Romantik dönemde bale ve Giselle Balesi'nin incelenmesi / Ballet in the romantic period and the analysis of Giselle Ballet

Abstract

Bu çalışmada, balenin Rönesans dönemi İtalya'sında saray eğlencelerindeki doğuşundan başlayarak, günümüze en yakın halini aldığı 19. yy. romantik dönemini içeren süreç incelenmiştir. Bu incelemede, özellikle politik, toplumsal ve sanatsal faktörlerin balenin gelişimine olan etkilerine odaklanılarak, bunların klasik bale sanatına getirdiği değişiklikler değerlendirilmiştir. Balenin tarihsel süreç içerisindeki gelişimini anlayabilmek için, belirtilen dönemde balenin merkezi konumunda olan Fransa'da yaşanan toplumsal ve politik olaylara da değinilmiştir. Romantik dönemden günümüze ulaşan ve romantik balenin en çok sahnelenen örneklerinden biri olan Giselle Balesi (2 Ağustos 2015'te Bolşoy Bale Tiyatrosunda sahnelenen temsil kaydı) bu tezde koreografi, müzik, libretto ve dekor-kostüm açısından ele alınmıştır. Romantik dönemin yapı taşı olarak sayılan Giselle Balesi, günümüzde birçok bale topluluğunun repertuarında bulunmakta ve eserdeki varyasyonlar akademik bale eğitiminde de halen yer almaktadır. Bu eserin ve tarihsel sürecinin araştırılarak daha iyi anlaşılması, klasik bale sanatı için önem taşımaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasında, Giselle Balesi örneği temel alınarak, günümüze kadar ulaşmayı başaran romantik döneme ait bir klasik bale eserinin nasıl bir yaratım sürecinden geçtiği ve hangi faktörlerden etkilendiğini araştırmak için tarihsel, teknik ve estetik incelemeye başvurulmuş, yazılı ve görsel materyallerden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın başlıca hedeflerinden ikisi, Giselle Balesi incelenerek balenin sanatsal ve tarihsel sürecinin daha iyi anlaşılmasına yönelik akademik bir çalışma ortaya koymak ve ülkemize bale literatürü alanında bir kaynak sağlamaktır. In this study, the progression of ballet has been examined starting from its birth as court dances in Italy during the renaissance era until it took the form of today's classical ballet, including the 19th century romantic period. This study focuses mainly on political, social and artistic factors which influenced the development of ballet and the changes they have induced on this form of art. The major political and social events in France -the ballet center of the time- have been analyzed in order to understand the historic evolution of ballet. Giselle, (recorded stage performance from Bolshoi Ballet, 2nd August 2015), dating from the romantic period and being one of the most frequently staged examples of ballet, has been studied in this thesis in terms of its choreography, music, libretto, setting and costumes. Being a building block of the romantic period, Giselle takes its place in the repertoires of most of the ballet companies today and its variations are used in academic ballet education. To understand the romantic period Giselle, examining the historical process of that time is really crucial. Therefore, this study refers to historical, technical and aesthetic analyses and written and visual materials to clarify which factors influenced classical ballet based on the example of Giselle and to understand what kind of a creation process it was subjected to. Two major objectives of this thesis are to produce an academic work for better understanding of historical progress of ballet through studying Giselle and to provide a reference source that can be added to the balet literature.