Browsing by Author "Ek, Fatma Ipek"

Now showing 1 - 9 of 9

Estetik Etki Olarak Zıtlıkların Simbiyozu ve Japon Mekân Atmosferi Tasarımındaki Rolü
(2024) FATMA IPEK EK; Ek, Fatma Ipek
Günümüz mimari tasarım eğiliminde estetik duyusal deneyim ve duyum temelinde ilerlerken bu deneyim ve duyumun ardında beliren duygulanım kavramını da içermektedir. Böylelikle mekân atmosferi mimarlığın estetik nesnesi haline gelirken karşılık geldiği olgunun çok katmanlı mimari bileşenlerden oluşan bir yapıya ve bu yapıdan fazlası denebilecek deneyimciyi ve geçmişini de kapsayan ve dolayısıyla sürekli değişen bir organizmaya karşılık geldiği söylenebilir. Mekânlaşan/anlatılaşan mekânın deneyimsel devinimi amaçlayan doğasına ait izler tarih içinde kültürler temelinde takip edildiğinde karşımıza derin bir etki olarak Japon mekân estetiği çıkmaktadır. Japon kültürüne ait özellikle din ve coğrafya temelli olgular gerek mekânda gerekse sözde yer edinmiş kültürün tarihsel aktarımını sağlayan genetik kodları haline gelmiştir. Dolayısıyla Japon kültüründe bir mekân ile bir şiir karşılaştırıldığında bu iki aracı şekillendiren yaratım niyetleri aktarılan olgular ve sunulan mesajların birbirine koşut olduğu görülebilir. Mekân tasarımını şekillendiren söz ve şiir üzerinden aktarılan mekânsal deneyim Japon kültürünün genlerinde yer alan farklı estetik kodlarla okunabilir. Bu kodlardan biri birbirine zıt kavramların simbiyotik ilişkisine işaret eden ve literatüre Kurokawa Kisho’nun kazandırdığı hanasuki estetik etkisidir. Mekânı yaratan kavramlar/dil ile dilde/söz’de yaratılan mekân hanasuki estetik etki temelinde ele alındığında her iki bağlamda da okunabilirlik kazanır. Bu çalışma mekânı kodlayan / var eden estetik etkiyi öncelikle Japon mimarların mekân tasarımında estetiğe odaklanan açıklamaları üzerinden ardından Japon şairlerin eserlerinde karşımıza çıkan mekânsal tarifleri/göndermeleri aracılığıyla okumayı planlamaktadır. Mekândaki söz olan Japon mimarlığı ile söz’de mekânlaşan Japon mimarlığında zıt kavramların simbiyotik bir aradalığından doğan estetik etkinin deneyimleyen ve deneyimlenen arasında özel köprülerle bağladığı mekânsal yapı incelenecek yer yer Batılı izlekte bulduğu karşılıklara değinilecektir.
Citation - WoS: 1
Examination of Prestigious Mass-Housing Identity via The Slogans: Cases in Izmir Turkey
(KONYA TECHNICAL UNIV FAC ARCHITECTURE & DESIGN, 2021) Oguzcan Nazmi Kuru; Fatma Ipek Ek; Ek, Fatma Ipek; Kuru, Oguzcan Nazmi
Purpose The paper aims to make a critical examination of the current prestigious mass-housing projects through the promotional slogans to understand the relationships between the promotional and architectural strategies. Design/Methodology/Approach In the research the archive-based surveys were conducted by utilizing the framework of the case study method. The data were collected from the websites and electronic catalogues of the cases and analysed comparatively to reveal the messages given by the promotions and manifested in the architectural formations. Findings The study makes categorizations for the slogans and architectural services of the cases and proposes that the promotional and architectural identities of the projects refer to a template that provides the sale guarantee and therefore cannot be broken easily to present the alternative living manners. Research Limitations/Implications The study is limited with the 20 similar-scale projects with independent sections of more than 50 households addressing to the high-income level with the prestigious or luxurious qualities and built used or under construction in the period covering 2015-2021 in Izmir city-centre and peripheries. Social/Practical Implications In social respect the findings point out the common interdisciplinary genes creating the templates of the consumer society by manifesting that the high price is related to the services provided within the housing settlement but not the quality of architectural solutions. Originality/Value The paper tries to uncover the possible effects of the slogans in shaping the mass-housing identity for the high-income level and reveal the close relationship between the consumer society and promotion of architecture which results in selling housing projects at high prices with the same promotional and architectural templates.
Geleneksel ve Modern Camilerde Estetik Bağlamda Mekan Atmosferi Algısı
(2023) FATMA IPEK EK; ARZU CILASUN; İLKE HİÇSÖNMEZLER; Ek, Fatma Ipek; Kunduracı, Arzu Cılasun; Hiçsönmezler, İlke
Resim heykel müzik şiir ve mimarlık olmak üzere beş ana sanattan oluşan güzel sanatların modern çekirdeği 18.yüzyılda estetik disiplininin ortaya çıkışından önemli ölçüde etkilenmiş ve bu disiplinle sonraki yüzyıllar boyunca da yakın ilişkiler sürdürmüş bu yüzden de bu ilişki problematik bir ilişki olmuştur: Estetik kavramı mimarlık disiplininde istikrarlı bir yer bulmak için birbirini izleyen yüzyıllar boyunca dönüştürülmüş yeniden formüle edilmiş ve yeniden bağlamlaştırılmıştır. Bu alanda bir istikrarın genellikle deneyimcilerini duyusal algı yoluyla etkileme gücüne sahip mekanlar tarafından sağlandığını söyleyebiliriz. Olgubilim disiplini yoğun özneler-arası özelliklere sahip tarihi sosyal ve dini bağlamlarda analiz edilebilen mimari mekanlarda bu tür bir deneyimin niteliği için kuramsal ve deneysel sahneyi hazırlar. Bu eleştirel çerçevede makale Türkiye’deki estetik ve mimarlık disiplinleri arasındaki ilişkinin önemini estetik deneyimcilerin geleneksel ve modern üsluplardaki camilere dair değerlendirmeleri aracılığıyla ve mekansal atmosferin estetik imgesi üzerinden vurgulamayı amaçlamaktadır. Yöntemsel olarak analiz çevrimiçi bir anketin değerlendirilmesini kapsamakta anket katılımcılarının algısal farklılıklarını bu iki tür cami üslubuna dair estetik deneyimlerinin imgesine bağlı olarak olgubilim çerçevesinde anlamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle arka planda öznelerin veya algılayıcıların nesneler veya mekanlarla ilgili önceki deneyimleri hakkındaki düşüncelerini anlamaya odaklanılmış kullanıcının algısı (özne) ile algılanan mekân/mekansal temsil (nesne) arasındaki ilişkiyle şekillenen dini mekânlardaki mekânsal atmosferin estetik imgesinin olgu bilimsel nitelikleri incelenmiştir. Çalışma boyunca algılayıcıların doğrudan (mekânda) veya dolaylı (mekânın temsili yoluyla) deneyimlerinden sonra ortaya çıkan estetik imge analizin ana odaklarından birine karşılık gelmiş araştırmanın temelini şu sorular oluşturmuştur: (1) Bir caminin estetik imgesinin deneyimdeki atmosferin özne temelli bileşenleri (duyum biliş duygu) ile nasıl bir ilişkisi vardır? (2) Geleneksel ve modern tasarımdaki camilerin estetik imgeye bağlı farklılıkları atmosferleri aracılığıyla deneyimleyenlere nasıl aktarılmaktadır? Anket sonuçlarına göre estetiğin doğrudan (duyusal algı yoluyla) ya da dolaylı olarak mekansal temsillerle deneyimleyen bireylerin duy(g)usal tepkileri göz önüne alındığında mimarlık disiplini içindeki istikrarlı yerinin cami mimarisindeki geleneksel ve modern dillerinin estetik imgelerinin incelenerek bir kez daha kanıtlandığını söyleyebiliriz. Çalışma küreselliğin etkilerine kıyasla yerellik etkilerinin kültürel sosyal ve dini anlayışlar temelinde dini mekanların imgesi açısından estetik algıda önemli olduğu sonucuna varmaktadır. Bu bağlamda mevcut camilerin tasarımlarında mimari dilde ortaya çıkan modern eğilimler gözlemlenebilse de yerellikler genellikle cami tasarımındaki geleneksel eğilimlerden gelen estetik bir bağlam oluşturmuş bu da Sancaklar ve Selimiye camilerinin karşılaştırılmasında da görüldüğü gibi modern ve geleneksel dillerin algılanmasında bazı karışıklıklara neden olmuştur. İki örneklem de göstermektedir ki deneyimcilerin çağdaş cami tasarımlarında yeni kavramlara açık olmalarına rağmen gelenekçi arka plana sahip dini öğretiler genellikle modern dildeki Sancaklar Camii’nin dini bağlamda benimsenmesini engellemektedir. Dolayısıyla kullanım eğilimleri açısından araştırmaya katılan deneyimcilerin büyük çoğunluğu Osmanlı Camii üslubunun en önemli eserlerinden olan Selimiye Camii’ni ziyaret ederek burada ibadet etmeyi tercih etmiştir. Bunun temel nedeni deneyimleyenlerin duy(g)ularını tetikleyen çok katmanlı bir ürün olan mekân atmosferidir. Bunların bir sonucu olarak gelenekseli yansıtan Selimiye Camii ankete katılanlar tarafından ibadet için seçilen cami olmuştur çünkü Sancaklar Camii modern yaklaşımını tasarım dilinde başarıyla yansıtsa da soyut bir yorumdur ve bu mimari dil nedeniyle İslam felsefesinin gelenekçi dili tarafından şekillendirilen estetik imgeyi yansıtmada yetersiz kalabilmektedir. Deneyimcilerin dinin gelenekçi bir altyapısı olduğu için yoğun bir şekilde hissetmeye alışkın oldukları gibi İslami yansımaların olağan bağlamını cami atmosferinde hissetmeyi tercih ettikleri söylenebilir. Cami mekanlarındaki ruhun (genius loci) ve algılayanların ruh hallerinin etkisinin yanı sıra algılayanların mimarlık/tasarım eğitimine ilişkin durumları da tercihleri üzerinde çeşitlilik göstermektedir. Bu durum deneyimin yorumlanırken ya da deneyimleme esnasında mekâna dair tutumu değiştirebilmesi nedeniyle eğitimle de şekillenebilen bir bileşen olduğunu gösterebilir.
Instagram’da dijital olarak yeniden üretilen kentin imgesi: İzmir Kent Merkezleri Örneği
(2024) FATMA IPEK EK; Mine Acar; Ek, Fatma Ipek; Acar, Mine
Fiziksel çevremizi algılama biçimimizi değiştiren sosyal medya günümüzde dijital ortamda yeniden üretilen kentler aracılığıyla bu kentlerin imgesini yeniden şekillendirme gücüne sahip bir araca karşılık gelmektedir. Görsel tabanlı sosyal medya platformları bu yeniden şekillendirme ve üretim sürecinde önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda mevcut çalışma öncelikle Instagram temelli içerik analizi yoluyla sosyal medyada yansıtılan ve yeniden üretilen (dijital) kentin dijital imgesinin katmanlarını araştırmayı ve anlamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle İzmir’in mevcut ve gelecekteki kent merkezleri olarak tanımlanan Konak ve Bayraklı için 2021 Mayıs ve Temmuz ayları arasında Instagram’da paylaşılan görüntü/video örnekleri derlenmiştir. İkinci olarak daha önce bu kent merkezlerinde fiziksel ve/veya dijital deneyime sahip olan sosyal medya kullanıcılarına bir anket uygulanmıştır. Söz konusu verilerle klasik Lynch kuramına da koşut olarak (dijital) kentin dijital imgesini anlamaya yönelik yeni bir kategorizasyon sistemi önerilmiştir. Çalışmanın sonucunda ise dijital ortamda kendine özgü özelliklerine göre tanımlanması ve kategorilerine ayrılması gereken bir dijital kentin var olduğu anlaşılmış bu kentin imgesinin kullanıcılar tarafından oluşturulduğu ve bu sürecin farklı kategoriler aracılığıyla öznesel (ve özneler arası) olarak evrildiği görülmüştür.
Kültürel Üretim Mekânlarında Kenti Üreten Kadınlar: Kadifekale Örneği
(2023) FATMA IPEK EK; Nupelda Sibel Acat; Ek, Fatma Ipek; Acat, Nupelda Sibel
Göç sırasında genellikle pasif durumda olan göçmen kadınlar göç alanlarının kullanılması ve dö- nüştürülmesi söz konusu olduğunda aktif birer özneye dönüşmektedir. Kimlik toplumsal cinsiyet sosyokültürel normlar ve ekonomik kaygılar kadınların mekânla ilişkisini anlamlandırmada değer- lendirilmesi gereken unsurlardandır. Bu unsurlar kadınlar için pek çok yaşamsal zorluğa yol açar- ken mekânsal yeniden üretimleri de beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda İzmir kent merkezinde önemli bir göç bölgesi olan Kadifekale kentsel dönüşüm politikaları ile birçok akademik ve yerel yö- netim temelli araştırmaya da konu olmuştur. Önceden yapılan tüm çalışmalara ek olarak bu makale iç göçün yaşam/üretim mekânları üzerindeki etkisini ele almakta Kadifekale ve çevresi odağında in- celemektedir. İlgili yerleşimin mevcut mekânsal durumunu anlamak için kültürel kodların kökenine karşılık gelen Mardin'in özgün dokusundaki mekânsal kodlar da incelenmiş Mardin’de yaşanılan mekânsal dilin İzmir’de yaşanılan mekânsal dile nasıl dönüştüğü ve özellikle kadınlar tarafından nasıl aktarıldığı araştırılmıştır. Yöntem olarak etnografik temele oturan incelemelerde yerinde göz- lem tekniğinin yanı sıra İzmir ve Mardin’in ilgili mahallelerinde yaşamakta olan kadınlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin en önemli çıktısı göçmen kadınların “varış” noktasındaki mekânları yeniden örgütleme ve tasarlama konusundaki örtük fakat etken rol- lerine dairdir. Bu çerçevede varış ve menşe mekânların/mekânsal elemanların birbiriyle gösterdiği benzerlik ve farklılıklar göçmenlerin kültürlerini mekânlara yansıtabilme esnekliklerine dair de önemli verilere işaret etmektedir.
Citation - Scopus: 1
Picturesque atmosphere: in-between the past and present
(TAYLOR & FRANCIS LTD, 2023) Ilke Hicsonmezler; Fatma Ipek Ek; Ek, Fatma Ipek; Hicsonmezler, Ilke
The picturesque refers to an influential genre as well as a critical period during which the aesthetic culture of the Enlightenment was blended to form the Romanticist face of the age. Though it means 'picture-like' etymologically the picturesque goes beyond being an eye-based scene and covers the other senses while aiming to provide a scenario with multi-sensory experiences for ramblers on site. Regarding this disposition the picturesque atmosphere denotes a bridge in-between the past and present with its role in the theories of aesthetics. In this framework this article aims to read the eighteenth- and nineteenth-century picturesque by referring to the phenomenological theories of the spatial atmosphere of the twentieth and twenty-first centuries. Our research demonstrated that the atmosphere of picturesque landscape designs can be conveyed strongly through spatial representations in different art forms. In doing this the paper proposes the concept of the picturesque atmosphere as a tool to read the spatiality especially in art branches mainly including painting. Therefore a reading model to examine the spatiality in the picturesque paintings was proposed at the end of the paper by drawing from the theories of both the picturesque and spatial atmosphere.
Piranesi’s arguments in the Carceri
(Istanbul Teknik Universitesi Faculty of Architecture itudergisi@itu.edu.tr, 2018) Fatma İpek Ek; Ek, Fatma Ipek; Fatma İpek, E.K.
Giovanni Battista Piranesi (1720-1778) is an important Italian architect with his seminal theses in the debates on the ‘origins of architecture’ and ‘aesthetics’. He is numbered foremost among the founders of modern archaeology. But Piranesi was misinterpreted both in his day and posthumously. One of the most important vectors of approach yielding misinterpretation of Piranesi derived from the phenomenon comprising the early nineteenth-century Romanticist reception of Piranesi’s character and work. Therefore the present study firstly demonstrates that such observations derive not from an investigation of the work itself nor from an appraisal of the historical context but owe to the long-standing view in western culture that identifies the creator’s ethos with the work and interprets the work so as to cohere with that pre-constructed ethos. Thus the paper aims at offering a new perspective to be adopted while examining Piranesi’s works. This perspective lies within the very scope of understanding the reasons of the misinterpretations the post-Romanticist perception of the ‘artist’ and Piranesi’s main arguments on the aesthetics origins of architecture and law. © 2020 Elsevier B.V. All rights reserved.
Citation - WoS: 2
Citation - Scopus: 3
The Narration of Architectural Space as a Way of Constructing the Spatial Atmosphere: Two Readings of Contemporary Japanese Architecture
(UNIV HAWAII PRESS, 2022) Fatma Ipek Ek; Ek, Fatma Ipek
Transformation in a housing- design story: Reading the spatial typologies of apartment projects in Hatay-Izmir
(2018) FATMA IPEK EK; Berna YAYLALI YILDIZ; Işın Can Traunmüller; Ek, Fatma Ipek; Yıldız, Berna Yaylalı; Traunmüller, Işın Can
The politics of central government or incentives determine new design-systemsof housing plots as well as housing units. Especially after the enactment of the lawof urban regeneration for risky areas regeneration of areas under disaster risk there has been an acceleration in knocking down old buildings and construct-ing new ones in inner cities. Thus this paper focuses on the changes in housingtypologies in Hatay-Izmir in terms of space syntax parameters through the timeperiod 1960-2000 and interprets the final plan-solutions within the perspectiveof urban regeneration.By accelerating implementations of the urban transformation projects in Hatayregion alternative plan-typologies coming from the past have undergone the so-called “re-design and transformation” process, however they have actually beensubstituted by the “never-changing” plan-templates of the apartment typology.We will examine these changes in plan typologies and spatial organisations of thementioned apartment-projects on the same plots by utilizing the method of spacesyntax and visibility analysis (VGA). Transformations in spatial configuration intwo periods are interpreted through their relationships to shifts in meaning ofprivacy and daily life represented by degree of permeability and connectivity ofhousing-unit-plans based on spatial analysis.