Gündelik Yasamda Medya Teknolojileri Anlatıları ve Toplumsal Degisim: Izmir Örnegi

Abstract

Gündelik Yasamda Medya Teknolojileri Anlatıları ve Toplumsal Degisim: Izmir Örnegi Toplumsal degisimleri anlamak bakımından çesitli medya teknolojilerinin insanların gündelik yasamında nasıl deneyimlendigine iliskin anlatılar önemli malzemelerdir. Bu arastırma, çesitli medya teknolojilerinin sundugu araçları kullanarak deneyimlemis ve içeriklerini izlemis kisilerin anlatılarını sözlü tarih yöntemiyle degerlendirerek, tekno-kültürel bir perspektiften medya teknolojilerinin degisimini ve toplumsal rolünü ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Sözlü tarih yöntemi ile medya, toplum ve teknoloji iliskisini ele alan bu çalısma, toplumsal tarihteki degisimleri anlamada, gündelik yasamda medya teknolojilerinin kullanım ve deneyimlerinin önemli bir veri kaynagı oldugu temel kabulünden hareket etmektedir. Çalısmanın temel yöntemi sözlü tarihtir. Izmir?de yasayan farklı demografik ve sosyoekonomik özelliklere sahip kisilerle sözlü tarih yöntemine uygun görüsmeler yapılarak elde edilen nitel veriler, medya teknolojileri baglamında toplumsal dönüsümü açıklamakta kullanılmıstır. Incelenen kitle iletisim araçları gazete, sinema, radyo ve televizyon olarak sınırlandırılmıstır. Amaçsal ve kartopu örneklem teknikleriyle 70 kisilik örneklem olusturulmustur. Arastırmada elde edilen sözlü tarih verileri, katılımcıların yaslarına baglı olarak anımsayabilecekleri dönem göz önüne alındıgında, 1960?lardan itibaren ilerleyen döneme iliskin Türk toplumunda medya teknolojilerindeki degisim ve dönüsümü kapsamaktadır. Sözlü tarih yönetimine uygun olarak katılımcılardan medya teknolojilerine iliskin kendi deneyimlerini ayrıntılı olarak anlatmaları istenmistir. Bu anlatılar video olarak kaydedilmis ve transkripsiyonu yapılarak analize uygun hale getirilmistir. Anlatılardan elde edilen toplam 1170 sayfalık metin, NVivo ve KNIME yazılımları ile nitel ve nicel analize tabi tutulmustur. Çalısma üç arastırma sorusuna yanıt vermek üzere yapılandırılmıstır. Medya teknolojilerine iliskin anlatılarda hangi temel temaların bulundugu hakkındaki birinci arastırma sorusu baglamında, NVivo ile yapılan nitel analizle toplam 8 tema saptanmıstır. Bu temalar 1) Ilk Karsılasma; 2) Profesyonel Uyum; 3) Yaratıcı Çözümler; 4) Yeniliklere Açıklık; 5) Kisisellestirme Egilimi; 6) Nostalji Egilimi; 7) Geçis Teknolojileri ve 8) Tamir Edilebilir Teknolojiler temalarıdır. Medya teknolojilerine iliskin anlatılarda hangi kavramların sıklıkla kullanıldıgı hakkındaki ikinci arastırma sorusu baglamında, KNIME yazılımı ile anlatılarda kullanılan kavramlardan bir kavram haritası elde edilmistir. Son olarak, medya teknolojilerine iliskin anlatılarda kullanılan kavramların teknolojilere göre dagılımı hakkındaki üçüncü arastırma sorusu baglamında ise, FactoMineR yazılımı kullanılarak yapılan uyum analizi ile, elde edilen kavramların medya teknolojileriyle iliskisi görsellestirilerek tekno-kültürel baglam ortaya konmustur. Ayrıca, sözlü tarih görüsmelerinden elde edilen video görüntülerinden 1 saatlik bir belgesel kurgulanmıstır.