İşletme yönetiminde modern yaklaşımlar: Gıda sektöründe bir Franchising (imtiyaz) uygulaması / Modern approaches in business management: A franchising application in food sector

Abstract

Her ne kadar işletmelerin temel amacı varlıklarını sürdürmek olsa da bu amaca yönelik seçtikleri yöntemler ve bu yöntemlerin uygulanış şekilleri ilgili dönemin baskın işletme yönetimi paradigmalarına temel oluşturmaktadır. Sanayi Devrimi'nin başlarından itibaren etkin olan maliyet odaklı, aşırı mekanik, işletmeyi tamamen bir makine sistemi içerisinde ele alan yaklaşımlar zamanla yerini bireyleri daha fazla dikkate alan, tatmin, motivasyon, liderlik gibi kavramları ön plana çıkaran, göreceli olarak daha yüksek karmaşıklık seviyesine sahip modern işletme yönetimi uygulamalarına bırakmıştır. Küreselleşmenin giderek etkisinin arttığı ve küresel rekabette işletmelerin varlıklarının sürdürmelerinin giderek daha da güçleştiği günümüz işletme dünyasında imtiyaz uygulamaları farklı sektörlerde sıklıkla rastlanan modern işletme yönetimi faaliyetlerinden biri haline gelmiştir. İmtiyaz sisteminin en sıklıkla uygulandığı sektörlerden biri olan gıda sektörüne yönelik bir araştırma özelliği taşıyan bu çalışmada imtiyaz sistemine dair önemli noktalara değinilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde geleneksel işletme yönetimi yaklaşımından modern işletme yönetimi anlayışına geçişte örgüt ve yönetim alanında yaşanan değişiklikler ele alınmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise imtiyaz sisteminin detaylarına yer verilmiştir. Çalışmanın uygulama aşaması olan üçüncü bölümde ise gıda sektörünün üyesi bir imtiyaz veren firmanın yönetim kademesinde ve imtiyaz verdiği imtiyaz şubeler üzerinde gerçekleştirilen araştırmaya yönelik detaylara değinilmektedir. Although the main purpose of the companies is to maintain their existence the methods they choose according to that purpose and the ways that these methods are conducted construct the dominant paradigm on business management in the related periods. From the beginning of the Industrial Revolution cost focused, excessively mechanic approaches that consider business completely as a machine system yield to relatively more complicated modern business management practices which consider individuals more, highlight concepts like satisfaction, motivation and leadership. Today's business world in which the influence of globalization is gradually increasing and surviving in that kind of competition is becoming more difficult for the companies, franchising applications has become one of the most common modern business management applications for different sectors. In this study which is an investigation about the food sector that can be named as one of the sectors in which franchising is applied most commonly, it is aimed to mention important points of franchising system. Within this context, in the first chapter of the study the changes experienced in the fields of organization and management during the transition from the traditional business management approach to modern business management are considered. In the second part of the study the details of franchising system are taking place. In the part of the study which is the application part, the details about the investigation performed in the administrative level of a company which is a member of the food sector and franchisees of that company are mentioned.