Türkiye'de fintek: Banka müşterilerinin dijital ödeme sistemlerini benimsemesine ilişkin bir analiz

Abstract

Gelişen finansal teknoloji ile değişen tüketici ihtiyaçlarının karşılanabilmesine çalışılması tüketicilerin söz konusu teknolojik gelişmeleri benimsemesine yol açan faktörlerin neler olduğunu tahminlemekle mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada fintek terimi, Dünya ve Türkiye'deki fintek gelişmeleri ve benimsemeye yönelik bilgilendirmeler yapıldıktan sonra Türkiye'de online ödeme sistemlerini benimsenmesi etkileyen faktörlerin neler olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmaya internet bankacılığını kullanan 348 banka müşterisi katılmıştır. Çalışmada genişletilmiş teknoloji kabul modeli kullanılmış olup, 11 faktörün davranışsal niyet ve gerçek kullanım üzerindeki etkileri incenmiştir. Çalışmanın sonucunda göreceli avantaj, algılanan güven, algılanan fayda, kişisel yenilikçilik, algılanan bütünlük, algılanan kullanım kolaylığı, sağlık ve salgın etkileri, gelir, özel sektörde istihdam ve serbest meslek, online ödeme sistemi kullanımı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Algılanan risk ve yaşın online ödeme sistemi kullanımı üzerindeki etkisi ise negatif yönlü olarak belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca belirlenen 8 faktör arasından hangisinin tercih edilebileceğine yönelik olarak çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden En İyi-En Kötü Yöntemi (BWM) uygulanmıştır. Belirlenen uzmanlar arasında uygulanan bu yönteme göre sekiz faktörün en önemlisi karmaşıklık, en düşük önemlisi ise kişisel yenilikçilik olarak seçilmiştir.Trying to meet the changing consumer needs with the developing financial technology is possible by estimating the factors that cause the consumers to adopt these technological developments. In this study, after informing about the term fintech, fintech developments in the world and Turkey, and adoption, it has been tried to determine the factors affecting the adoption of online payment systems in Turkey. 348 bank customers using internet banking participated in the study. Extended technology acceptance model was used in the study and the effects of 11 factors on behavioral intention and actual use were examined. As a result of the study, it was found that relative advantage, perceived trust, perceived usefulness, personal innovativeness, perceived integrity, perceived ease of use, health and epidemic effects, income, employment and self-employment in the private sector, and online payment system use have a positive effect. The effect of perceived risk and age on online payment system usage was determined as negative. In the study, the Best-Worst Method (BWM), one of the multi-criteria decision-making (MCDM) methods, was applied to determine which of the 8 factors could be preferred. According to this method, which was applied among the determined experts, the most important of the eight factors was chosen as complexity and the least important as personal innovativeness.