Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Olarak Arabuluculuğa İlişkin Türk Ticaret Kanunu 5/A Hükmünün Değerlendirilmesi

Abstract

After the so-called success that is achievedin labor actions, mediation is accepted as aprocedural requirement in commercial actions.According to Turkish Commercial Code (TCC)Art. 5/A,“Application to mediation before commencinga commercial action regulated by the TurkishCommercial Code Article 4 or other codes,in which the matter of dispute is the paymentof a pecuniary claim arising from an actionof debt or action for damages, is a proceduralrequirement”.However, this regulation consists of severalproblems. The codification process of theregulation is highly unusual, the actions that aresubject to mediation as a procedural requirementare not clearly stated and there is no monetarylimit that is brought to the pecuniary claimsthat are subject to mediation. All those factorsmay cause several unwanted and unpredictedoutcomes in practice.In this article, the problems that may emergebecause of the regulation that is acceptingmediation as a procedural requirement incommercial actions will be evaluated anddetermined. In addition, solutions to thosepossible unwanted and unpredicted outcomeswill be discussed.

İş uyuşmazlıkları bakımından öngörülen dava şartı olarak arabuluculuk sisteminin başarıya ulaşmasından sonra; arabuluculuk, ticari uyuşmazlıklar bakımından da dava şartı haline getirilmiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 5/A’nın ilk fıkrasına göre, “(1) Bu Kanunun 4 üncü̈ maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” Söz konusu hüküm, bazı sorunları beraberinde getirmektedir. Şöyle ki, bu hükümde hangi uyuşmazlıklar bakımından arabuluculuğun dava şartı olduğu tam olarak belirtilmediği gibi, arabuluculuğa elverişli uyuşmazlıklar bakımından parasal bir sınır da getirilmiş değildir. Bu belirtilenler başta olmak üzere, hükmün mevcut haliyle uygulanmasının bazı sorunlara ve beklenmeyen sonuçlara yol açacağını söylemek mümkündür. Çalışmamızda, ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak öngörülen arabuluculuğun ortaya çıkarması muhtemel sorunlar ile bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri üzerinde durulacak, söz konusu hükme ilişkin bazı değerlendirmelerde bulunulacaktır.