Türk Güldürü Sinemasında Lümpen Tipler: Geniş Aile Serisinin Mizah Kuramları Bağlamında İncelenmesi
| dc.contributor.author | Ürün ÖNK YILDIRAN | |
| dc.contributor.author | Erdem Türkavcı | |
| dc.contributor.author | Türkavcı, Erdem | |
| dc.contributor.author | Yıldıran, Ürün Önk | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-22T16:05:13Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description.abstract | Türk Sineması’nda büyük seyirci kitlelerine ulaşan filmlerin önemli bir kısmını güldürü türündeki filmler oluşturmaktadır. 2000 sonrasında üretilen bu filmlerde yapımcıların seyirciye lümpen olarak adlandırılabilecek tiplerin anlatısını sunmayı tercih ettiği görülmektedir. Araştırmanın amacı Marx’ın toplumsal bir grubu tanımlamak amacıyla ortaya attığı lümpen kavramı üzerinden oluşturulan mizahın yerli güldürü sinemasındaki yansımasını incelemektir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi doğrultusunda hem ana hem de yardımcı kahramanları lümpen tipler olan Geniş Aile: Yapıştır (2015) ve Geniş Aile 2: Her Türlü (2016) filmleri seçilmiş bu filmler anlatı analizi yöntemiyle incelenmiştir. Filmlerdeki lümpen tipler üzerinden yapılan çözümlemeler lümpenliğin filmlerin anlatılarında bir mizah unsuru olarak kullanıldığına işaret etmekte lümpen tiplerin ise mizahın Üstünlük Uyumsuzluk ve Rahatlama Kuramları aracılığıyla kurgulandığı görülmektedir. | |
| dc.identifier.citation | ABİSEL N. (2003). Sessiz sinema. Istanbul: Om Yayınevi.ARSLAN A. (2004). Temel sorunları ve açılımları ile sınıf teorisi sınıf bilinci ve orta sınıflar. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2 126-143.ASLAN P. (2007). 90 sonrası Türk sinemasında tip karakter ikilemi (Yayınlanmamış Yuksek Lisans Tezi). Dokuz Eylul Universitesi Izmir.AYDEMİR Ş. (13.12.2016). Sinemada sansürün türlü türlü halleri. Erişim tarihi: 03.07.2020 http://www.siyahbant.org/sinemada-sansurun-turlu-turlu-halleri/BAYRAK T. (2014) Sinemada karakter olgusu: bir karakter oyuncusu olarak Sadri Alışık. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 4 (2) 105-122.BAYRAM N. (1995). 80’lerin ve 90’ların kahramanı: Kemal Sunal. Güldiken Mizah Kültür Dergisi 8 101-103.BAYRAM N. (1999). Varlıklı ve egemen olmayan bir aylak: Turist Omer. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2 7-18.BAYRAM N. (2018). Ortuk alaydan adepsiz ihlale: Turk sinemasının yeni soytarısı. S. R. Ozturk ve H. Akbulut (Ed.) Perdeyi Aralamak içinde ss. 39-57. Istanbul: Ayrıntı Yayınları.BELEK I. (2013). Kapitalizmde sınıf. Istanbul: Yazılama Yayınevi.BERGSON H. (2014). Gülme. (D. Çetinkasap Çev.) Istanbul: Turkiye Iş Bankası Kultur Yayınları.Box Office. (2020). Yerli Filmler – Seyirci Rekorları. Erişim tarihi: 03.06.2020 https://boxofficeturkiye.com/filmler/yerli-filmlerBox Office. (2019). Tum Zamanlar. Erişim tarihi: 05.01.2019 https://boxofficeturkiye.com/tum-zamanlar?tm=1989trBUCHANAN P. G. (2004). That the lumpen should rule: vulgar capitalism in the post industrial age. The Jornal of American Culture 23 (4) 1-14.CABRAL A. (1964). Brief analysis of the social structure in Guine. Revolution in Guinea s.46-61 Erişim tarihi: 28.11.2019 https://www.marxists.org/subject/africa/cabral/1964/bassg.htmEKER G. O. (2014). İnsan kültür mizah. Ankara: Grafiker Yayınları.EVREN B. (2014). Turkiye’de sinemanın başlangıcı. Ş. A. Çelik (Ed.) Sinemada Bir Asır içinde s. 1-10. Istanbul: Altın Portakal Uluslararası Film Festivali Yayınları.FRANK A. G. (1995). Lümpen burjuvazi lümpen gelişim (A. Yılmaz Çev.) Istanbul: Gokkuşagı Yayınları.FREUD S. (1998). Espriler ve bilinçdışı ile ilişkileri (E. Kapkın Çev.) Istanbul: Payel Yayınevi.GÜLER Ç. GüLER B. U. (2010). Mizah gülme ve gülme bilimi. Ankara: Yazıt Yayıncılık.GÜNEŞ S. S. BAYLAN D. Y. (2016). Değişen toplumsal yapının film içeriklerine yansıması: Kibar Feyzo ve Recep Ivedik filmlerinin Greimas’ın eyleyenler örnekçesine gore çozumlenmesi. Global Media Journal 6 332-354.HIDIROĞLU I. (2002). Ertem Eğilmez sineması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Universitesi Ankara.KILGORE J. (2013). Mass incarceration and working class interests: which side are the unions on?. United Association for Labor Education 37 (4) 356-372.KILINÇ H. TUNCER D. (2016). Turkiye’de fiziksel şiddet egiliminin sebepleri ve analizi (Sabancı Universitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakultesi Araştırma Projesi) Erişim tarihi: 03.07.2020 http://myweb.sabanciuniv.edu/bac/files/2013/10/T%C3%BCrkiyede- Fiziksel-%C5%9Eiddet-E%C4%9Filiminin-Sebepleri-ve-Analizi_final.pdfKOESTLER A. (1997). Mizah yaratma eylemi (S. Kabakçıoglu O. Kabakçıoglu Çev.) Istanbul: Iris Yayıncılık.Kurumların Butçelerinde Dikkat Çeken Kesintiler (11.10.2019). Erişim tarihi: 03.07.2020 https://www.sozcu.com.tr/2019/ekonomi/kurumlarin-butcelerinde-dikkat- ceken-kesintiler- 5383849/#:~:text=K%C3%9CLT%C3%9CR%20VE%20TUR%C4%B0ZM%20BAKANLI%C4 %9EI&text=Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%202019%20y%C4%B1l%C4%B1%20% C3%B6denek%20tavan%C4%B1175%20bin%20TL'ye%20indirildiMAKAL O. (2017). Yönetmenleri ve filmleriyle gülmenin sineması. Istanbul: Hayalpereset Yayınevi.MARTIN R. A. (2006). The psychology of humor: an integrative approach. California: Elsevier Academic Press.MARX K. (2003). Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’i (S. Belli Çev.) Ankara: Eriş Yayınları.MARX K. ENGELS F. (2003). Marx - Engels seçme yapıtlar I (A. Kardam S. Belli M. Ardos K. Somer Çev.) Ankara: Eriş Yayınları.MARX K. ENGELS F. (2018). Komünist manifesto (T. Bora Çev.) Istanbul: Iletişim Yayınları.MARXISTS INTERNET ARCHIVE. (2019). Lumpen-proletarya. Erişim tarihi: 15.01.2019 https://www.marxists.org/glossary/terms/l/u.htmMORREALL J. (1997). Gülmeyi ciddiye almak (K. Aysevener Çev.) istanbul: İris Yayıncılık.ONARAN A. Ş. (1994). Türk sineması I. cilt. Ankara: Kitle Yayınları.ORAN F. (1995). Bülent Oran’la ile Türk sinemasında komedi uzerine. Gül Diken Mizah Kültürü Dergisi 8 74-80.ORTA N. (2005). Türkiye’de yaşanan siyasal olaylar ve Türk sinemasına yansımaları (1980-2004) (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Konya.ÖZGÜÇ A. (1995). Turk sinemasında güldürü filmleri. Güldiken Mizah Kültür Dergisi 8 57-71.PAFTALI E. (2013). Yakın dönem Türk sinemasında engellilerin temsili (Yayınlanmamış Yuksek Lisans Tezi). Anadolu Universitesi Eskişehir.PAULOS J. A. (1996). Matematik ve mizah (A. Kovanlıkaya Çev) Istanbul: Sarmal Yayınevi.RYAN M. LENOS M. (2012). Film çözümlemesine giriş anlatı sinemasında teknik ve anlam (E. S. Onat Çev.) Ankara: De Ki Basım Yayın.SARAÇ T. (1985). Boheme. Fransızca-Türkçe sözlük (ss. 164). Istanbul: Adam Yayınları.STEUERWALD K. (1998). Lumpen. Almanca Türkçe sözlük (ss. 367). Istanbul: Nova Print Basımevi.SUNAL A. (2001). TV ve sinemada Kemal Sunal güldürüsü. Istanbul: Om Yayınevi.SUNER A. (2006). Hayalet Ev (1. Baskı). Istanbul: Metis Yayınları.ŞARDAĞI E. YILMAZ A. (2017). Anlatı kuramı ve reklamda kullanımı: anlatı analizi çerçevesinde bir inceleme. Maltepe Universitesi Iletişim Fakultesi Dergisi 4 (2) 88-133.Turk Dil Kurumu (TDK). (2019). Bohem Lümpen Lümpen Burjuva Erişim tarihi: 10.01.2019 https://sozluk.gov.tr/Turkiye Devrimci Işçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DISK-AR). (20.03.2020). İşsizlik ve istihdamın görünümü 2019 yıllık rapor. Erişim tarihi: 03.07.2020 http://disk.org.tr/wp-content/uploads/2020/03/DISK-AR-2019-Y%C4%B1ll%C4%B1k- Istihdam-Issizlik-Raporu-docx.pdf TEMELKURAN I. (2008). Lümpen davranış biçimleri ve şiddete yönelişi. (Yayınlanmamış Yuksek Lisans Tezi). Marmara Universitesi Istanbul.TÜLEK L. (2014) Lümpen sözlüğü. Istanbul: Sel Yayıncılık.UGUR O. (Yonetmen). (2015). Geniş Aile: Yapıştır. Turkiye: Barakuda Film Production.UĞUR Ö. (Yonetmen). (2016). Geniş Aile 2: Her Türlü. Turkiye: Barakuda Film Production.WEBER M. (2004). Sosyoloji yazıları (T. Varla Çev.) Istanbul: Iletişim Yayıncılık.WORSLEY P. (1972). Frantz Fanon and the ‘lumpenproletariat’. Socialist Register 9 193-230.YAGIZ N. (2006). 1975 donemi Turk Sinemasında karakter ve tipler: turk sinemasının turk toplumuna bakışı (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Mimar Sinan Guzel Sanatlar Universitesi Istanbul.YARDIMCI I. (2010). Mizah kavramı ve sanattaki yeri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3/2 1-41.YILDIRAN ÖNK ü. (2011). Milenyum sonrası Türk televizyonlarında oluşan dizi kültürü ve toplumsal temsil sorunu (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylul Universitesi Izmir. | |
| dc.identifier.doi | 10.17336/igusbd.706872 | |
| dc.identifier.issn | 2148-4287 | |
| dc.identifier.issn | 2148-7189 | |
| dc.identifier.uri | https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10557 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1276894 | |
| dc.language.iso | Türkçe | |
| dc.relation.ispartof | İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.source | İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi | |
| dc.subject | Film, Radyo, Televizyon | |
| dc.subject | Edebiyat | |
| dc.subject | Tiyatro | |
| dc.title | Türk Güldürü Sinemasında Lümpen Tipler: Geniş Aile Serisinin Mizah Kuramları Bağlamında İncelenmesi | |
| dc.type | Article | |
| dc.type | Article | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| gdc.author.id | 0000-0001-5264-8552 | |
| gdc.author.id | 0000-0001-6325-9958 | |
| gdc.bip.impulseclass | C5 | |
| gdc.bip.influenceclass | C5 | |
| gdc.bip.popularityclass | C5 | |
| gdc.coar.type | text::journal::journal article | |
| gdc.collaboration.industrial | false | |
| gdc.description.department | ||
| gdc.description.departmenttemp | [Türkavcı, Erdem] İstanbul Gelişim Üniversitesi, İktisadi, İdari Ve Sosyal Bilimler Fakültesi, İstanbul; [Yıldıran, Ürün Önk] Yaşar Üniversitesi, İletişim Fakültesi, İzmir, Türkiye | |
| gdc.description.endpage | 122 | |
| gdc.description.issue | 1 | |
| gdc.description.publicationcategory | Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| gdc.description.startpage | 103 | |
| gdc.description.volume | 9 | |
| gdc.identifier.openalex | W4225138734 | |
| gdc.identifier.trdizinid | 1276894 | |
| gdc.index.type | TR-Dizin | |
| gdc.oaire.accesstype | GOLD | |
| gdc.oaire.diamondjournal | false | |
| gdc.oaire.impulse | 0.0 | |
| gdc.oaire.influence | 2.3811355E-9 | |
| gdc.oaire.isgreen | false | |
| gdc.oaire.keywords | Lumpen;Humor;Humor Theories;Comedy;Turkish Cinema | |
| gdc.oaire.keywords | Lümpen;Mizah;Mizah Kuramları;Güldürü;Türk Sineması | |
| gdc.oaire.popularity | 1.6828513E-9 | |
| gdc.oaire.publicfunded | false | |
| gdc.oaire.sciencefields | 0502 economics and business | |
| gdc.oaire.sciencefields | 05 social sciences | |
| gdc.openalex.collaboration | National | |
| gdc.openalex.fwci | 0.0 | |
| gdc.openalex.normalizedpercentile | 0.06 | |
| gdc.opencitations.count | 0 | |
| gdc.virtual.author | Yildiran Önk, Ürün | |
| oaire.citation.endPage | 122 | |
| oaire.citation.startPage | 103 | |
| publicationissue.issueNumber | 1 | |
| publicationvolume.volumeNumber | 9 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 6e121fee-3358-4a05-bf92-1620bcbb982e | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | 6e121fee-3358-4a05-bf92-1620bcbb982e | |
| relation.isOrgUnitOfPublication | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 | |
| relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 |