Postmodern dönemde farklılığın kutsanması ve toplumun parçacıllaştırılması: Öteki ve ötekileştirme

Abstract

Aynı kimlik gibi, farklılık çeşitlilik ve parçalanma da postmodern sözcük dağarcığı içindeki çekici çağrışımlar yüklenen anahtar sözcüklerdir. Postmodern dönemde kimlik olgusunda yapısal bir dönüşümün gözlemlendiği tikel ve marjinal kimliklere doğru bir eğilimin oluştuğu söylenebilir. Postmodern söylem öznelerin evrensel ortak kimliklerinin artık mümkün olmadığını ileri sürmekte, toplumsal aktörler kimliklerini evrensel değerler üzerinden değil tikellikleri üzerinden inşa etmektedir. Ne var ki postmodernizmin evrenselci modernite karşısında hoşgörü ve toleransın hâkim olduğu çokkültürlü toplumsal yaşam vaadi aslında kendi içinde bölünmeyi kutuplaşmayı ve eskisine nazaran çok daha şiddetli bir şekilde biz ve öteki ayrımını getirmiştir. Böylece postmodernizm sözüm ona marjinalleştirilmiş kimliklere ses verme kisvesi altında zaten dengesiz iktidar ilişkilerinin hâkim olduğu dünyada bu farklı sesleri (kadınların etnik ve ırksal azınlıkların sömürgeleştirilmiş halkların vb. seslerini) güçten yoksun kılmıştır. Kapitalizme değil onun modernist ideolojisine karşı olan postmodernizmin modernizmin ortaya çıkardığı evrensel kimlikler üzerindeki parçacıllaştırıcı etkisi ve bu etki altında kalan kimliklerin farklılıklar / tikellikler ekseninde yeniden inşası çalışmanın temel tartışmasını oluşturmaktadır.