Yasın Yurtsuzlaştırdığı Kadınlar: Antigone

Abstract

Bu çalışma Sofokles’in Antigone metnine eleştirel söylem analizi uygulayarak yeni bir okuma getirme amacı taşımaktadır. Antigone metni genel olarak kolektif toplum örgütlenmesinden devlet düzenine geçişte ortaya çıkan bir geçiş metni olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın temel tezi metinde yer alan geçişlerden kaynaklanan sancıların ritüel ve tören kavramlarıyla simgeleştirildiğidir. Bu kabul ve tezden yola çıkan çalışmanın amacı da insanın kültürel mirası olan ritüellerle oyuna adını veren kadın karakter Antigone’nin eylemlerini birlikte okumak ve bu eylemleri ve sonuçlarını ritüel süreçler ile açıklamaktır. Literatürde ritüel kavramına dair kuramsal açıklamalar Antigone metninin incelemesi için kullanılan eleştirel söylem analizinin dayanağını oluşturmaktadır. Bu çalışmanın argümanı Antigone karakterinin yerine getiremediği ritüeller nedeniyle eşikte kaldığı ve bu eşikte olma hali nedeniyle tüm toplumsal atıflardan ve kimliklerden kurtularak yıkıcı eylemler tasarlama becerisi elde ettiğidir. Bu yıkıcılık durumu da geçiş dönemindeki toplumsal gerilim ve sancılar hakkında yeni bir okuma imkânı sunmaktadır.