Yapay zekânın cezalandırılabilirliği sorunu ve yapay zekâ kullanımından kaynaklanan ceza sorumluluğu

Abstract

Bu çalışma, temel olarak iki soruyu ele almıştır. İlk olarak, 'Yapay zekâlı sistemler cezalandırılabilir mi?' sorusuna yanıt aranmıştır. İkinci olarak 'Yapay zekâ kullanımından kaynaklı suç söz konusu olduğunda sorumluluk kimlere yüklenecektir?' sorusuna yanıt verilmiştir. Çalışmada, doktriner yaklaşıma uygun olarak, araştırma soruları yürürlükteki hukuk düzeni açısından ele alınmıştır. Konu ile ilgili mevzuat ve bilimsel eserler incelenerek sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma neticesinde, günümüzdeki gelişmişlik seviyelerine bakılarak, yapay zekâlı sistemlerin çağdaş ceza hukuku ilke ve prensiplerine göre cezalandırılmalarının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Yapay zekâ kullanımından kaynaklanan ceza sorumluluğu açısından ise, somut olayın özelliklerine göre üretici, yazılımcı veya kullanıcının ceza sorumluluğu bulunabileceği değerlendirilmiştir. Çalışmanın, yapay zekâ alanındaki literatüre ve gelecekte ortaya çıkabilecek mevzuat ihtiyacına, gerçekçi bir yaklaşımla katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: yapay zekâ, hukuki statüsü, ceza sorumluluğu, üreticinin ceza sorumluluğu, yazılımcının ceza sorumluluğu, kullanıcının ceza sorumluluğuThis study addressed two fundamental questions. First, it sought to answer the question, 'Can artificial intelligence systems be punished?' Second, it addressed the question, 'Who will be held responsible when a crime stems from the use of artificial intelligence?' In this study, the research questions were addressed within the framework of the current legal system, in line with a doctrinal approach. Relevant legislation and scholarly works were examined to reach a conclusion. The study concluded that, given current levels of development, it is impossible to punish artificial intelligence systems under contemporary criminal law principles. In terms of criminal liability arising from the use of artificial intelligence, it was assessed that the manufacturer, the developer, or the user could be held criminally liable, depending on the specific circumstances of the specific case. It is thought that the study will contribute to the literature in the field of artificial intelligence and the need for legislation that may arise in the future with a realistic approach. Keywords: artificial intelligence, legal status, criminal liability, criminal liability of the producer, criminal liability of the software developer, criminal liability of the user