SORUŞTURMA EVRESİNDE MÜDAFİİN DOSYA İNCELEME YETKİSİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLARIN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Ceza muhakemesinin ilk evresi olan soruşturma evresinde, maddi gerçeğinortaya çıkarılması yanında hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak şüphelinin temelhak ve özgürlüklerinin korunması da büyük önem taşımaktadır. Hukuk devletineyaraşır bir ceza muhakemesinde şüpheliye savunma hakkını etkin bir şekilde kullanmasını sağlayacak başta müdafiin yardımından yararlanma olmak üzere her türlüimkân tanınmalı ve iddia makamı ile arasında hak ve yetkileri kullanma konusundaeşitlik mümkün mertebede sağlanmalıdır. Bu bağlamda soruşturma evresinde iddiamakamına tanınan dosya inceleme yetkisinin silahların eşitliği ilkesi gereğincesavunma makamı olan şüpheli ve müdafiine tanınması soruşturma dosyasında yeralan bilgi, belge ve delillerin incelenerek etkin bir savunma yapılabilmesine; dolayısıyla adil yargılanma hakkının korunmasına hizmet etmektedir. Soruşturma evresinde müdafiin dosya inceleme yetkisinin mevzuatta düzenlenmesi yeterli olmayıp,bu yetkinin uygulamada da sorunsuz kullanılabilmesi zorunluluğu gerek 1982 Anayasası gerek AİHS ile tanınan temel hak ve özgürlükler ile hukukun temel ilkeleri vehukuk devleti ilkesinin bir sonucudur.

The material fact is revealed in the investigation phase which is the first phase of the criminal procedure. And the fundamental rights and freedoms of the suspect are great importance as a requirement of the rule of law at this phase. As a consequence of the rule of law, a criminal procedure should provide every opportunity to enable for the suspect to use his right of defense effectively ( for example right to defend himself through legal assistance) and to ensure equality in the exercise of rights and powers with the prosecution as far as possible. In this context, the authority to examine the file which is given to the prosecution in the investigation phase should be given to the suspect and his defender according to the principle of equality of arms. Thus, an effective defense can be done by examining the information, documents and evidence in the investigation file and right to a fair trial can be protected. It is not enough to regulate the authority of examine of the file of the defender in the legislation. It can be used without any problem in practice. The fact that this competence can be used without any problems in practice is a result of the 1982 Constitution and the ECHR and the rule of law.