Tarihsel Yığma Yapıların Hâlihazır Koruma Durumunun İzlenmesi İçin Öneriler: Matrone Kilisesi ve Çardak Han Örneği
Loading...
Date
2020
Authors
Engin Aktaş
FEYZA DURMUSLAR
Emre İpekci
Mine Turan
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
HYBRID
Green Open Access
Yes
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Publicly Funded
No
BIP! Indicators
Impulse
Average
Influence
Average
Popularity
Average
Abstract
Bu yazının amacı tarihsel yığma yapıların tespit ve izlenme süreciyle ilgili uluslararası gelişmelerin ulusal alana aktarılmasıdır.Seçilen yöntem uluslararası düzeyde yapılan önerilerin ulusal vakalar üzerinde sınanması elde edilen sonuçlarınkarşılaştırılarak tartışılması şeklindedir. Hâlihazır analitik belgeleme sürecinde yer alan, ön çalışmalara ulaşma yapıyıyerinde gözlemleme ölçülü belgeleme malzeme karakterizasyonu haritalama ile görsel analiz aşamaları sürdürülmüştür.Ancak yapısal özellikler ve sorunların da incelenmesi vurgulanmaktadır. İlgili riskler, 2012 tarihli UNI EN 16096 numaralı Kültür Varlıklarının Korunması – Mimari Mirasın Durum Tespiti ve Raporlanması başlıklı standartta tanımlanan durumsınıfları dikkate alınarak değerlendirilmekte ve koruma durumuna göre müdahale öncelikleri belirlenmektedir. Egebölgesinden farklı hasar tip ve dağılımı içeren farklı dönemlere ait iki tarihi yığma yapı seçilmiştir. İzmir Çeşme Ildırı’dakiMatrone Kilisesi ve Denizli’deki Çardak Hanı’nın koruma durumu raporları hazırlanmıştır. Bu örneklemelerin sonucunda tarihsel yığma yapıların hâlihazır koruma durumunun izlenmesinde dikkat edilmesi gerekenler belirlenmiştir. Özgün yapımözelliklerinin ve ilgili hasarların doğru kavranmasının kültür varlığı olan tarihsel yığma yapıların sürdürülmesinde önceliğivardır. Her tarihsel yığma yapı bütünü için genel bir koruma durumu sınıfı tanımlanması ve risk değerlendirmesi Avrupastandartlarını ve mimari restorasyon alanındaki güncel gelişimleri dikkate alan ancak ülkemiz örneklerine özgü olarakgeliştirilecek bir standart çerçevesinde yapılmalıdır. Böylece kültür varlıklarımızın birbirleriyle kıyaslamalı olarak hasardurumlarının değerlendirilmesi mümkün olacaktır. Müdahaleler doğru sırada ve kapsamda gerekli disiplinlerin katılımıile planlanabilecektir.
Description
Keywords
Mimarlık-İnşaat ve Yapı Teknolojisi, Condition Report;European Standard;Historical Masonry Structures;Conservation, Durum Raporu;Avrupa Standardı;Tarihi Yığma Yapılar;Koruma
Fields of Science
0211 other engineering and technologies, 02 engineering and technology
Citation
Akalın Orbay Ayşegül. “Erythrai’da Ana Tanrıça’nın İzleri II.” Ömer Çapar’a Armağan. İstanbul: Hel Yayıncılık 2012 1-12.Akın Nur. “The Çardak Caravanserai-Denizli.” Yüksek Lisans Tezi Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1974.Akurgal Ekrem. Erythrai: An Ancient Ionian City. İzmir: Tifset A.Ş 1972.Arıoğlu Nihal ve Seden Acun. “A Research About a Method for Restoration of Traditional Lime Mortars and Plasters: A Staging System Approach.” Building and Environment 41 (2006): 1223- 1230.Baykara Tuncer Selçuklular ve Beylikler Çağında Denizli. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık 2007.Beyazıt Mustafa. “Denizli’de Çardak Han ve Ak Han.” Yüksek Lisans Tezi Pamukkale Üniversitesi 2002.Borri Antoni G. Castori M. Corradi and A. De Maria. “A Method for the Analysis and Classification of Historic Masonry” Bullettin of Earthquake Engineering 13 (2015): 2647–2665.Budun Güzide. “Ildırı Tarihi Dokusunun Araştırılması ve Koruma Amaçlı Değerlendirilmesi.” Yüksek Lisans Tezi Dokuz Eylül Üniversitesi 2003.Comité Européen de Normalisation UNI EN 16096 (English): Conservation of Cultural PropertyCondition Ssurvey and Report of Built Cultural Heritage Brussels 2012.“Çardak Han Eski İhtişamına Kavuşturulacak.” Anadolu Ajansı 25 Ekim 2017. Erişim 30 Nisan 2020. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/cardak-han-eski-ihtisamina-kavusturulacak-/947145.ÇEKÜL Anadolu Araştırmaları “İpek Yolu-Kültür Yolu”. Erişim 10 Mart 2019. http://www.cekulvakfi.org.tr/files/dosyalar-haber/ipekyolu_harita.pdf.Çil Ela ve F. Nurşen Kul. “Ildırı: Yerleşilemeyen Köy” Mimarlık 387 (Ocak-Şubat 2015). Erişim 18 Haziran 2020. http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=39 5&RecID=3581 .Hamamcıoğlu Turan Mine ve İpek Akbaylar. “Documentation of Historic Structures for the Assessment of Heritage Characteristics.” Journal of Architectural and Planning Research 28/2 (2011): 129-151.Hamamcıoğlu-Turan Mine (Yürütücü) ve İpek Akbaylar (Araştırmacı) “Tarihi Yapıların Değişimlerinin Belgelenmesi ve Bulguların Arşivlenmesi için Fotogrametrik bir Yöntem Araştırması Yayınlanmamış Araştırma Projesi Raporu” Destekleyen Kurum: TÜBİTAK Proje Kodu: MAG 104 I 102 İzmir 2007.İnce Kasım. “Çardak Han ile İlgili Gözlemler ve Düşünceler.” (Han-Abat) Sempozyumu’nda sunulan bildiri Denizli 6-9 Ekim 2004.İnce Kasım. Denizli’de Çardak Han ve Akhan Araştırma Projesi Pamukkale Üniversitesi Araştırma Fonu Başkanlığı Proje No: 2001SBE010 2002.John Sanidopoulos. “Saint Matrona of Chios the Wonderworker.” Erişim 14 Mayıs 2020. https:// www.johnsanidopoulos.com/2016/10/saint-matrona-of-chios-wonderworker.html.Özkan Ertuğrul. “Çardak Han.” TDV İslam Ansiklopedisi. 8. cilt. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 1993 58.Masciotta Maria Giovanna Maria Jose Morais Luis Ramos Daniel V. Oliveira Luis Javier Sanchez-Aparicio and D. Gonzalez-Aguilera. “A Digital-based Integrated Methodology for the Preventive Conservation of Cultural Heritage: The Experience of HeritageCare Project.” International Journal of Architectural Heritage 13 (2019): 1-20.Parla Canan ve Erol Altınsapan. “Atabek Ayaz ve Figürlü Bezemeleriyle Denizli Çardak Han.” Erdem 51 (2008): 195-216.Pektaş Kadir. “Çardak Han.” Anadolu Selçuklu Dönemi Kervansarayları. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları 2007 161-173.Riggioo Mariapaola Dina D’ayala Maria Adelaide Parisi ve Chiara Tardini. “Assesment of Heritage Timber Structures: Review of Standards Guidelines and Procedures.” Journal of Cultural Heritage 31 (2018): 220-235.Romão Xavier Paupério Esmeralde ve Nuno Pereira. “A Framework for the Simplified Risk Analysis of Cultural Heritage Assets.” Journal of Cultural Heritage 20 (2016): 696-708.Şahin Esra. “Structural Analyses and Assessment of Historical Çardak Caravanserai in Denizli.” Yüksek Lisans Tezi İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2019.Tuna Numan. “Erythrai Arkeolojik Sit Alanında Koruma Sorunları: Erythrai Örneği.” Ege Mimarlık 6/7 (1992): 41-46.Tükel Yavuz Ayşıl. “Kervansaraylar.” Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi Uygarlığı. 2. cilt. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları 2006 439-449. Erişim 22 Nisan 2020. https://kentrehberi.izmir.bel.tr/ izmirkentrehberi.Yürütücüler Mine Hamamcıoğlu Turan ve Engin Aktaş, proje ekibi Emre İpekci Gizem Türkarslan Serpil Başlılar Altun Burçin Görür Canan Durak N. Mine Tunca Şeyma Sarıbekiroğlu Anna Neratzouli E. Alexandros Maistralis. Destekleyen Kurum: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimari Restorasyon Anabilim Dalı 2014-2015 Akademik Yılı Bahar Dönemi Proje Kodu: RES 502 Mimari Restorasyon Tasarımı II dersi. http://arch.restoration.iyte.edu.tr/izmir-cesme-ildirdaki-aziz-matrone-kilisesinin-restorasyonu-ve-cevresinin-duzenlenmesi-projesi/.Yürütücü Mine Hamamcıoğlu Turan, danışman: Engin Aktaş, proje ekibi Feyza Durmuşlar Ayşe Bayram Canan Nalça Damla Gül Begüm. Keke Ebru Özel Ece Yönetken Emre Özdemir Esra Eken İdil Ece Şener Merve Ergin Özüm Birgin Veli Mustafa Yönder. Destekleyen Kurum: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimari Restorasyon Anabilim Dalı 2016-2017 Akademik Yılı Bahar Dönemi Proje Kodu: RES 502 Mimari Restorasyon Tasarımı II dersi.
WoS Q
Scopus Q
OpenCitations Citation Count
N/A
Source
Art-Sanat
Volume
0
Issue
Start Page
111
End Page
133
Collections
PlumX Metrics
Citations
Scopus : 1
Captures
Mendeley Readers : 5
Google Scholar™
