Çalışma Yaşamında Din ve İnanç Temelinde Ayrımcılık Yasağı Çerçevesinde Avrupa Adalet Divanı Kararlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Ayrımcılık yasağı kişilerin cinsiyet ırk renk dil din inanç mez- hep felsefi ve siyasi görüş etnik köken engellilik ve yaş gibi etkenler nedeniyle ayrımcı muameleye maruz kalmasına yol açabilecek uygula- maların yasaklanması olarak tanımlanabilmektedir. İnsan haklarının ko- runmasında en temel ilkelerden biri olan ayrımcılık yasağının çalışma hayatı içerisindeki izdüşümlerinin incelenmesi bu kapsamda işyerinde din ve inanç temelinde ayrımcılık yasağının irdelenmesi çalışmanın te- mel hareket noktasını oluşturmaktadır. Bu noktadan hareketle çalışma- mızda Avrupa Adalet Divanı'nın iş hayatında din ve inanç temelinde ayrımcılıkla ilgili verdiği kararlar inceleme konusu yapılacaktır. Bu kap- samda Avrupa Adalet Divanı’nın konuya ilişkin olarak vermiş olduğu öncül kararlar olan 2017 tarihli Achbita v. G4S Secure Solutions NV (Case C-157/15) kararı ve Bougnaoui v. Micropole SA (Case C-188/15) kararlarının yanı sıra 2021 tarihli IX v. WABE eV (C-804/18) davası ile MH Müller Handels GmbH v. MJ (C-341/19) kararı ile 2023 tarihli OP v. Commune d’Ans (C-148/22) kararı üzerinde durulacaktır. Söz konusu kararlar Avrupa’da çalışma hayatında din ve inanç özgürlüğünün ko- runması açısından temel istikameti belirlemeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle çalışma yaşamında din ve inanç temelinde ayrımcılık ve buna ilişkin yasal düzenlemeler açıklığa kavuş- turulduktan sonra Avrupa Adalet Divanı’nın konuya ilişkin kararları detaylı şekilde irdelenecektir. Bu çerçevede Avrupa Adalet Divanı’nın konuya ilişkin yaklaşımı ve ortaya koyduğu prensipler değerlendirme konusu yapılarak anılan kararların çalışma hayatında din ve inanç ayrım- cılığı konusundaki genel etkileri ele alınacaktır.