Yeşilçam Döneminde Film Sansürü: Bir Müzakere ve Mücadele Alanı Olarak Film Sesi
| dc.contributor.author | DİLEK KAYA | |
| dc.contributor.author | Kaya, Dilek | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-22T16:06:14Z | |
| dc.date.issued | 2017 | |
| dc.description.abstract | Bu çalışma 60'lı yıllardan 70'lerin başına dek Türkiye'de filmlerdeki devlet sansürünü ele alıyor ve film sesine yapılan müdahalelere odaklanıyor. Devletin bir uzantısı olarak hükümet asker ve polis temsilcilerinden oluşan ülkede çekilecek gösterilecek her yerli filmi denetlemekle yükümlü olan Merkez Film Kontrol Komisyonu'nun raporları çalışmanın ana araştırma kaynaŞını oluşturuyor. Raporlarda sıkça rastlanan \"şartlı kabul\" kararları sansürün sadece \"baskıcı/yok eden\" deŞil \"üretici/var eden\" tarafını da tartışabileceŞimiz bir zemin sunuyor. Bu kararlar sansür komisyonlarının salt filmlerde neyin çıkarılması gerektiŞini belirtmekle yetinmeyip sık sık filmlerdeki \"sakıncalı\" muhtevanın nasıl \"kabul edilebilir\" hale getirilebileceŞini de açıklamış olduŞunu gözler önüne seriyor. Bu baŞlamda film diyalogları en çok müdahale gören filmsel öŞeler olarak karşımıza çıkıyor. Diyalogları deŞiştirmenin yanı sıra dublaj üst ses ve dış ses yoluyla eklemeler yapmanın gerek sansür komisyonları gerekse filmciler tarafından filmleri \"kabul edilebilir\" hale getirmek üzere en çok başvurulan \"çözüm\" kanalları olduŞu göze çarpıyor. Bu gözlemlerden yola çıkarak bu çalışma film sesine söylemsel bir mücadele alanı olarak yaklaşıyor. Diyalog üst ses dış ses gibi işitsel öŞelerin sansür komisyonları ile filmciler arasında nasıl bir müzakere ve mücadele alanı oluşturduŞunu raporlardan örnekler vererek tartışıyor. | |
| dc.identifier.citation | Ak Behiç (Yönetmen) (1993). Siyahperde: Türk Sinemasında Sansürün Tarihi [CD]. T.C. Kültür BakanlıŞı ve Yeşilçam Filmcilik.Azak Umut (2008). “Secularism in Turkey as a Nationalist Search for Vernacular Islam: The Ban on the Call to Prayer in Arabic (1932-1950).” REMM La Revue des Mondes Muslumans et de la Méditerranée (124): 161-179.Azak Umut (2010). Islam and Secularism in Turkey: Kemalism Religion and the Nation State. London: I.B. Tauris.Biltereyst Daniel (2008). “Productive Censorship. Revisiting Certain Research on the Cultural Meanings of Film Censorship.” Politics and Culture 4. http://politicsandculture.org/2010/09/19/productive-censorship-revisitingrecent-research-on-the-cultural-meanings-of-film-censorship/ Erişim tarihi: 03.08.2016.Bottoni Rossella (2007). “The Origins of Secularism in Turkey.” Ecclesiastical Law Journal 9(2): 175-186.Brockett Gavin D. (1998). “Collective Action and the Turkish Revolution: Towards a Framework for Social History of the Atatürk Era 1923-38.” Middle Eastern Studies 34(4): 44-66.Çınar Alev (2005). Modernity Islam and Secularism in Turkey Minneapolis ve Londra: University of Minnesota.Dumont Paul (1987). “Islam as a Factor of Change and Revival in Modern Turkey.” Turkic Culture: Continuity and Change. Sabri M. Akural (der.) içinde. Bloomington Indiana: Indiana University. 1-15.Foucault Michel (2010). “Discipline and Punish.” Literary Theory: An Anthology. Julie Rivkin ve Michael Ryan (der.) içinde. London: Wiley-Blackwell. 549-566.Göle Nilüfer (1997). “The Gendered Nature the Public Sphere.” Public Culture 10(1): 61-81.Göle Nilüfer (2002). “Islam in Public: New Visibilities and New Imaginaries.” Public Culture 14(1): 173-190.Kaplan Sam (2005). “‘Religious nationalism’: A Textbook Case from Turkey.” Comparative Studies of South Asia Africa and the Middle East 25(3): 665-676.Kaya Dilek (2016). “Yeşilçam Dönemi Türk Sinemasında şslami ÖŞelerin Sansürü.” Sinema ve Din. Bilal Yorulmaz vd. (der.) içinde. şstanbul: Dem. 473-488.Kuhn Annette (1988). Cinema Censorship and Sexuality 1910-1925. London: Routledge.Mardin Lerif (1971). “Ideology and Religion in the Turkish Revolution.” International Journal of Middle East Studies (3): 197-211.Mardin Lerif (1991). “The Just and the Unjust.” Daedalus 120(3): 113-129.Mardin Lerif (2005). “Turkish Islamic Exceptionalism Yesterday and Today: Continuity Rupture and Reconstruction in Operational Codes.” Turkish Studies 6(2): 145-165.Mutlu Dilek Kaya ve Zeynep Koçer (2012). “A Different Story of Secularism: The Censorship of Religious Elements in Turkish Films of the 1960s and Early 1970s.” European Journal of Cultural Studies 15(1): 71-89.Mutlu Dilek Kaya (2013). “Film Censorship During the Golden Era of Turkish Cinema.” Silencing Cinema: Film Censorship Around the World. Daniel Biltereyst ve Roel Vande Winkel (der.) içinde. New York: Palgrave Macmillan. 131-148.Odabaş Battal (2004). “Alevi Sineması.” Alevilik. şsmail Engin ve Havva Engin (der.) içinde. şstanbul: Kitap. 545-567.Onaran Âlim Lerif (1968). SinematoŞrafik Hürriyet. Ankara: şçişleri BakanlıŞı.Onaran Âlim Lerif (1990). Lütfi Ö. Akad. şstanbul: AFA.Özgüç Agâh (1976). Türk Sineması Sansür Dosyası. şstanbul: Koza.Özön Nijat (1995). “Denetlemenin şşbirlikçileri.” Karagözden Sinemaya 2 içinde. Ankara: Kitle. 295-296.Öztürk Serdar (2004). “Erken Cumhuriyet Yıllarında Sinema Konusunda Başarısız Kalmış şki Girişim: Çekilemeyen şki Propaganda Filmi (1939) ve şbret Yerleri Projesi (1923).” Selçuk şletişim 3(3): 77-82.Öztürk Serdar (2005). Erken Cumhuriyet Döneminde Sinema Siyaset Seyir. Ankara: Elips Kitap.Öztürk Serdar (2006). “Türk Sinemasında şlk Sansür Tartışmaları ve Yeni Belgeler.” şlet-i-şim Galatasaray Üniversitesi şletişim Fakültesi Dergisi (5): 47-76.Özuyar Ali (2007). “Osmanlı’da Yayımlanan şlk Sinema Nizamnamesi.” Sinematürk (5): 34-35.Resmi Gazete. (1939). “Filmlerin ve Film Senaryolarının Kontrolüne Dair Nizamname.” Resmi Gazete (4272): 12375-12377.Sayyid Bobby S (1997). A Fundamental Fear: Eurocentrism and the Emergence of Islamism. Londra ve New York: Zed.Sunar şlkay ve Sabri Sayari (1986). “Democracy in Turkey: Problems and prospects.” Transitions from Authoritarian Rule: Southern Europe. Guillermo O’Donnell vd. (der.) içinde. Baltimore ve London: The John Hopkins University. 165-186.Tapper Richard (1991). “Introduction.” Islam in Modern Turkey: Religion Politics and Literature in a Secular State. Richard Tapper (der.) içinde. Londra ve New York: I.B. Tauris. 1-27.Tarhanlı şştar B. (1993). Müslüman Toplum ‘Lâik’ Devlet: Türkiye’de Diyanet şşleri BaşkanlıŞı. şstanbul: AFA.Toprak Binnaz (1981). Islam and Political Development in Turkey. Leiden: E.J. Brill.Tikveş Özcan (1974). “22 Yıl Özgürlükten Sonra Türkiye’de Sansürü şlk Kez şngilizler 1919’da ‘Mürebbiye’ Filmine Uyguladılar.” Milliyet Sanat (65): 3-4.Turan şlter (1991). “Religion and Political Culture in Turkey.” Islam in Modern Turkey: Religion Politics and Literature in a Secular State. Richard Tapper (der.) içinde. Londra ve New York: I.B. Tauris. 31-55.Vorhoff Karin (1998). “‘Let’s Reclaim Our History and Culture!’: Imagining Alevi Community in Contemporary Turkey.” Die Welt des Islams New Series 38(2): 220-252.Wilson Brett (2009). “The First Translations of the Qur’an in Modern Turkey (1924-38).” International Journal of Middle East Studies 41(3): 419-435. | |
| dc.identifier.issn | 1301-7241 | |
| dc.identifier.issn | 2149-9098 | |
| dc.identifier.uri | https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/11016 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/242247 | |
| dc.language.iso | Türkçe | |
| dc.relation.ispartof | Kültür ve İletişim | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.source | Kültür ve İletişim | |
| dc.subject | İletişim-Film- Radyo- Televizyon-Kültürel Çalışmalar | |
| dc.subject | Kültürel Çalışmalar | |
| dc.subject | İletişim | |
| dc.subject | Film, Radyo, Televizyon | |
| dc.title | Yeşilçam Döneminde Film Sansürü: Bir Müzakere ve Mücadele Alanı Olarak Film Sesi | |
| dc.type | Article | |
| dc.type | Article | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| gdc.author.id | 0000-0002-7183-7620 | |
| gdc.author.institutional | Kaya, Dilek | |
| gdc.coar.type | text::journal::journal article | |
| gdc.description.department | ||
| gdc.description.departmenttemp | [Kaya, Dilek] Yaşar Üniversitesi Şletişim Fakültesi, Radyo, Televizyon Ve Sinema | |
| gdc.description.endpage | 34 | |
| gdc.description.issue | 39 | |
| gdc.description.publicationcategory | Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| gdc.description.startpage | 12 | |
| gdc.description.volume | 20 | |
| gdc.identifier.trdizinid | 242247 | |
| gdc.index.type | TR-Dizin | |
| gdc.virtual.author | Kaya, Dilek | |
| oaire.citation.endPage | 34 | |
| oaire.citation.startPage | 12 | |
| publicationissue.issueNumber | 39 | |
| publicationvolume.volumeNumber | 20 | |
| relation.isAuthorOfPublication | 370d024d-74d7-4b7a-aecb-e981e7ac2b6e | |
| relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery | 370d024d-74d7-4b7a-aecb-e981e7ac2b6e | |
| relation.isOrgUnitOfPublication | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 | |
| relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery | ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37 |