İzmir Sokak Lezzeti Sübyenin Gastronomi Açısından Değerlendirilmesi (Evaluation of Izmir Street Flavor Sübye in Terms of Gastronomy)

dc.contributor.author Seda Genc
dc.contributor.author Ayşe Duygu Çetinkaya
dc.contributor.author Genc, Seda
dc.contributor.author Çetinkaya, Ayşe Duygu
dc.date.accessioned 2025-10-22T16:04:53Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract İzmir’in zengin mutfak kültürünün önemli bir parçası olan sübye Osmanlı döneminden günümüze kadar gelen kavun çekirdeklerinden yapılan soğuk bir şerbettir. Besleyici ve ferahlatıcı bir içecek olmasına rağmen sübye günümüzde yaygın olarak tüketilmemektedir. Bunun başlıca nedenleri raf ömrünün yalnızca 24 saat olması ve endüstriyel üretiminin bulunmamasıdır. Bu çalışmada sübyenin tarihsel süreci kültürel önemi üretim yöntemi ve sağlık açısından faydaları ele alınmıştır. Türkiye’de sübye ustalarının az olması nedeniyle araştırma kapsamında İzmir ve Manisa’da yaşayan iki sübye ustasıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda sübyenin İzmir mutfağında köklü bir geçmişe sahip olduğu ve korunması gereken bir kültürel miras olduğu vurgulanmıştır. Sübyenin daha geniş kitlelere tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması için yerel yönetimlerin çeşitli tanıtım faaliyetleri düzenlemesi önerilmektedir.
dc.identifier.citation Adil K. (1933). Aşçı ve Aşhane Mükemmel Yemek Kitabı. İstanbul: Tefeyyüz Kitaphanesi.Ağan C. Tepe B. Özer Ç. & Ekinci R. (2019). Sustainability of sherbet in the Turkish cuisine. Eurasian Education & Literature Journal 11 66-74.Altıntaş V. & Hazarhun E. (2020). İzmir'in gastronomi turizmi potansiyeline turist rehberlerinin bakış açıları. International Journal of Applied Economic and Finance Studies 5(2) 13-36.Avcıkurt C. (2009). Turizm Sosyolojisi. Ankara: Detay Yayıncılık.Badifu G. I. O. (1993). Food potentials of some unconventional oilseeds grown in Nigeria. Plant Foods for Human Nutrition 43(3) 211-222.Barkan Ö. L. (1979). İstanbul saraylarına ait muhasebe defteri. Türk Tarih Belgeleri Dergisi 11(13) 187-272.Bastioglu Z. A. Tomruk D. Koç M. & Ertekin K. F. (2016). Spray dried melon seed milk powder: Physical rheological and sensory properties. Journal of Food Science and Technology 53(5) 2396–2404.Baysal A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler Beslenme ve Sağlık Yönünden Değişmeler. K. Toygar (Ed.) Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (ss. 12-20). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.Bilgin A. (2012). Osmanlılarda şerbet kültürü ve Tatlıhâne-i Âmire’de üretilen şerbetler. http://www.yemekvekultur.com/article_info.php?articles_id=489 (Erişim Tarihi: 10.10.2024).Bilgin A. (2016). Saray Mutfağı. A. Bilgin & S. Önçel (Eds.) Osmanlı Mutfağı (ss. 26-49). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi.Bilgin A. (2020). Osmanlı kültüründe şerbet. Toplumsal Tarih 50-57.Ceylan F. & Yaman M. (2018). Ritüele dönüşen mutfak: Mevlevi mutfağı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 2172-2179.Çetin E. (2005). Divan-ü Lügat-it-Türk’teki yiyecek içecek adları ve bu adların Türkiye Türkçesindeki görünümleri. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 185-200.De Mello L. S. M. Bora S. P. & Narain N. (2001). Fatty and amino acids composition of melon (Cucumis melo Var. saccharinus) seeds. Journal of Food Composition and Analysis 14(1) 69–74.Dinçel E. Bostan K. Yalçın S. & Alçay A. Ü. (2015). Orta Asya’dan Anadolu’ya kurutulmuş gıdalar. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 40 83-93.Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2015). http://faostat3.fao.org/browse/Q/QL/E (Erişim Tarihi: 11.10.2024).Food and Agriculture Organization of the United Nations. Statistical Database. (2021). Available online: https://www.fao.org/faostat/es/#data (Erişim Tarihi: 10.03.2025)Gedük S. (2016). Osmanlı Saray Geleneğinde Şerbet ve Şerbet Kapları. A. Z. Izgöer & M. Çekin (Eds.) 2. Sağlık Tarihi ve Müzecilik Sempozyumu (ss. 275-292). İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları.Güler S. (2010). Türk mutfak kültürü ve yeme içme alışkanlıkları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 24-30.Gürsoy D. (2004). Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürümüz. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.Haydaroğlu İ. (2003). Osmanlı saray mutfağından notlar. Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dil Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi 22(34) 1-10.Intalong T. (2016). Sübye’nin tarih içindeki yolculuğu. http://izmirdergisi.com/tr/izmir-mutfagi/666-subyenin-tarih-icindekiyolculugu (Erişim Tarihi: 12.10.2024).Karakaya S. Kavas A. El S. E. Gunduc N. & Akdogan L. (1995). Nutritive value of a melon seed beverage. Food Chemistry 52 139-141.Kayabaşı A. & Bucak T. (2022). Şerbetlerin Türk mutfak kültüründeki yeri ve önemine dair bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 12(1) 71-96Kızıldemir Ö. Öztürk E. & Sarıışık M. (2014). Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişiminde yaşanan değişimler. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 191-210.Kuzucu K. (2016). İçecek Kültürü. A. Bilgin & S. Önçel (Eds.) Osmanlı Mutfağı (ss. 120-145). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.Nicole M. (1856). Ismeer Or Smyrna and İts British Hospital İn 1855. Londra: Kessinger Yayıncılık.Oğuz B. (2002). Türkiye Halkının Kültür Kökenleri 1 (2. baskı). İstanbul: Anadolu Aydınlanma Vakfı Yayınları.Özkan M. Erçetin H. K. & Güneş E. (2019). Türk mutfak kültürüne ait kaynar (lohusa) şerbeti üzerine bir değerlendirme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 7 2310-2320.Özkanlı O. & Uçuk C. (2018). Türk Mutfak Kültüründe Şerbetler. III. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi (ss. 237-250). Gaziantep: III. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi.Rivera M. G. (1845). Diccionario De Cocina O El Nuevo Cocinero Mexicano En Forma De Diccionario. Mexico City: Mexico.Rodinson M. (2017). Medieval Arab Cookery. New York NY: Prospect Books.Rolim P. M. Seabra L. M. A. J. & de Macedo G. R. (2020). Melon by-products: Biopotential in human health and food processing. Food Reviews International 36(1) 15-38.Sarıoğlan M. & Cevizkaya G. (2016). Türk mutfak kültürü: Şerbetler. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 6 237-250.Seyidoğlu H. (2009). Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı. İstanbul: Güzem Can Yayınları.Sezgin A. C. & Durmaz P. (2019). Osmanlı mutfak kültüründe şerbetlerin yeri ve tüketimi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies 7(2) 1499-1518.Sırıklı İ. K. & Özkanlı O. (2021). Türk mutfağında şerbet geleneği ve 2000’den sonra Türkiye’de şerbet tüketiminin durumu. Social Sciences Studies Journal 7(81) 1832-1839.Solmaz R. Sivrikaya K. Pekerşen Y. & Nizamlıoğlu F. (2018). Osmanlı Mutfağından Günümüze Uzanan Unutulmaya Yüz Tutmuş Bir Lezzet, Şerbet (ss. 555-565). Gümüşhane: II. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi.Surucuoglu M. S. & Ozcelik A. O. (2005). Eski Türk Besinleri Ve Yemekleri. Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (ss. 36-38). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.Tosun M. N. B. (1998). Aşçıbaşı. (P. M. Işın Ed.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.Yentürk N. (2018). Ayaküstü İzmir. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
dc.identifier.doi 10.21325/jotags.2025.1585
dc.identifier.issn 2147-8775
dc.identifier.uri https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10411
dc.identifier.uri https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1305538
dc.language.iso Türkçe
dc.relation.ispartof Journal of Tourism and Gastronomy Studies
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.source Journal of Tourism and Gastronomy Studies
dc.subject Otelcilik, Konaklama, Spor Ve Turizm
dc.title İzmir Sokak Lezzeti Sübyenin Gastronomi Açısından Değerlendirilmesi (Evaluation of Izmir Street Flavor Sübye in Terms of Gastronomy)
dc.type Article
dc.type Article
dspace.entity.type Publication
gdc.author.id 0009-0009-9177-9462
gdc.author.id 0000-0003-4572-5518
gdc.bip.impulseclass C5
gdc.bip.influenceclass C5
gdc.bip.popularityclass C5
gdc.coar.type text::journal::journal article
gdc.collaboration.industrial false
gdc.description.department
gdc.description.departmenttemp [Genc, Seda; Çetinkaya, Ayşe Duygu] Yaşar University, School Of Applied Sciences, Department Of Gastronomy And Culinary Arts, İzmir/türkiye
gdc.description.endpage 855
gdc.description.issue 1
gdc.description.publicationcategory Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
gdc.description.startpage 837
gdc.description.volume 13
gdc.identifier.openalex W4408879722
gdc.identifier.trdizinid 1305538
gdc.index.type TR-Dizin
gdc.oaire.accesstype GOLD
gdc.oaire.diamondjournal false
gdc.oaire.impulse 0.0
gdc.oaire.influence 2.3811355E-9
gdc.oaire.isgreen false
gdc.oaire.popularity 2.5970819E-9
gdc.oaire.publicfunded false
gdc.openalex.fwci 0.0
gdc.openalex.normalizedpercentile 0.06
gdc.opencitations.count 0
gdc.virtual.author Çetinkaya, Ayşe Duygu
gdc.virtual.author Genç, Seda
oaire.citation.endPage 855
oaire.citation.startPage 837
publicationissue.issueNumber 1
publicationvolume.volumeNumber 13
relation.isAuthorOfPublication 5083c0c5-10fe-4614-b5ce-a5ee1410a1d2
relation.isAuthorOfPublication f55949ff-e452-4386-bd65-b267c2ee1496
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery 5083c0c5-10fe-4614-b5ce-a5ee1410a1d2
relation.isOrgUnitOfPublication ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37
relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37

Files