COVID-19 pandemi sürecinde hasta odalarının izole hasta odalarına dönüşümü için öneriler
| dc.contributor.author | Nurefşan Sönmez | |
| dc.contributor.author | Belgin Terim Çavka | |
| dc.contributor.author | Sonmez, Nurefsan | |
| dc.contributor.author | Cavka, Belgin Terim | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-22T16:05:11Z | |
| dc.date.issued | 2023 | |
| dc.description.abstract | Covid-19 salgınının yayılmasını önlemek tedavi sürecini iyileştirmek için hastane içi dönüşümlere olan ilgi dünya çapında artmıştır. Covid-19’un son bulaşıcı sağlık tehdidi olduğu düşünülmediğinden mevcut hastane uyarlamalarını incelemek tedavi ve dinlenme alanları için gereksinime dayalı çeşitli planlama ve tasarım stratejileri geliştirme üzerine çalışmak büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada pandemi süreçlerinde hastane içi dönüşümlerde uygulanabilecek mekân içi planlama ve takiben mekanik havalandırma özelinde yapıcı önerilerde bulunabilmek amaçlanmıştır. Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için hastane kılavuz şartnameleri ve literatürdeki çalışmalar incelenmiş hastane tasarımı üzerine uzmanlaşmış kişilerle çeşitli görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Covid-19 sürecinde hastanelerde yapılan değişikliklerin analiz edilebilmesi içinse 35 hastane çalışanı ve 4 hastane yönetim personeliyle anket çalışması yapılmıştır. Veriler ışığında Türkiye’de üzerinde çalışılmış iki özel-hastaneden birinin tasarım planları ile hasta odalarının dönüşümünde uygulanabilecek adımlar alan çalışmasıyla aktarılmıştır. Hastane içi dönüşümlerde enfeksiyon kontrolünün sağlanabilmesi adına mekân planlaması (alanların ayrıştırılması/ dönüştürülmesi mekân içi zonlama) ve havalandırmanın (filtrasyon mekanik havalandırma için zonlama) uyum içinde olması gerektiğinden dönüşümlerin planlanması aşamasında disiplinlerarası çalışma yapılmıştır. Pandemi süreçlerinde enfeksiyonun yayılmasının önlenebilmesi için hastane dönüşüm uygulamalarının mekanik ve mimari planlamalarında tutarlılığın sağlanabilmesi adına öneriler geliştirilmiştir. Dönüşüm senaryoları Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı kriterlerine uygun örnek bir özel-hastane odası üzerinden gerçekleştirildiği için diğer hastanelere de uyarlanabileceği sonuç bölümünde tip proje üzerinde havalandırma planları detaylandırılarak gösterilmiştir. | |
| dc.description.sponsorship | TTM | |
| dc.description.sponsorship | We would like to thank mechanical engineer Hakan Kocaova from TTM for his contribution to the analysis of mechanical ventilation plans and in-hospital transformations, mechanical engineer Ekrem Evren on hospital ventilation planning overall evaluations and architect Gonca Ateş Öztürk on hospital architectural and interior architectural planning. | |
| dc.identifier.citation | World Health Organization. Maintaining essential health services: operational guidance for the COVID-19 context: interim guidance. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-essential-health-services-2020.1 Yayın tarihi Temmuz 1 2020. Erişim tarihi Aralık 10 2020.Chao C. T. H. ve HU J. S. Development of a dual-mode demand control ventilation strategy for indoor air quality control and energy saving. Building and Environment 39(4) 385-397 2004.Harvard Health. Preventing the spread of the coronavirus - Harvard Health. https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/preventing-the-spread-of-the-coronavirus Yayınlanma tarihi Ocak 28 2021. Güncellenme tarihi Mart 16 2021. Erişim Tarihi Şubat 15 2021.Salonen H. Lahtinen M. Lappalainen S. Nevala N. Knibbs L.D. Morawska L. Reijula K. Physical characteristics of the indoor environment that affect health and wellbeing in healthcare facilities: A review. Intelligent Buildings International 5(1) 3-25 2013.Morawska L. Reijula K. Physical characteristics of the indoor environment that affect health and wellbeing in healthcare facilities: A review Intelligent Buildings International 5 (1) 3-25 2013.Cheong K.W.D. Phua S.Y. Development of ventilation design strategy for effective removal of pollutant in the isolation room of a hospital. Building and Environment 41(9) 1161-1170 2006.World Health Organization. Infection prevention and control during health care when coronavirus disease ( COVID-19) is suspected or confirmed. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-IPC-2020.4 Yayın tarihi Mart 19 2020. Erişim tarihi Aralık 10 2020.Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Infection Control. https://www.cdc.gov/infectioncontrol/guidelines/environmental/appendix/air.html Yayın tarihi Haziran 22 2019. Erişim tarihi Mart 14 2020.Gürkan E.T. Mimari ve Mühendislik Projelerinde Koordinasyonun Önemi. https://www.arkitera.com/haber/mimari-ve-muhendislik-projelerinde-koordinasyonun-onemi/ Yayınlanma tarihi Ocak 3 2014. Erişim tarihi Mart 21 2021.Inan N. & Yildirim T. Interdisciplinary relations and synchronized-digital environment design abilities in architectural design process. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 24(4) 583-595 2009.Bluyssen P. M. The need for understanding the indoor environmental factors and its effects on occupants through an integrated analysis. IOP Publishing. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 609(2) 2019.Asadi I. Mahyuddin N. Shafigh P. A review on indoor environmental quality (IEQ) and energy consumption in building based on occupant behavior. In Facilities. 35(11–12) 684–695 2017. https://doi.org/10.1108/F-06-2016-0062Mujan I. Anđelković A. S. Munćan V. Kljajić M. & Ružić D. Influence of indoor environmental quality on human health and productivity - A review. Journal of Cleaner Production 217 646–657 2019 https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.01.307Kim J. Hong T. Jeong J. Lee M. Lee M. Jeong K. Koo C. Jeong J. Establishment of an optimal occupant behavior considering the energy consumption and indoor environmental quality by region. Applied Energy. 204 1431-1443 2017. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2017.05.017De Giuli V. Da Pos O. De Carli M. Indoor environmental quality and pupil perception in Italian primary schools. Building and Environment 56 335–345 2012. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2012.03.024Tham K. W. Indoor air quality and its effects on humans—A review of challenges and developments in the last 30 years. Energy and Buildings 130 637–650 2016. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2016.08.071Kim H. H. Yeo I. Y. Lee J. Y. Higher attention capacity after improving indoor air quality by indoor plant placement in elementary school classrooms. Horticulture Journal 89(3) 319–327 2020. https://doi.org/10.2503/hortj.UTD-110Lin B. Huangfu Y. Lima N. Jobson B. Kirk M. O’Keeffe P. Pressley S. Walden V. Lamb B. Cook D. Analyzing the Relationship between Human Behavior and Indoor Air Quality. Journal of Sensor and Actuator Networks 6(3) 13 2017. https://doi.org/10.3390/jsan6030013Kosonen R. ve Tan F. The effect of perceived indoor air quality on productivity loss. Energy and Buildings 36 981–986 2004. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2004.06.005Schmitt M. Subjective Well-Being and Air Quality in Germany. SSRN Electronic Journal. 2013 https://doi.org/10.2139/ssrn.2228091Lin L. K. Cai Y. S. Tsai Y. C. Analysis of hospital interior air quality audits. In MATEC Web of Conferences119 p. 01036 EDP Sciences 2017.Spagnolo A. M. Ottria G. Amicizia D. Perdelli F. Cristina M. L. Operating theatre quality and prevention of surgical site infections. In Journal of Preventive Medicine and Hygiene 54(3) 131 2013 https://doi.org/10.15167/2421-4248/jpmh2013.54.3.398Lei Z. Liu C. Wang L. Li N. Effect of natural ventilation on indoor air quality and thermal comfort in dormitory during winter. Building and Environment 125 240–247 2017. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2017.08.051Vijayan V. K. Paramesh H. Salvi S. S. Dalal A. A. K. Enhancing indoor air quality -The air filter advantage. In Lung India 32(5) 473-479 2015. https://doi.org/10.4103/0970-2113.164174Tellier R. Aerosol transmission of influenza A virus: a review of new studies. Journal of The Royal Society Interface 6(suppl_6) 2009.Brachman P. S. Infectious diseases—past present and future. International Journal of Epidemiology 32(5) 684–686 2003. https://doi.org/10.1093/ije/dyg282Colenberg S. Jylhä T. Arkesteijn M. The relationship between interior office space and employee health and well-being–a literature review. Building Research & Information 1-15 2020.Nielsen P. V. Li Y. Buus M. Winther F. V. Risk of cross-infection in a hospital ward with downward ventilation. Building and Environment 45(9) 2008-2014 2010. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2010.02.017MacAllister L. Zimring C. Ryherd E. Environmental variables that influence patient satisfaction: A review of the literature. HERD: Health Environments Research & Design Journal 10(1) 155-169 2016.Fay L. Carll-White A. Schadler A. Isaacs K. B. & Real K. Shifting Landscapes: The Impact of Centralized and Decentralized Nursing Station Models on the Efficiency of Care. Health Environments Research and Design Journal 10(5) 80-94 2017. https://doi.org/10.1177/1937586717698812Gharaveis A. Kirk Hamilton D. Shepley M. Pati D. & Rodiek S. Design suggestions for greater teamwork communication and security in hospital emergency departments. Indoor and Built Environment 28(8) 1126-1139 2019. https://doi.org/10.1177/1420326X19836209Lee J. K. ve Jeong H. W. Rapid expansion of temporary reliable airborne-infection isolation rooms with negative air machines for critical COVID-19 patients. American Journal of Infection Control 48(7) 822–824 2020. https://doi.org/10.1016/j.ajic.2020.04.022World Health Organization. Roadmap to improve and ensure good indoor ventilation in the context of COVID-19. 1-25 2021. https://www.who.int/publications/i/item/9789240021280 Erişim tarihi Mart 16 2021.Evren E. (2021). Interview with Ekrem Evren by Nurefşan Sönmez.Zhang Q. Cheng S. Cheng Q. Experience summary of a COVID-19 designated community hospital and its operation model. Panminerva Medica 2020. https://doi.org/10.23736/S0031-0808.20.03908-7İşbilen C. DIN 1946-4 2008 Standardındaki Yenilik. 47–56 2013.ASHRAE. ASHRAE Standard 170-2017 Ventilation of Health Care Facilities. https://ashrae.iwrapper.com/ASHRAE_PREVIEW_ONLY_STANDARDS/STD_170_2017_86529 Erişim tarihi Mart 16 2021.Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Türkiye Sağlık Yapıları Asgari Tasarım Standartları 2010 Yılı Kılavuzu 2010. https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/Yayin/414 Erişim tarihi Mart 16 2021.Phoenix Controls. Airborne Infection Isolation (AII) and Protection Environment (PE) Rooms Phoenix Controls Healthcare Sourcebook 5th edition 12 1999.Sönmez N. ve Çavka B T. Transformation of Hospital Areas in the world after Covid-19 Pandemy. IDU SPAD’20 International Spatial Planning and Design Symposium 273 2020. | |
| dc.identifier.doi | 10.17341/gazimmfd.902689 | |
| dc.identifier.issn | 1300-1884 | |
| dc.identifier.issn | 1304-4915 | |
| dc.identifier.scopus | 2-s2.0-85136631972 | |
| dc.identifier.uri | https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10536 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1159624 | |
| dc.identifier.uri | https://doi.org/10.17341/gazimmfd.902689 | |
| dc.language.iso | Türkçe | |
| dc.publisher | Gazi Univ, FAC Engineering Architecture | |
| dc.relation.ispartof | Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.source | Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi | |
| dc.subject | Mimarlık-Sağlık Politikaları ve Hizmetleri-Hemşirelik | |
| dc.subject | Hemşirelik | |
| dc.subject | Hospital Transformations | |
| dc.subject | Space Design | |
| dc.subject | Mimarlık | |
| dc.subject | Infection Control | |
| dc.subject | Interdisciplinary Study | |
| dc.subject | Sağlık Politikaları Ve Hizmetleri | |
| dc.subject | Mechanical Zoning | |
| dc.subject | Zoning Spaces | |
| dc.subject | Covid-19 Pandemic | |
| dc.subject | Interior Space Zoning | |
| dc.title | COVID-19 pandemi sürecinde hasta odalarının izole hasta odalarına dönüşümü için öneriler | |
| dc.type | Article | |
| dc.type | Article | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| gdc.author.id | Sönmez, Nurefşan/0000-0002-9353-0136 | |
| gdc.author.id | Terim Çavka, Belgin/0000-0003-1889-9256 | |
| gdc.author.scopusid | 57861342200 | |
| gdc.author.scopusid | 55906967100 | |
| gdc.author.wosid | Sönmez, Nurefşan/HGU-4290-2022 | |
| gdc.author.wosid | Terim Çavka, Belgin/JHU-3972-2023 | |
| gdc.bip.impulseclass | C5 | |
| gdc.bip.influenceclass | C5 | |
| gdc.bip.popularityclass | C5 | |
| gdc.coar.type | text::journal::journal article | |
| gdc.collaboration.industrial | false | |
| gdc.description.department | ||
| gdc.description.departmenttemp | [Sonmez, Nurefsan; Cavka, Belgin Terim] Yasar Univ, Fac Architecture, Dept Interior Architecture & Environm Design, TR-35100 Izmir, Turkiye | |
| gdc.description.endpage | 188 | |
| gdc.description.issue | 1 | |
| gdc.description.publicationcategory | Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| gdc.description.startpage | 175 | |
| gdc.description.volume | 38 | |
| gdc.description.woscitationindex | Science Citation Index Expanded | |
| gdc.identifier.openalex | W4283213066 | |
| gdc.identifier.trdizinid | 1159624 | |
| gdc.identifier.wos | WOS:000835332900014 | |
| gdc.index.type | TR-Dizin | |
| gdc.index.type | WoS | |
| gdc.index.type | Scopus | |
| gdc.oaire.accesstype | GOLD | |
| gdc.oaire.diamondjournal | false | |
| gdc.oaire.impulse | 1.0 | |
| gdc.oaire.influence | 2.4023958E-9 | |
| gdc.oaire.isgreen | false | |
| gdc.oaire.keywords | Hastane dönüşümleri;Covid-19 pandemisi;interdisipliner çalışma;enfeksiyon kontrolü;mekân çalışmaları;fonksiyonel zonlama;mekanik zonlama | |
| gdc.oaire.keywords | Architecture | |
| gdc.oaire.keywords | Hospital transformations;Covid-19 pandemic;interdisciplinary study;infection control;space design;interior space zoning;mechanical zoning | |
| gdc.oaire.keywords | Mimarlık | |
| gdc.oaire.popularity | 2.3917341E-9 | |
| gdc.oaire.publicfunded | false | |
| gdc.oaire.sciencefields | 0211 other engineering and technologies | |
| gdc.oaire.sciencefields | 02 engineering and technology | |
| gdc.openalex.collaboration | National | |
| gdc.openalex.fwci | 0.1076 | |
| gdc.openalex.normalizedpercentile | 0.46 | |
| gdc.opencitations.count | 0 | |
| gdc.plumx.mendeley | 8 | |
| gdc.plumx.scopuscites | 2 | |
| gdc.scopus.citedcount | 2 | |
| gdc.virtual.author | Terim Çavka, Belgin | |
| gdc.wos.citedcount | 2 | |
| oaire.citation.endPage | 188 | |
| oaire.citation.startPage | 175 | |
| publicationissue.issueNumber | 1 | |
| publicationvolume.volumeNumber | 38 | |
| relation.isAuthorOfPublication | de60dd20-fb72-4934-a411-f435fc654b4e | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | de60dd20-fb72-4934-a411-f435fc654b4e | |
| relation.isOrgUnitOfPublication | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 | |
| relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 |