İdari Kolluk Faaliyetlerinde Dijital Dönüşümün Etkileri ve Sınırları: İki Artı İki Beş Eder Mi?
Loading...
Date
2025
Authors
Onur Kaplan
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
Green Open Access
No
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Publicly Funded
No
BIP! Indicators
Impulse
Average
Influence
Average
Popularity
Average
Abstract
İdare hukuk kurallarıyla sınırları belirli olmak kaydıyla kamu düzeninin ve onun unsurları olarak kabul edilen emniyetin dirlik-esenliğin ve kamu sağlığının korunmasına yönelik genel idari kolluk yetkilerine sahiptir. İdari makamların özel hukuk kişilerinden farklı olarak kamu gücü kullanma imtiyazını elinde bulundurması, bir yandan düzeni sağlamaya yönelik müdahalesini öte yandan kişilerin temel hak ve hürriyetlerinin korunmasını gerektirmektedir. Geniş anlamda idari faaliyetlerin uyarlanabilirlik ilkesi çerçevesinde icra edilmesi sürecinde kullanılan araçlar değişmektedir. Bunun bir örneği kamu düzeninin bozulması halinde oluşan olumsuz durumu çabuk ve etkili biçimde gidermeyi sağlayacak durumun tespitini kolaylaştıracak yapay zeka araçlarının ve bilişim sistemlerinin kullanılmasıdır. Çoğu halde kamu düzenini bozan spesifik davranışları tespit ederek yetkili idari makamlara ileten bu araçlar teknolojik gelişmelere bağlı olarak birbirleriyle (nesneler arası) veri akışını da sağlayabilmektedir. Oluşturulan ve aktarılan veri içeriğine bağlı olarak makine öğrenimi ve otomatik karar alma mekanizmalarının hukuka uygunluğu meselesi bir sonraki aşamada kendi kendine karar alma yetisini geliştirerek kişilerin hukuki durumlarını etkileyebilecek işlemleri tesis eden yapay zeka araçlarının kullanımındaki sınırların neler olması gerektiğinin sorgulanmasına yol açmaktadır. Aksi durum yapay zeka araçlarıyla tesis edilen işlemlerin geçerliliğinin sorgulanamadığı maddi ve usuli güvencelerden yararlanılamayan kişilerin düşünce ve ifade özgürlüğünün olumsuz etkileneceği durumların ortaya çıkmasına da yol açabilir. Nitekim Orwell’in 1984 adlı eserinde geçtiği haliyle ütopik bir düzlemde söz konusu araçların belirli ve açık komutlar dahilinde işlem yapması karşısında “iki artı ikinin beş olmadığını” ileri sürmenin imkansızlığı karşımıza çıkabilir. Şu halde çalışmada özellikle temel hak ve hürriyetlere müdahale olgusunun yoğun olduğu idari kolluk faaliyetlerinde dijital dönüşüm olgusuna bağlı olarak ilgili bilişim araçlarının kullanımındaki hukuki sınırların ve uyulması gereken ilkelerin kapsamı irdelenecektir.
Description
ORCID
Keywords
Hukuk, Bilgisayar Bilimleri, Yapay Zeka, Information and Technology Law, Veri;Yapay Zeka;İdari İşlem;İrade;Kamu Düzeni, Hukuk, Bilim ve Teknoloji, Law, Science and Technology, Bilişim ve Teknoloji Hukuku
Fields of Science
Citation
Akburakcı Necip Fazıl. Kamu Düzeni Açısından Yapay Zeka. Ankara: Adalet Yayınevi 2023.Auby Jean Bernard. “Administrative Law Facing Digital Challenges.” European Review of Digital Administration & Law 1 sy.1-2 (2020): 7-15.Blouët Alexis. “Du droit à la vie privée au régime du film de police: Le conseil constitutionnel et la loi relative à la responsabilité pénale et à la sécurité intérieure.” La Revue du Centre Michel de L’Hospital sy.26 (2023): 1-20.Boulamwini Joy ve Timnit Gebru. “Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification.” Proc. of Machine Learning Research sy:81 (2018): 77-91.Bourcier Danièle ve de Filippi Primavera. “Les algorithmes sont ils devenus le langage ordinaire de l’administration?” iç. Lectures critiques du Code des relations Public et administration ed. Koubi Geneviève Lucie Cluzel-Métayer ve Wafa Tamzini 193-210. Paris: LGDJ 2018.Bozkurt Yüksel Armağan Ebru. “Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zekâ Tüzük Teklifi’ne Genel Bir Bakış.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi sy.51 (2022): 19-46.Calò Antonella Antonella Longo ve Marco Zappatore. “Comparative Analysis of Disinformation Regulations: A Preliminary Analysis.” iç. Advances in Conceptual Modeling. ed. Tiago Prince Sales João Araújo José Borbinha Giancarlo Guizzardi 162-171. New York: Springer 2023.Corvalán Juan Gustavo. “Digital and Intelligent Public Administration: Transformations in the Era of Artificial Intelligence.” Rev. Direito Administrativo & Constitucional sy.71 (2018): 55-87.Cukier Kenneth ve Viktor Mayer-Schönberger. “The Rise of Big Data: How It’s Changing the Way We Think About the World.” Foreign Affairs 92 sy.3 (2013): 28-40.Erol Ömer F. Algoritmik Regülasyon: Yapay Zekâ ve İdarenin Regülasyon Faaliyeti. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık 2023.Etoa Samuel. “L’image et le son? Le déploiement de la surveillance algorithmique dans l’espace public.” Cahiers de la recherche sur les droits fondamentaux sy.21 (2023): 81-87.Gabryelczyk Renata. “Has COVID-19 Accelerated Digital Transformation? Initial Lessons Learned for Public Administrations.” Information Systems Management 37 sy.4 (2020): 303-309.Galič Masa ve Raphael Gellert. “Data Protection Law Beyond Identifiability? Atmospheric Profiles Nudging and the Stratumseind Living Lab.” Computer Law & Security Review 40 (2021): 1-18. (Erişim tarihi (Et.)): 12.06.2024).Gong Cheng ve Vincent Ribiere. “Developing a Unified Definition of Digital Transformation.” Technovation sy.102 (2021): 1-17.Gorbacheva Anna ve Sergei Smirnov. “Converging Technologies and a Modern Man: Emergence of a New Type of Thinking.” AI and Society 32 (2017): 465-473.Göze Ayferi. Siyasal Düşünceler ve Yönetimler. İstanbul: Beta 1989.Gregory Sam. “Cameras Everywhere: Ubiquitous Video Documentation of Human Rights New Forms of Video Advocacy and Considerations of Safety Security Dignity and Consent.” Journal of Human Rights Practice 2 sy.2 (2010): 191-207.Hanelt Andre Rene Bohnsack David Marz ve Claudia Marante. “A Systematic Review of the Literature on Digital Transformation: Insights and Implications for Strategy and Organizational Change.” Journal of Management Studies 58 sy.5 (2021): 1159-1197.Hendricks Vincent ve Camilla Mehlsen. The Ministry of Truth (çev. Andre Amtoft ve Anja Amtoft). Cham: Springer 2022.Inghilterra Robin Medard. “L’instauration d’une ‘technopolice’ administrative en milieu urbain: Cadre et enjeux juridiques.” La Rev. des droits de l’Homme sy. 25 (2024): 1-54. (Et. 09.06.2024).Koch M. J. “What Will We Not Know? Is the Question That Worries Philip Hamburger as the Supreme Court Weighs His Most Explosive Case.” The Sun September 26 2023. (Et. 12.06.2024).Komarčević Miodrag Milovan Dimić ve Petar Čelik. “Challenges and Impacts of the Digital Transformation of Society in the Social Sphere.” SEER Journal for Labour and Social Affairs in Eastern Europe 20 sy.1 (2017): 31-48.Konopik Jens Christoph Jahn Tassilo Schuster Nadja Hoßbach ve Alexander Pflaum. “Mastering the Digital Transformation through Organizational Capabilities: A Conceptual Framework.” Digital Business 2 sy.2 (2022): 1-13.Legner Christine Eymann Torsten Hess Thomas Matt Christian Bohmann Tilo Drews Paul Madche Alexander Urbach Nils ve Ahlemann Frederik. “Digitalization: Opportunity and Challenge for the Business and Information Systems Engineering Community.” Business & Information Systems Engineering 59 (2017): 301-308.Lequesne Roth Caroline. “Les actes numériques d’organisation du service public le cas français.” iç. La transformation numérique du service public: une nouvelle crise?. ed. Cluzel-Métayer Lucie Prébissy-Schnall Catherine ve Sée Arnaud 251-67. Paris: Mare & Martin 2022.Lyford Jamie. “The Ministry of Truth Redefined.” MUEJL 1 sy.3 (1994) (Et. 09.06.2024).Mayer-Schönberger Viktor ve Kenneth Cukier. Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live Work And Think. New York: Houghton Mifflin Harcourt 2013.Morant-Deviller Jacqueline Pierre Bourdon ve Florian Poulet. Droit administratif: Cours réflexions et débats. Paris: LGDJ 2019.Nadkarni Swen ve Reinhard Prügl. “Digital Transformation: A Review Synthesis and Opportunities for Future Research.” Management Review Quarterly 71 sy.2 (2021): 233-341.Ocqueteau Frederic ve Eric Heilmann. “Droit et usages des nouvelles technologies: les enjeux d’uneréglementation de la vidéosurveillance.” Droit et société sy. 36-37 (1997): 331-344.Oder Burak. “Regülasyon Kavramı Üzerine Bir Deneme.” Ali Ülkü Azrak 75. Yaş Armağanı 2008. Orwell George. 1984. New York: Signet Book 1952.Özgül Nurullah. “İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesinde Yeni Bir Sorun Alanı: Algoritmik Profilleme.” TİHEK Akademik Dergisi 5 sy.9 (2022): 83-115.Pasquale Frank. The Black Box Society. Cambridge: Harvard University Press 2015. Pavlov Mykola. “The Smart-City: Concept Essence and Administrative Processes Evolution.” Public Administration and Law Review 6 sy.2 (2021): 13-21.Perez-Des Roziers David. “AI Application in Surveillance for Public Safety: Adverse Risks for Contemporary Societies.” iç. Towards an International Political Economy of Artificial Intelligence 113-143. ed. Keskin Tuğrul ve R. David Kiggins. Cham: Palgrave Macmillan 2021.Qureshi Sajda. “Digital Transformation for Development: A Human Capital Key or System of Oppression?.” Information Technology for Development 29 sy.4 (2023): 423-434.Ranchordás Sofia. “The Invisible Citizen in the Digital State: Administrative Law Meets Digital Constitutionalism.” iç. European Yearbook of Constitutional Law 2023 15-40. ed. Charlotte van Oirsouw J. De Poorter ve G. van der Schyff. Berlin: Springer 2024.Raymond F. H. “Analogies et artificielle intelligence.” Dialectica 17 sy. 2-3 (1963): 203-213.Rezende Isadora. “Surveillance Risks in IoT Applied to Smart Cities.” (2023) (Et. 03.05.2024).Ross Catherine. “Ministry of Truth: Why Law Can’t Stop Prevarications Bullshit and Straight-out Lies in Political Campaigns.” First Amendment Law Review 16 (2018): 367-409.Rubinstein Ira. “Privacy Localism.” Washington Law Review 93 (2018): 1961.Schuldt Lasse. “A Ministry of Truth in Singapore? Reflections on the Anti-Fake News Bill.” Verfassungsblog (2019) (Et. 09.06.2024).Seyhan Serkan. Yapay Zekâ Teknolojileri Kapsamında İdarenin Sorumluluğu. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık 2023.Simlai Trishant ve Chris Sandrook. “Digital Surveillance Technologies in Corservation and Their Social Implications.” Conservation Technology 239-254. ed. Serge A. Wick ve Alex K. Piel. Oxford: Oxford University Press 2021.Simmons Asa ve Steven Chappell. “Artificial Intelligence-Definition and Practice.” IEEE Journal of Oceanic Engineering 13 sy.2 (1988): 14-42.Sümer Seda Yağmur. “Ceza Yargılamasının Geleceği: Robot Hakim.” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23 sy.2 (2021): 1543-1591.Szpor Grazyna. “The Notion of Digital Transformation.” iç. Instruments of Public Law: Digital Transformation during the Pandemic 7-11. ed. Irena Lipowicz Grażyna Szpor ve Aleksandra Syrt. London: Routledge 2023.Tansuğ Çağla. “Türkiye’de İdari Faaliyetlerde Büyük Veri Uygulamaları.” iç. Gelişen Teknolojiler ve Hukuk-III: Büyük Veri 247-251. ed. Eylem Aksoy Retornaz ve O. Gazi Güçlütürk. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık 2021.Tüfekçi Zeynep. “How Recommendation Algorithms Run the World.” Wired (2019) (Et. 09.06.2024).Ulaşan Fatih. “The Dark Side of Artificial Intelligence on the Basis of Public Administration.” (Special Issue) Journal of Society Economics and Management 4 (2023): 301-323.Ünal Sevda ve Ayşe Aslı Sezgin. “Büyük Veri (Big Data)’nin Yapay Zekâ Uygulamalarında Toplumsal Sınıflandırmaya Yönelik Kaygılar.” AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi 12 sy.44 (2021): 47-70. (https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1236737) (Et. 02.02.2025).Vial Gregory. “Understanding Digital Transformation: A Review and a Research Agenda.” Journal of Strategic Information Systems sy.28 (2019): 118-144.Vydra Simon ve Bram Klievink. “Techno-Optimism and Policy-Pessimism in the Public Sector Big Data Debate’.” Government Information Quarterly 36 sy.4 (2019): 1-10.Weaver Russell. “The Constitutional Implications of Drones Facial Recognition Technology and CCTV.” Public Governance Administration and Finances Law Rev. 6 sy.2 (2021): 53-65.Wolswinkel Johan. Comparative Study on Administrative Law and the Use of AI and Other Algorithmic Systems in Administrative Decision-Making in the Member States of the Council of Europe. Council of Europe 2022.Xu Wang Xuan Zha Wei Ni Ren Ping Liu Y. Jay Guo Xinxin Niu Kangfeng Zheng. “Survey on Blockchain for Internet of Things.” Computer Communications sy.136 (2019): 10-29.Yayla Ahmet. İdare Hukuku Bakımından Yapay Zeka İdarenin Faaliyetleri Yapay Zekalı İdari İşlemler ve Sorumluluk. İstanbul: Seçkin Yayıncılık 2024.Yüksel Saadet. “Brief Overview of the ECtHR’s Article 10 Jurisprudence Addressing New Digital Challenges.” iç. Prof. Dr. Zühtü Arslan’a Armağan Cilt-I (2024): 861-872.Zuiderveen Borgesius Frederik J. “Strengthening Legal Protection Against Discrimination by Algorithms and Artificial Intelligence.” The International Journal of Human Rights 24 sy.10 (2020): 1572-1593.(https://www.conseil-etat.fr/Media/actualites/documents/2022/08-aout/etudepm-ia_1.pdf) Et. 12.06.2024.(https://digital-strategy.ec.europa.eu/en) Et. 12.06.2024.(https://www.gesetze-im-internet.de/vwvfg/index.html) Et. 12.06.2024.(https://www.jusline.at/gesetz/avg) Et. 12.06.2024.(https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj) Et. 13.06.2024.(https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000025503132) Et. 12.06.2024.(https://www.conseil-etat.fr/arianeweb/#/recherche) Et. 12.06.2024.(http://pau.tribunal-administratif.fr/content/download/214700/2038433) Et. 12.06.2024.(https://www.indyturk.com/node/628886/bilim/chatgpt-benzeri-yapay-zeka-aracı-insanların-düşüncelerini-okudu) Et. 09.06.2024.(https://www.ombo.nsw.gov.au) Et. 13.06.2024.(https://www.tbs-sct.canada.ca/pol/doc-eng.aspx?id=32592§ion=html) Et. 13.06.2024.
WoS Q
Scopus Q
OpenCitations Citation Count
N/A
Source
Bilişim Hukuku Dergisi
Volume
7
Issue
1
Start Page
46
End Page
78
Collections
Google Scholar™
