HUKUKİ KESİNLİK İLKESİNİN DEĞERİ VE ETKİSİ ÜZERİNE: İHAM’IN ŞAMAT/TÜRKİYE KARARININ İNCELENMESİ
| dc.contributor.author | Onur Kaplan | |
| dc.contributor.author | Kaplan, Onur | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-22T16:05:13Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description.abstract | Hukuk devleti ilkesinin alt ilkelerinden biri olan hukuki kesinlik ilkesi hukuk normları ile hukuk düzeninde etki ve sonuç doğuran yargı kararlarının bütünsel olarak istikrarlı ve öngörülebilir olma hallerini ihti-va eder. Temel hak ve hürriyetlerle bağlantılı olarak hukuk kurallarının geriye yürümezliği ve haklı beklentilerin korunması gibi hususların hu-kuki kesinlik ilkesiyle sıkı ilişki içerisinde olduğu ifade edilebilir. Bu bağlamda hukuk düzeninde kararın tesis edilmesi aşamalarında önemli bir değer arz eden hukuki kesinlik ilkesinin İnsan Hakları Avrupa Mah-kemesi (İHAM) kararlarında da kendisine yer bulduğu görülmektedir. İHAM tarafından verilen Şamat/Türkiye kararında da öncesinde yapılan kadastro çalışmalarında orman sınırı dışında kaldığı belirtilen kişinin mülkiyet hakkı çerçevesinde maliki olduğu bir arazinin sonrasında ka-dastro çalışmalarını yapan kişilerin kadastro mahkemesinin kararını uy-gulamaması neticesinde orman arazisi içerisinde kaldığını tespit etmesi çerçevesinde farklı bir statüye girmesi söz konusu olmuştur. Bu çerçe-vede kişinin mülkiyet hakkına müdahale edilmesine neden olan kadastro çalışmalarının sonucunda tapu iptali istemi hakkında verilen mahkeme kararında hukuki kesinlik ilkesinin ne şekilde değerlendirileceği konusu gündeme gelmiştir. Özellikle idare hukuku açısından kesin hüküm nite-liğindeki kararların idari makamlar yönünden bağlayıcı nitelikte olması hususu göz önüne alındığında hukuki kesinlik kavramının idari makam-ların birel işlemlerine de yansıması söz konusu olabilmektedir. Nitekim Şamat/Türkiye kararında da hukuki kesinlik ilkesine uygun hareket edilmemesinin arazinin hukuki statüsünü değiştirdiğine ve başvurucular yönünden İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS) 6. maddesinde dü-zenlenen adil yargılanma hakkının ihlaline sebebiyet verdiğine dikkat çekilmiştir. Bu bağlamda çalışmada İHAM tarafından verilen Şa-mat/Türkiye kararı temel hak ve hürriyetlerle bağlantılı olarak hukuki kesinlik ilkesi yönüyle irdelenecektir. | |
| dc.identifier.citation | Akyılmaz Bahtiyar. “Bir İdari Usul İlkesi Daha: Anayasa M. 40/2 Başvuru Yollarının Gösterilmesi.” in Yıldızhan Yayla’ya Armağan. (İs-tanbul: Galatasaray Üniversitesi Yayınları 2003): 83-90.Alexy Robert. “Legal Certainty and Correctness.” Ratio Juris 28 no. 4 (2015): 441-451.Ayanoğlu Taner. Bireysel İdari İşlemlere Karşı Dava Açma Süre-sinin Başlangıcı. (İstanbul: On İki Levha Yayıncılık 2018).Bilgen Pertev. İdare Hukuku Ders Notları: İdare Malları. (İstan-bul: İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları 1995).Boyar Oya. “Mülkiyet Hakkı” in İnsan Hakları Avrupa Sözleş-mesi ve Anayasa. ed. Sibel İnceoğlu (İstanbul: Beta Yayıncılık 2013): 495-532.Cassese Sabino. “The current state of administrative law.” in Le futur du droit administratif. ed. Auby Jean-Bernard Émilie Chevalier ve Emmanuel Slautsky (Paris LexisNexis 2019: 3-10.Çayan Gökhan. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Mahkemeye Erişim Hakkı.” Türkiye Ada-let Akademisi Dergisi 7 no. 28 (2016): 235-272.Dembour Jacques. Les moyens d’action de l’administration. (Lie-ge: Faculte de droit de l’Universite de Liege 1967).Dilemre Öden Begüm. “Non Bis In Idem İlkesi Çerçevesinde 27/03/2019 Tarihli Türk Anayasa Mahkemesi Kararının Değerlendirilmesi.” Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 5 no. 1 (2020): 2437-2454.Dupuis Georges Marie-José Guédon ve Patrice Chrétien. Droit administratif. (Paris: Sirey 2007).Ekinci Ahmet. “Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Karar-larında Mahkemeye Erişim Hakkı.” Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 18 no. 3-4 (2014): 821-848.Eren Abdurrahman. “Hukuki Yorum Yöntemleri Açısından Bi-reysel Başvuru Kararlarının Anayasanın Yorumuna Etkileri.” Anayasa Yargısı Dergisi 33 (2016): 231-301.Gölcüklü Feyyaz. “Avrupa İnsan Hakları Divanı İçtihadına Göre Doğru Yargılama ve Kanıtların Değerlendirilmesi.” çev. Tekin Akıllıoğ-lu İnsan Hakları Merkezi Dergisi 2 no. 2 (1994): 2-10.Gözler Kemal. “Res Iudicata’nın Türkçesi Üzerine.” Ankara Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 56 no. 2 (2007): 45-61.Grisel André. Droit administratif suisse. (Neuchatel: Éditions Ides et Calendes 1970).Groussot Xavier ve Timo Minssen. “Res Judicata in the Court of Justice Case-Law: Balancing Legal Certainty with Legality.” European Constitutional Law Review 3 no. 3 (2007): 385-417.Gülçür Abdulkadir. “AİHM ve Türk Anayasa Mahkemesi’nin Ka-rarları Işığında Hukuki Kesinlik (Belirlilik) İlkesinin İncelenmesi.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 24 no. 1 (2018): 149-175.Günday Metin. İdare Hukuku. (Ankara: İmaj Yayınevi 2017).Hofmann Harald ve Jürgen Gerke. Allgemeines Verwal-tungsrecht mit Bescheidtechnik Verwaltungsvollstreckung und Rechtsschutz. (Stuttgart: Kohlhammer 2010).Ionaş Diana-Geanina. “The Cadastral Registration of the Property Right.” Bulletin of the Transilvania University of Braşov 10 no. 59 (2017): 153-160.İnceoğlu Sibel. “Hukuk Devletinin İnsan Hakları Avrupa Mahke-mesi ve Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarında Tezahürü: Karşılaştır-malı Bir Çalışma.” Anayasa Hukuku Dergisi 4 no. 7 (2015): 85-108.İnceoğlu Sibel. Adil Yargılanma Hakkı. (Ankara: Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Yayınları 2018).İnceoğlu Sibel. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı. (İstanbul: Beta Yayıncılık 2013).Kaboğlu İbrahim Ö. “AİHM’in Yorum Yöntemleri.” İnsan Hakla-rı Konferans Panel ve Sempozyumlar Kitabı. (Ankara: Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi Yayınları 2007): 305-332.Kaboğlu İbrahim Ö. “İnsan Hakları Belgeleri ve Koruma Meka-nizmaları.” in İnsan Hakları Konferans Panel ve Sempozyumlar Kitabı (Ankara: Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi Yayınları 2007): 197-232.Kanlıgöz Cihan. “İdari İşlemlerde Yazılı Bildirim.” Ankara Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 40 no. 1-4 (1988): 173-192.Kaplan Onur. İdari İşlem Teorisi Açısından Tespit Edici İşlemle-rin Yeri. (İstanbul: On İki Levha Yayıncılık 2021).Karahanoğulları Onur. İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler. (Ankara: Turhan Kitabevi 2018).Kordela Marzena. “The Principle of Legal Certainty as a Funda-mental Element of the Formal Concept of the Rule of Law.” Revue du Notariat 110 no. 2 (2008): 587-605.Macera Bernard-Frank ve Yolanda Fernandez Garcia. La respon-sabilité administrative dans le contentieux de l’urbanisme. (Paris: L’Harmattan 2006).Maurin André. Droit administratif. (Paris: Sirey 2018).Maxeiner James R. “Some Realism about Legal Certainty in the Globalization of the Rule of Law.” Houston Journal of International Law 31 no. 1 (2008): 27-46.Morand-Deviller Jacqueline Bourdon Pierre ve Florian Poulet. Droit administratif. (Issy-les-Moulineaux: LGDJ 2019).Özdemir Şükrü ve S. Necip Deda. Orman Hukuku: Cilt-I. (Anka-ra: Feryal Matbaacılık 1991).Rolland Louis. Précis de droit administratif. (Paris: Librairie Dal-loz 1947).Rousset Michel. L’Idée de Puissance publique en droit administ-ratif. (Paris: Librairie Dalloz 1960).Şirin Tolga. Türkiye’de Anayasa Şikâyeti (Bireysel Başvuru): İn-san Hakları Avrupa Mahkemesi ve Almanya Uygulaması ile Mukayeseli Bir İnceleme. (İstanbul: On İki Levha Yayınları 2013).Tan Turgut. “İdarenin Kesin İşlemleri ve 5917 Sayılı Kanun Uy-gulaması.” Amme İdaresi Dergisi 2 no. 4 (1969): 99-115.Tan Turgut. İdari İşlemin Geri Alınması. (Ankara: Ankara Üni-versitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları 1970).Taşdelen Okan. “Çelişkili Yargı Kararlarının Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Değerlendirilmesi.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. No. 7 (2016): 987-1024.Wigny Pierre. Droit administratif: Principes Généraux. (Bruxelles: Éditions Bruylant 1953).Yeniay Lokman. “Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Yargı Ay-rılığı Sistemi Üzerine Bir İnceleme.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fa-kültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 26 no. 1 (2020): 169-181.Mahkeme KararlarıDanıştay 13. Daire E.2016/1466 K.2019/704 07.03.2019.Danıştay 13. Daire E.2015/4426 K.2018/1229 02.04.2018.Danıştay 13. Daire E.2015/4148 K.2018/1230 02.04.2018.Danıştay 13. Daire E.2016/3479 K.2018/2106 25.06.2018.İHAM Apostol/Gürcistan B. No: 40765/02 28/02/2007.İHAM Brumarescu/Romanya B. No: 28342/95 23/01/2001.İHAM Cooper/Birleşik Krallık B. No: 48843/99 16/12/2003.İHAM Guðmundur Andri Ástráðsson/İzlanda B. No: 26374/18 01/12/2020.İHAM Hodoş ve diğerleri/Romanya B. No: 29968/96 04/09/2002.İHAM Hornsby/Yunanistan B. No: 18357/91 19/03/1997.İHAM Macovei ve diğerleri/Moldova B. No: 190253/03 17667/03 31960/03 19263/03 17695/03 ve 31761/03 25/07/2006.İHAM Micallef/Malta B. No: 17056/06 15/10/2009.İHAM Nelyubin/Rusya B. No: 14502/04 02/11/2006.İHAM Ryabykh/Rusya B. No: 52854/99 24/07/2003.İHAM Sovtransavto Holding/Ukrayna B. No: 48553/99 06/11/2002.İHAM Şamat/Türkiye B. No: 29115/07 21/01/2020.İHAM Vistiņš ve Perepjolkins/Letonya B. No: 71243/01 25/10/2012.İHAM Zubac/Hırvatistan B. No: 40160/12 05/04/2018. | |
| dc.identifier.issn | 2147-1061 | |
| dc.identifier.issn | 2149-4150 | |
| dc.identifier.uri | https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10558 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1272230 | |
| dc.language.iso | Türkçe | |
| dc.relation.ispartof | Anayasa Hukuku Dergisi | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.source | Anayasa Hukuku Dergisi | |
| dc.subject | Hukuk | |
| dc.title | HUKUKİ KESİNLİK İLKESİNİN DEĞERİ VE ETKİSİ ÜZERİNE: İHAM’IN ŞAMAT/TÜRKİYE KARARININ İNCELENMESİ | |
| dc.type | Article | |
| dc.type | Article | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| gdc.author.id | 0000-0003-1252-6352 | |
| gdc.author.institutional | Kaplan, Onur | |
| gdc.coar.type | text::journal::journal article | |
| gdc.description.department | ||
| gdc.description.departmenttemp | [Kaplan, Onur] Yaşar Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, İdare Hukuku Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye | |
| gdc.description.endpage | 336 | |
| gdc.description.issue | 21 | |
| gdc.description.publicationcategory | Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| gdc.description.startpage | 317 | |
| gdc.description.volume | 11 | |
| gdc.identifier.trdizinid | 1272230 | |
| gdc.index.type | TR-Dizin | |
| gdc.virtual.author | Kaplan, Onur | |
| oaire.citation.endPage | 336 | |
| oaire.citation.startPage | 317 | |
| publicationissue.issueNumber | 21 | |
| publicationvolume.volumeNumber | 11 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 7723c946-2ca6-49f2-ab03-6bdf7e9da64c | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | 7723c946-2ca6-49f2-ab03-6bdf7e9da64c | |
| relation.isOrgUnitOfPublication | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 | |
| relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 |