Tasdik Edilen Konkordatonun ‘...Hacizleri Hükümden...’ Düşürmesi için Kesinleşmiş Olması da Gerekir mi?

Abstract

İcra ve İflâs Kanunu’nun konkordatoya dair 7101 s. K ile değişik hükümleri tasdik edilen konkordatonun derdest icra takipleri üzerindeki etkisi bakımından dikkat çekici bir sonucu beraberinde getirmiştir. Gerçi mülga kanun döneminde de tasdik edilen konkordato hacizleri hükümden düşürmekteydi. Lâkin yazılı sonucun ne zaman gerçekleşeceği hakkında gerek ilmî gerekse kazaî içtihadın önceki kanun döneminde ulaştığı kanaatin 7101 s. K ile yapılan değişikliklerin ardından hâlâ muhafaza edilip edilmeyeceği acilen yanıtlanması gereken bir soru halini almıştır. Kazaî içtihat bu konuda kanun metninin lâfzına sadık kalmış, hacizlerin kalkması için tasdik kararının kesinleşmesini gerekli görmemiştir. Oysa önceki kanun döneminde metnin açık [bugünkü gibi] lâfzına karşın hacizlerin tereddütsüz bir surette ancak tasdik kararının kesinleşmesiyle hükümden düşeceği sonucuna ulaşılmıştı. Bu sonucun bugün de devamında ısrar edilebilmesi için öncelikle konkordatonun tasdiki kararının “bağlayıcılığı” ile “icra edilebilirliği” ve ardından da geçmiş ile günümüz rejimlerinin aralarındaki farklılıklara değinmek gerekmiştir. Bu sırada mehaz ülke hukukunun tercihlerinin tetkiki de menfaatler dengesinin yeninden tarif ve tesisi adına kaçınılmaz olmuştur. Metin duvarının “gai yorum” altında bu kez daraltıcı şekilde tatbiki olağan değildir. Elde bir gerçek/örtülü boşluğun olduğu sonucuna varılabilmesi için düzenlemenin önce ratio legis’inin açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu yolla hükmün aslında geniş tatbikinin de beklenmedik zora sokucu ve amaç dışı neticelerin husule gelmesine yol açacağı kanaatine varılmalıdır. İİK m. 308/ç I hükmünün öngördüğü sonuç için [lâfzına sadık kalınarak] konkordatonun bağlayıcılığıyla yani tasdikiyle yetinilmesi, bunun için ayrıca kesinleşmenin aranmaması düşüncesi kanun yolu denetimi neticesinde tasdikin bu kez reddinin o zamana kadar çoktan kaldırılmış haczin ardından telafisi güç zararlara yol açabilecek olması nedeniyle itinayla ve tereddütle ele alınmış, çalışma içerisinde metodolojik bir teste tabi tutulmuştur.