Investigation of the effect of collective nostalgia on conspiracy beliefs about the rival political party / Kolektif nostaljinin rakip siyasi parti hakkındaki komplo inançlarına etkisinin araştırılması

Abstract

Komplo inançları, dış grupları komplocu olarak göstererek iç grubu koruma ihtiyacından kaynaklanabileceği için bir tür gruplar arası önyargı olarak ele alınabilir. Benzer şekilde, siyasi parti destekçileri de rakip partiler yani dış gruplar hakkındaki komplocu anlatılara inanabilir. Bunun yanında, belirli psikolojik güdüler (güvenlik, kontrol ve bilgi) bu inançları tetikler. Kolektif nostalji, hem dış gruplara yönelik olumsuz tutumları artıran grup düzeyinde bir duygu olarak hem de komplo inançlarının psikolojik güdülerini tetikleyerek, insanların dış gruplar hakkındaki komplo inançlarını artırabilir. Bu tezde, iki deneysel çalışma ile Türkiye'deki iki büyük siyasi parti destekçilerinin birbirleri hakkındaki komplo inançlarında kolektif nostaljinin rolü araştırılmıştır. Çalışma 1 Kemalist nostaljinin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) destekçilerinin rakip muhafazakâr Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) hakkındaki komplo inançlarını artırıp artırmayacağını araştırmıştır. Çalışma 2 Osmanlı nostaljisinin AKP destekçilerinin CHP'ye yönelik komplo inançlarını artırıp artırmayacağını araştırmıştır. Sonuçlar manipülasyonların her iki çalışmada da işe yaramadığını göstermiştir. Ancak manipülasyon üzerinde ideolojinin düzenleyici rolü incelendiğinde, sol ideolojiye daha yakın katılımcılar sadece Çalışma 1'de kontrol koşuluna kıyasla daha fazla kolektif nostalji deneyimlemiştir. Dindarlığın her iki çalışmada da koşulun kolektif nostalji üzerinde düzenleyici etkisi olmamıştır. Demografik değişkenler kontrol edildikten sonra da her iki çalışmada da koşullar arasında komplo inançları açısından bir fark bulunmamıştır. Çalışma 1'de ideolojinin Kemalist nostalji manipülasyonunun AKP hakkındaki komplo inançlarını daha sağ görüşlüler arasında azaltacak şekilde deneysel koşul ve komplo inançları arasındaki ilişkiyi düzenleyici etkisi bulunmuştur. Çalışma 2'de ne ideolojinin ne de dindarlığın düzenleyici bir etkisi olmuştur. Komplo inançları, kolektif nostalji ve diğer grup düzeyindeki duygular (suçluluk, öfke, gurur, gelecek korkusu ve umut) arasındaki korelasyon sonuçları, komplo inançları ve kolektif nostaljinin her iki çalışmada da pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Özellikle ideolojinin etkisi göz önünde bulundurularak, kolektif nostaljiyi manipüle etmeye ve katılımcıları kategorize etmeye yönelik farklı yaklaşımlarla daha fazla araştırma yapılması gerektiği tartışılmıştır. Conspiracy beliefs may be a form of intergroup bias, as they are motivated by the need to protect the ingroup by portraying outgroups as conspirators. Similarly, political party supporters might believe in conspiratorial narratives about rival parties as outgroups. Moreover, specific psychological needs (i.e., security, control, and information) trigger these beliefs. By being both a group-level emotion increasing negative attitudes to outgroups and triggering psychological motives of conspiracy beliefs, collective nostalgia might increase people's conspiracy beliefs about outgroups. In the present thesis, two experimental studies investigated the role of collective nostalgia in the conspiracy beliefs of two major political party supporters about each other in Türkiye. Study 1 tested whether Kemalist nostalgia would increase conspiracy beliefs about the rival conservative Justice and Development Party (AKP) among the Republican People's Party (CHP) supporters. Study 2 tested whether Ottoman nostalgia would increase conspiracy beliefs about CHP among AKP supporters. Results showed that manipulations did not work for both studies. However, when ideology's moderating role was tested for the manipulation check, participants closer to left-wing ideology experienced more collective nostalgia compared to the control condition only in Study 1. Religiosity did not moderate the effect of condition on collective nostalgia experience in both studies. There was no difference in conspiracy beliefs between conditions in both studies, even after controlling for demographic variables. In Study 1, ideology moderated the relationship between condition and conspiracy beliefs in a way that Kemalist nostalgia manipulation decreased conspiracy beliefs about AKP only among more right-wingers. Neither ideology nor religiosity had a moderating effect in Study 2. Correlation results between conspiracy beliefs, collective nostalgia, and other group-level emotions (i.e., guilt, anger, pride, fear of future, and hope) showed that conspiracy beliefs and collective nostalgia were positively correlated in both studies. It was discussed that further research is still needed in this regard with different approaches to manipulating collective nostalgia and categorisation of participants, especially considering the effect of ideology.