Mekânın dna'sı: Toplumsal cinsiyetin mekânsal kalıplarının sorgulanması

dc.contributor.author AÇALYA ALLMER
dc.contributor.author SEVİNÇ ALKAN KORKMAZ
dc.contributor.author Korkmaz, Sevinç Alkan
dc.contributor.author Allmer, Açalya
dc.date.accessioned 2025-10-22T16:06:41Z
dc.date.issued 2013
dc.description.abstract Birincil uğraş alanı mekân olan mimarlık disiplini ile cinsiyet ilişkisi farklı perspektifler barındıran geniş bir çalışma alanı tanımlamaktadır. Cinsiyet olgusu insanlar arasındaki en temel ayrımı şekillendirmekte tüm dünya nüfusunu kadın ve erkek olarak iki gruba ayırmaktadır. Toplum bu ayrıma dayanarak kadın ve erkeğe farklı davranmakta onlara farklı özellikler ve görevler yüklemektedir. Yaşanan cinsiyetler arası ayrım mekânsal farklılaşmayı da beraberinde getirmektedir. Cinsiyet-mekân arasındaki ilişkinin toplumsal kabullere paralel okunabileceği önemli alanlardan biri reklamcılık sektörüdür. Reklam var olan tüketim kültürü ve toplumdaki sosyo-kültürel yapı ile doğrudan ilişkilidir. Reklam iletilerinde yaratılan rol-modeller ve desteklenen davranış kalıplarıyla yalnızca sosyokültürel alanda değil mekânsal organizasyon anlamında da dişi ile eril olanın sınırları pekiştirilmekte ya da yeniden belirlenip sunulabilmektedir. XX-XY cinsiyet kodları reklam iletileri üzerinden yeniden anlamlandırılabilmekte yeni eşleştirmeler içinde sergilenebilmektedir. Bu düşünceden hareketle çalışma kapsamında İkea firması özelinde reklam amaçlı hazırlanan ürün kataloglarında yaratılan mekân imgeleri üzerinden cinsiyet-mekân ilişkisi irdelenmektedir. Eve dair herşeyi bir bütün halinde sunan İkea firması ve firma söyleminin süreklilik gösterdiği ürün kataloglarında yaratılan kurgusal ev imgesi olanak sağladığı yeni okumalar ile araştırma alanını oluşturmuştur. Çalışmanın mekânsal kurgu ile günlük yaşama ait toplumsal kurgu arasındaki bağın öncelikli temsil alanı olan evsel alan üzerinden yürütülmesi tercih edilmiş eril kodlar ile evsel alan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda çalışma 2010 2011 ve 2012 yıllarına ait
dc.identifier.citation Agrest D. Conway P. & Weisman L. (1996). The Sex of Architecture. New York: Harry N. Abrams Inc.Akbulut E. (2006). Türk Toplumunun Batılaşması Ekseninde Tüketim Kültürünün Gelişimi ve Reklamlar. Ankara: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Alkan-Korkmaz S. (2011). Medya Cinsiyet ve Mimarlık: Televizyon Reklamlarında Mutfak Temsil Biçimlerinin Cinsiyet Bağlamında Okunması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.Ardener S. (1981). Ground Rules and Social Maps for Women. İçinde Ardener S. (Ed.) Women and Space: Ground Rules and Social Maps. London: Oxford University: 11-34.Batı U. (2010). Reklamın Dili. İstanbul: Alfa Yayınları. Baudrillard J. (2008). Tüketim Toplumu (Çev. Deliceçaylı H. & Keskin F.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Cıbıroğlu Y. (2004). Kadın ve Yapı İlişkisi. Mimarist 4(14): 67-72.Çakar Mengü S. (2004). Televizyon Reklamlarında Kadına Yönelik Oluşturulan Toplumsal Kimlik. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.Çolakoğlu B. & Doğaner M. (2008). Televizyon Reklamlarına Toplumsal Cinsiyetin Yansıması: Erkek Analizi. Fırat Ün. Sosyal Bilimler Dergisi 18(2): 333-342.Davidoff L. & Hall C. (2002). Family Fortunes. London: Hutchinson Press.Dökmen Z. (2010). Toplumsal Cinsiyet: Sosyal Psikolojik Açıklamalar. İstanbul: Remzi Kitapevi.Eroğlu Ş. (2000). Mutfağın Modernizasyonu: Mutfak Tasarımında Kadınlar ve Kadın Mimarlar. Arredamento Mimarlık 100(23): 86-96.Featherstone M. (1996). Postmodernizm ve Tüketim Kültürü (Çev. Küçük M..). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Güney Y. (2010). Konutta Mekânsal Organizasyon ve Toplumsal Cinsiyet: Yirminci Yüzyıl Ankara Apartmanları. İçinde Alkan A. (Ed.) Cins Cins Mekân. İstanbul: Turkuvaz Kitapçılık: 102-135.Gür Ş. & Aşık Ö. (2004). Diotima ya da Kadınlar. Mimarist 4(14): 47-53.Hausmann R. Tyson L. D. & Zahidi S. (2011). The Global Gender Gap Report. World Economic Forum. Erişim: 06.11.2011. Internet adresi: http://reports. weforum.org/global-gender-gap-2011.İkea (2012 2011 2010). Türkçe İkea Ürün Kataloğu. http://www.ikea.com.tr.Kamprad I. (2007). Bir Mobilya Satıcısının Vasiyeti. Küçük İkea Sözlüğü. Inter IKEA Systems B.V.Kayasü S. (2002). Kadın ve Mekân Etkileşimi. Çağdaş Mimarlık Sorunları Dizisi: Mimarlık ve Kadın Kimliği. İstanbul: Boyut Yayın Grubu: 101-105. Kılıçkıran D. (2010). Gitmeli mi Kalmalı mı? : Feminizmde Ev Üzerine Çeşitlemeler. Dosya 19: 43-51.Massey D. (1994). Space Place And Gender. Minneapolis: University of Minnesota Press.Oakley A. (2005). The Ann Oakley Reader: Gender Women and Social Science. Briston: The Policy Press.Özgüder E. (2010). Mobilya Cinsiyeti Üzerine Düşünmek. Evim Dergisi 52: 150. Reichert T. (2004). Reklamcılığın Erotik Tarihi (Çev. L.Yazmacıyan ve V. Bora.). İstanbul: Güncel Yayıncılık.Rendell J. Penner B. & Borden I. (2000). Gender Space Architecture: An Interdisciplinary Introduction. London: Routledge.Sabuncuoğlu A. (2008). Televizyon ve Televizyon Reklamlarında Aktarılan Toplumsal Cinsiyet Mesajları. A. B. Göksel ve B. Gültekin (Ed.) Medya Analizleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım: 81-108.Segal E. (2003). Cultural Constructions of Gender. C. Ember ve M. Ember (Ed.) Encyclopedia of Sex and Gender Men and Woman in The World‟s Culture. New York: Kluwer Academic Plenum Publishers: 1 3-10.Sennet R. (2008). Ten ve Taş: Batı Uygarlığında Beden ve Şehir (Çev. T. Birkan). İstanbul: Metis Yayınları.Spain D. (1992). Gendered Space. London: The University of North Carolina Press.Sungur E. (2007). Ülke Orijininin Kurumsal Kültüre Yansıması Kurum İçi İletişim ve İnsan Kaynakları Uygulamaları IKEA Örneği. Sempozyum Bildirisi 2007 Ulusal Halkla İlişkiler Sempozyumu Kocaeli Üniversitesi İzmit 27-28 Nisan. Erişim: 01.10.2011.User İ. (2010). Biyoteknolojiler ve Kadın Bedeni. İçinde İnceoğlu Y. & Kar A. (Ed.) Dişillik Güzellik ve Şiddet Sarmalında Kadın ve Bedeni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları: 133-169.Verschaffel B. (2002). The Meaning of Domesticity. The Journal of Architecture 7: 287-296. Vitruvius (2005). Mimarlık Üzerine On Kitap (Çev. Güven S.). İstanbul: Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları.Watson J. & Newby R. (2005). Biological Sex Stereotypical Sex-Roles and SME Owner Characteristics. International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research 11(2): 129-143.Weisman L. (1994). Discrimination by Design: A Feminist Critique of The Man- Made Environment. Chicago: University of Illinois Press. Wigley M. (1992). Untitled: The Housing of Gerder. İçinde Colomina B. (Ed) Sexuality & Space. New York: Princeton Architectural Press: 327-377.Wulf K. & Oderkerken-Schröder G. (2003). Is Gender Stereotyping in Advertising More Prevalent in Masculine Countries? A Cross-National Analysis. Vlerick Leuven Gent: Working Paper Series 15.Yılmaz M. (2007). Marka Kişiliğinin Boyutları ve İkea Uygulaması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
dc.identifier.issn 1302-9916
dc.identifier.uri https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/11214
dc.identifier.uri https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/148413
dc.language.iso Türkçe
dc.relation.ispartof Kadın/Woman 2000 - Kadın Araştırmaları Dergisi
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.source Kadın/Woman 2000 - Kadın Araştırmaları Dergisi
dc.subject Mimarlık-Kültürel Çalışmalar-Sosyoloji-Kadın Araştırmaları-Davranış Bilimleri
dc.subject Sosyoloji
dc.subject Kültürel Çalışmalar
dc.subject Kadın Araştırmaları
dc.subject Mimarlık
dc.subject Davranış Bilimleri
dc.title Mekânın dna'sı: Toplumsal cinsiyetin mekânsal kalıplarının sorgulanması
dc.type Article
dc.type Article
dspace.entity.type Publication
gdc.author.id 0000-0002-9417-3089
gdc.coar.type text::journal::journal article
gdc.description.department
gdc.description.departmenttemp [Allmer, Açalya] Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü, İzmir, Türkiye; [Korkmaz, Sevinç Alkan] Yaşar Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, İzmir, Türkiye
gdc.description.endpage 133
gdc.description.issue 1
gdc.description.publicationcategory Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
gdc.description.startpage 107
gdc.description.volume 14
gdc.identifier.trdizinid 148413
gdc.index.type TR-Dizin
oaire.citation.endPage 133
oaire.citation.startPage 107
publicationissue.issueNumber 1
publicationvolume.volumeNumber 14
relation.isOrgUnitOfPublication ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37
relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37

Files