı”, uluslararası korumaya ihtiyaç duyan kişi ve grupların da kırılganlığını artırması bakımından hem politik hem akademik tartışmaların odağı olmuştur. Çalışma ilk Covid-19 vakasının ortaya çıkışından itibaren dört ay içerisinde uluslararası toplumun, mülteci koruma rejimi çerçevesinde ortaya koyduğu uygulama ve politikaların kırılganlığını gösteren önemli ipuçları içermektedirArticle A DIALux-Based Comparative Analysis of Dental Clinic Lighting Design Based on National and International Standards(2025) Hıdır, İrem; Uygun, İlknurTürkiye’de diş hekimi sayısının nüfusa oranla daha hızlı artması, özel diş kliniklerinin sayısında da artışa neden olmuştur. Kliniklerin fiziksel koşulları 31975 sayılı Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’te tanımlansada, aydınlatma yalnızca “mekân yeterince aydınlatılmalı” şeklinde belirsiz bir ifade ile geçmekte ve bu durum uygulamada ihmal edilmektedir. Bu çalışma, uluslararası aydınlatma standartları ile Türkiye’deki uygulamaları karşılaştırmakta ve düzenlemelere özgül aydınlatma kriterlerinin eklenmesi gerekliliğini vurgulamaktadır. Dört faal diş kliniğinin yapay aydınlatma tasarımı DIALux simülasyonu ile analiz edilmiştir. Aydınlık düzeyi ve düzgünlük değerleri, uluslararası CIBSE, ISO 9680:2014 ve Türkiye’nin TS-EN 12464-1 standartlarına göre değerlendirilmiştir. Sonuçlar, mevcut kliniklerdeki aydınlatma koşullarının standartları karşılamadığını göstermektedir. Bu sorunları gidermek için mevcut armatürlerin, standartlara uygun aydınlatma elemanlarıyla değiştirilmesi önerilmektedir. Böylece hem hastalar hem de çalışanlar için daha sağlıklı mekânlar oluşturulabilecektir.Publication Dijitalleşme ve Blokzincir Teknolojisinin Finans VE Muhasebe Üzerindeki Dönüştürücü Etkisi: Tematik Bir İnceleme(2025) Özkılınç, Damla NurcanFinans ve muhasebenin dijital dönüşümü, yapay zeka (YZ), blokzincir ve otomasyon teknolojilerinin etkisiyle hızlanarak finansal operasyonları, denetimi ve uyumluluğu yeniden şekillendirmektedir. Bu çalışma, akademik literatür (2018–2025) ve PwC, Deloitte, EY, HSBC ile merkez bankalarından alınan sektör raporlarına dayanarak bir tematik analiz gerçekleştirmektedir. Analiz sonucunda altı ana tema ortaya çıkmıştır: otomasyon ve verimlilik, güvenlik ve dolandırıcılığın önlenmesi, merkeziyetsizlik, finansal kapsayıcılık, düzenleyici zorluklar ve benimseme engelleri. Bulgular, YZ ve Robotik Süreç Otomasyonu’nun (RPA) finansal raporlama ve dolandırıcılık tespitini iyileştirdiğini, blokzincirin ise şeffaflık ve güvenliği artırırken ölçeklenebilirlik ve düzenleyici zorluklar yarattığını göstermektedir. Merkeziyetsiz finans (DeFi) ve JPM Coin ile Dijital Yuan gibi dijital para birimleri, işlemleri dönüştürmekte ancak uyumluluk ve yasa dışı faaliyet riskleri konusunda endişeleri artırmaktadır. Mobil bankacılık ve blokzincir tabanlı çözümler finansal kapsayıcılığı geliştirse de dijital okuryazarlık eksikliği ve güvenlik riskleri önemli engeller olarak öne çıkmaktadır. NVivo tabanlı tematik analiz yöntemi kullanılarak finansal dijitalleşmenin geleceğini şekillendiren temel eğilimler belirlenmiştir. YZ ve blokzincir teknolojileri verimliliği artırırken, sürdürülebilir bir dönüşüm için düzenleyici karmaşıklıklar ve benimseme engelleri ele alınmalıdır. Gelecekteki araştırmalar, ölçeklenebilirlik, YZ destekli uyumluluk süreçleri ve blokzincirin finansal güvenlikteki rolü üzerine odaklanmalıdır.Article Direct Shear Box Assessment of Sand–Rubber Mixtures: Strength, Ductility, and a Performance Index(2025) Tuna, Sahin CaglarThe reuse of waste materials in geotechnical engineering promotes sustainability while enhancing soil performance. This study investigates the effect of shredded waste rubber on sand through consolidated drained direct shear tests at two relative densities (Dr ≈ 30% and 70%) with 0–10% rubber content. Rubber inclusion reduced brittleness and improved ductility, with mixtures containing 2.5–5% achieving the most favorable strength–deformation balance. In loose sand, cohesion and friction angle increased up to 5%, while in dense sand cohesion rose slightly but friction angle declined at higher contents. A new Performance Index (PI) is proposed in this study, integrating energy absorption, ductility, and residual-to-peak strength into a unified framework. The PI confirmed the 2.5–5% range as optimum, providing a practical tool for mixture evaluation. These findings indicate that low rubber contents are suitable for seismic embankments, retaining walls, and transportation subgrades, while higher contents may be more effective in lightweight and energy-dissipative applications.Article Evaluation of Centralized and Distributed Energy Storage Systems in Residential Microgrid Topologies(2025) Polat, Sezai; Bıyık, EmrahThe determination of both the connection topology and capacity sizing of the battery energy storage system (BESS) in a microgrid is crucial when considering energy bills and reliability indicators, as the usage type of the BESS affects investment and energy costs. In this study, the performances of individual and shared BESSs are compared across different price tariffs in a multi-microgrid structure designed using historical real data and existing prosumer solar homes. To illus- trate the effects of the integrated BESS and grid outages on the cost of energy and net present cost (NPC), a BESS is first integrated into the selected solar home as a sample. The calculations are then made assuming an outage in the grid connected to the selected home with the integrated BESS. In the proposed system topology, which utilizes five selected solar homes with a shared BESS, the NPCs were found to be 51%, 28%, and 37% lower compared to individual systems for real-time pricing (RTP), flat price tariff (FPT), and time-of-use pricing (ToU), respectively. Furthermore, in modeling these grid interruptions, which are a real-life condition, system reliability indices such as system average interruption duration index and system average interruption frequency index were considered in the system sizing and cost optimization. When these indices were taken into account, similar reductions were observed compared to the individual system: 9% in RTP, 26% in FPT, and 61% in ToU, respectively.Article Forecasting Daily Residential Natural Gas Consumption: A Dynamic Temperature Modelling Approach(2019) Kuzubaş, Tolga Umut; Karahan, Mehmet Oğuz; Goncu, AhmetIn this paper, we propose a new methodology to forecast residential and commercial natural gas consumption which combines natural gas demand estimation with a stochastic temperature model. We model demand and temperature processes separately and derive the distribution of natural gas consumption conditional on temperature. Natural gas consumption and local temperature processes are estimated using daily data on natural gas consumption and temperature for Istanbul, Turkey. First, using the derived conditional distribution of natural gas consumption we obtain confidence intervals of point forecasts. Second, we forecast natural gas consumption by using temperature and consumption paths generated by Monte Carlo simulations. We evaluate the forecast performance of different model specifications by comparing the realized consumption values with the model forecasts by the backtesting method. Our analysis establishes a relationship between the traded temperature-based weather derivatives, i.e. HDD/CDD futures, and expected natural gas consumption. This relationship allows for partial hedging of the demand risk faced by natural gas suppliers via traded weather derivatives.Article Hastanelerdeki kullanıcı memnuniyeti bağlamında hemşire dinlenme mekanlarının değerlendirilmesi(2025) Çetın, Çıgdem; Ultav, Zeynep Tuna; Ballıce, GülnurSağlık çalışanlarını merkeze alan tasarım anlayışı, özellikle hemşire merkezli tasarım, literatürde iyi tasarlanmış hemşire dinlenme alanlarının değeri ve onarıcı etkileri kabul edilmesine rağmen sağlık araştırmalarında fazla ilgi görmemiştir. Bu nedenle, bu çalışma iç mekan tasarımının hemşirelerin memnuniyeti üzerindeki etkilerini, özellikle dinlenme alanlarında, araştırmaktadır. Araştırmanın metodolojisi olarak veriler; anketler, görüşmeler ve gözlemler yoluyla elde edilmiştir. Verilerin sonucuna göre, hemşirelerin dinlenme alanlarındaki fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarının renk, malzeme, aydınlatma, sanat objeleri ve doğayla ilişkiler açısından incelenmesi, tasarımcılar ve sağlık otoriteleri tarafından dikkate alınması gereken önemli sonuçlar vermektedir. Bulgular, hemşirelerin dinlenme alanlarında onları tatmin edecek beğenilen bir iç mekan tasarım altyapısı sağlanarak memnuniyet ve etkinliğin artırılabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, hemşirelerin dinlenme alanlarındaki çeşitli iç mekan tasarım parametrelerinden memnuniyet düzeylerinin belirlenmesine dayandığı için özgündür. Elde edilen bilgiler hemşirelik ve sağlık sektöründeki paydaşlar için değerlidir. Hemşire dinlenme alanlarının iç mekan tasarımlarının, özellikle renk, malzeme, aydınlatma ve sanat eserlerinin dahil edilmesi gibi uygun niteliklerinin tasarımcılar ve hastane yöneticileri tarafından bilinmesi gerekmektedir.Article Online Planning for Data Collection in Multi-Robot Systems(2025) Ozsoyeller, DenizKablosuz sensör ağları, çeşitli sivil ve askeri uygulamalarda veri toplamak için kullanılmıştır. Bir grup hareketli robotun ve bir küme hareketsiz kablosuz sensör düğümünün sınırsız geniş bir alanda aralıklı olarak konuşlandırıldığını düşünüyoruz. Bu gibi senaryolarda, tüm sensör düğümleri bir iletişim ağı ile bağlı olmayabilir. Buna ek olarak, birbirinin iletişim ağı içinde olan herhangi bir sensör düğümü çifti bulunmayabilir. Bu nedenle, ağ bağlantısının sağlanması için birçok aktarma düğümüne ihtiyaç vardır. Fakat, bu yaklaşım, veri iletiminden kaynaklanan enerji tüketiminden dolayı sistemin ömrünü etkiler. Bu makalede, robotlardan faydalanarak konuşlandırılmış olan sensör düğümlerinden veri toplama problemini çalışıyoruz. Robotlar, birbirlerinin ve sensör düğümlerin konumunu bilmezler. Dahası, sensör düğümleri de birbirlerinin ve robotların konumunu bilmezler. Robotların sensör düğümleri bulmak için alanda keşif yaptığı ve düğümlerdeki veriyi topladığı çevrimiçi bir algoritma öneriyoruz. Robotların, robot sayısını önceden bilip bilmediğine bağlı olarak problemin iki durumunu inceliyor ve karşılaştırıyoruz. Simülasyonlarla, algoritmamızın performansını deneysel olarak değerlendiriyor ve robotun, sensör düğümü ve robot sayısını önceden bilmediği durumda performansın alan boyutu, robot sayısı ve iletişim alanının bir fonksiyonu olarak ölçeklendiğini gösteriyoruz.Article A Research on the Investigation of Turkish Consumers’ Purchase Intentions in the Context of Omni-Channel Shops and Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (Utaut-2)(Mesut Dogan, 2024) Deniz, A. Cüneyd; Altin, Hüseyin Ozan; Pirnar, İgeThe particular aim of this paper is to examine the motivational factors underlying Turkish consumers' behavior during the process of their purchasing from omnichannel shops, with a deeper and broader perspective on the current role of technology. The Quantitative research method was used to achieve the adopted research objective. A total of 456 respondents shared their actions regarding their last purchase in the 12 months prior to data collection in Turkey. The hypothesis analysis part of this article suggests that the following elements have a favourable impact on purchasing behaviour: perceived trust, innovation, pricing value, and purchase intention. According to the study's findings, Turkish omni-channel shoppers value the ability to receive advertising messages through the technological devices they use, compare products and prices with these devices, and thus expect personalised campaigns to complete their purchases and track post-sale deliveries.Publication ROMA HUKUKUNDA PARA VE HAPİS CEZALARI(2019) Dönmez, Burcu; Türkoğlu, H. GökçeBu çalışmada, antik Roma’da geçerli olan para ve hapis cezaları incelenmektedir. Esasen Roma hukukunda uygulanan cezaları ve daha genel olarak, Roma ceza yargılama sistemini incelemek, Roma hukukunda insan haklarını kavramının çok da büyük önemi olmaması ve işkencenin Roma ceza hukukunda yasal olarak yerinin bulunmasından ötürü, değersiz gibi düşünülebilir. Ancak, Rona ceza hukukunun, modern hukuk sistemleri üzerinde etkisinin olduğu aşikardır. Cezai yaptırımları, ceza hukuku kurallarının etkin biçimde uygulanabilmesi için, geçerli oldukları toplumların ihtiyaçlarına göre belirlenir. Bu bakımdan cezai yaptırımlar zaman ve mekana göre değişikliklere uğrar. Roma devletinde, para cezaları sıklıkla uygulanmaktaydı. Hatta ilk dönemlerde, para cezaları koyun ya da öküz ile ödenmekteydi. İlerleyen zamanlarda ise, para cezalarına praetor tarafından tanınmış olan davalarda, ya da tribunal’ın gördüğü davalarda hükmedilmesi söz konusu olmuştur. Pontifex, tribunus plebis veya aedilis curulis gibi magistra’ların da para cezasına hükmetme yetkileri vardı. Para cezalarında farklı olarak, Roma’da özellikle de ilk dönemlerde, hapis cezası çok da yaygın değildi. Az sayıda olmakla birlikte, hapis cezasına çarptırılmış kişilerin büyük kısmı, insan haklarına dair hiç bir kural göz önünde bulundurulmadığından, son derece kötü şartlar altında, oldukça acınası hayatlar sürdürmekteydiler. Bu çalışma, cezai yaptırımların, uygulandıkları toplumların ihtiyaçlarına göre, nasıl zaman içinde geliştiğine ve Roma ceza hukuku kurallarının nasıl günümüz hukuk sistemlerine etki ettiğine ışık tutmaktadır.Article Tedarik Zinciri 5.0 üzerine bir araştirma: Bibliometrix R-aracı ile görsel analiz(2025) Özen, Yeşim Deniz ÖzkanSon dönemdeki endüstriyel gelişmeler ve bunların etkileri ile ilgili çalışmalar günümüzde hızla artmaktadır. Bu çalışma, insan-makine iş birliğini, sürdürülebilirliği ve dayanıklılığı geliştirmek için Endüstri 5.0 ilkelerini tedarik zinciri yönetimiyle bütünleştiren Tedarik Zinciri 5.0 konusuna odaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Tedarik Zinciri 5.0 hakkındaki akademik çalışmaların kapsamlı bir bibliyometrik analizini sunmak ve Tedarik Zinciri 5.0 konusuna yönelik araştırmaların gelişimini inceleyerek ilgili alandaki ana temaları belirlemektir. Bibliyometrik analiz gerçekleştirmek için R dilini kullanan ve R-aracı olarak bilinen Bibliometrix yazılımı kullanılmıştır. Analiz içerisinde mevcut yapıyı ve eğilimleri ortaya çıkarmak için birlikte oluşum analizi, anahtar kelime birlikteliği ve tematik haritalama dahil olmak üzere çeşitli bibliyometrik tekniklere başvurulmuştur. Çalışmanın bulguları; teknolojik gelişmelere, sürdürülebilirliğe ve insan odaklı yaklaşımlara önemli ölçüde vurgu yapılan yayınlarda hızlı bir büyüme olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonunda Tedarik Zinciri 5.0 alanına yönelik gelecekteki araştırma fikirleri; tedarik zinciri esnekliği ve çevikliği, tedarik zincirlerinde insan merkezli yaklaşımlar, Tedarik Zinciri 5.0’ın gelişmekte olan ekonomilere etkileri, sürdürülebilir Tedarik Zinciri 5.0 başlıkları altında sunulmuştur. Bu çalışmanın temel katkıları; Tedarik Zinciri 5.0 ile ilgili yazının mevcut durumuna ilişkin ayrıntılı bir genel bakış sunulması ve araştırma boşluklarını vurgulayarak alanı ilerletmek için gelecek çalışma konularının önerilmesidir.Publication Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Olarak Arabuluculuğa İlişkin Türk Ticaret Kanunu 5/A Hükmünün Değerlendirilmesi(2019) Tekin, Ufuk; Hasırcı, HakanAfter the so-called success that is achievedin labor actions, mediation is accepted as aprocedural requirement in commercial actions.According to Turkish Commercial Code (TCC)Art. 5/A,“Application to mediation before commencinga commercial action regulated by the TurkishCommercial Code Article 4 or other codes,in which the matter of dispute is the paymentof a pecuniary claim arising from an actionof debt or action for damages, is a proceduralrequirement”.However, this regulation consists of severalproblems. The codification process of theregulation is highly unusual, the actions that aresubject to mediation as a procedural requirementare not clearly stated and there is no monetarylimit that is brought to the pecuniary claimsthat are subject to mediation. All those factorsmay cause several unwanted and unpredictedoutcomes in practice.In this article, the problems that may emergebecause of the regulation that is acceptingmediation as a procedural requirement incommercial actions will be evaluated anddetermined. In addition, solutions to thosepossible unwanted and unpredicted outcomeswill be discussed.Article Trafik Sıkışıklığı Olan Gezgin Satıcı Probleminde Karınca Kolonisi Optimizasyonu ve Işın-Karınca Kolonisi Optimizasyonu(2024) Orçun, Mustafa; Erdoğdu, KazımThe Traveling Salesman Problem (TSP) is a well-known combinatorial optimization problem that has various implications in a variety of industries. Even the purest formulation of TSP has applications on from logistics routes to microchip manufacturing, unexpectedly, it can be used on DNA sequencing with slight modification as a sub-problem. In this paper, two versions of TSP were studied, a classical TSP and the TSP containing traffic congestion data. Two state-of-the-art solution methods were used, Ant Colony Optimization (ACO) and Beam-ACO. These algorithms were hybridized with 2-Opt local search and their performances compared on the same benchmark instances. The experimental results show the efficiency of Beam-ACO compared to ACO.
