Kuru meyve ihracatını etkileyen gıda güvenliği ve üretim faktörlerinin analizi: Ege Bölgesi’nde bir uygulama

dc.contributor.author ebru esendemirli
dc.contributor.author Seher Gören Yargı
dc.contributor.author Belgin Şensoy
dc.contributor.author Yargı, Seher Gören
dc.contributor.author Şensoy, Belgin
dc.contributor.author Esendemirli, Ebru
dc.date.accessioned 2025-10-22T16:05:27Z
dc.date.issued 2021
dc.description.abstract Bu çalışmanın amacı Ege Bölgesi’ndeki kuru meyve ihracatçılarının yaşadığı sorunların analiz edilmesi ve çözüm önerileri geliştirilerek ihracat hacminin arttırılmasının sağlanmasıdır. Araştırmada anket çalışması ile faktör analizi yapılarak faktörler ve ağırlıkları, regresyon analizi yapılarak ihracat hacminin etkisine sebep olan bileşenler tespit edilmiştir. Çalışmada kuru meyve ihracatının artırılmasına etki eden değişkenlerin bulunması amacıyla Ege Bölgesi’ndeki 74 şirketten elde edilen verilere çoklu regresyon modeli ve faktör analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak firmanın yıllık ihracat hacminde firmanın organik ürün ihracat yüzdesi ile firmanın çalışan sayısı değişkenlerinin önemli bir etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir. Firmaların çalışan sayısı ve organik ürün ihracat yüzdesi arttıkça firmaların yıllık ihracat hacmi de artmaktadır. Faktör analizi sonuçlarına göre 37 bileşene ilişkin 8 ana faktör belirlenmiştir.
dc.identifier.citation Aba G.Ö. & Işın Ş. (2014 Eylül). Dünyada ve Türkiye’de iyi tarım uygulamalarının gelişimi. XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi Samsun.Ak E. E. Tüzel Y. Eren E. & Atilla F. (2016). Türkiye'nin Mantar İhracatının Değerlendirilmesi. Türk TarımGıda Bilim ve Teknoloji dergisi 4(3) 239-243.Anonim (a) (2019). https://www.enerjiatlasi.com/elektrik-fiyatlari/ (Erişim tarihi: 12.02.2019).Armağan E. (2003). Avrupa Birliği sürecinde küçük ve ortaölçekli işletmelerin ihracat pazarlaması sorunları: Aydın ilindeki küçük ve orta ölçekli tarıma dayalı sanayi işletmeleri için bir öneri (Doctoral dissertation Adnan Menderes Üniversitesi).Ataseven Y. & Güneş E. (2008). Türkiye’de işlenmiş organik tarım ürünleri üretimi ve ticaretindeki gelişmeler. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(2) 25-33.Atlı H. & Söyler O. (2018). Dünyada ve Türkiye’de Turunçgil Üretiminin ve İhracatının Değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi(79) 357-366.Aydın B. Özkan E. Aktürk D. Kiracı M.A. & Hurma H. (2015). Kırklareli Edirne Tekirdağ ve Çanakkale illerinde üreticilerin iyi tarım uygulamalarına yaklaşımı. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 1(2) 28-41.Bal T. & Cercinli F. (2013). The analysis of cherry production and trade in Turkey: the case of Uluborlu district. Bulgarian Journal of Agricultural Science 19(3) 398-415.Cengiz F. & Yücel E. (2017). Pazarlama faaliyetleri için fuarların önemi. Adnan Menderes Üniversitesi Seyehat ve Turizm Araştırmaları Dergisi 12 72-80.Çınar G. Ferruh I. Ş. I. N. & Armağan G. (2015). Türkiye’de Tarımsal Ürün İhracatı Yapan Firmaların Biliş Düzeyi Açısından İncelenmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi 21(1 ve 2) 63-68.Çınar G. Ferruh I. Ş. I. N. & Armağan G. (2016). Türkiye’de Tarımsal Ürün İhracatı Yapan Firmaların Risk Tercihi Açısından İncelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 13(1) 25-33.Çobanoğlu F. & Işın F. (2009). Organik kuru incir üreticilerinin organik tarım sistemi tercihini etkileyen kriterlerin analitik hiyerarşi süreci ile analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi 15(2) 63-71.Çukur F. & Çukur T. (2017). Coğrafi işaretli ürünlerin kırsal kalkınma açısından değerlendirilmesi: Muğla ili örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi 23(2) 187-194.Demirağ K. & Yılmaz H. (2009). Gıda güvenliği sürdürülebilirliği ve yerel yönetimler. TMMOB İzmir Kent Sempozyumu İzmir.Doğan Z. Arslan S. & Berkman A. N. (2015). Türkiye'de tarım sektörünün iktisadi gelişimi ve sorunları: tarihsel bir bakış. Academic Review of Economics & Administrative Sciences 8(1).Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Genel Sekreterliği (2015). Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2015/2016 Sezonu Çalışma Raporu http://www.eib.org.tr/bilgi-merkezi-raporlar.asp (Erişim Tarihi: 10.12.2019).Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Genel Sekreterliği (2017). III. Kuru Meyve Çalıştayı Sonuç Raporu http://www.eib.org.tr/bilgi-merkezi-raporlar.asp (Erişim Tarihi: 23.11.2019).Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Genel Sekreterliği (2018a). Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2017/2018 Sezonu Çalışma Raporu http://www.eib.org.tr/bilgi-merkezi-raporlar.asp (Erişim Tarihi: 23.11.2019).Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Genel Sekreterliği (2018b). Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2013/2014 Sezonu Çalışma Raporu http://www.eib.org.tr/bilgi-merkezi-raporlar.asp (Erişim Tarihi: 05.11.2019).Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Genel Sekreterliği. (2018c). Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2014/2015 Sezonu Çalışma Raporu http://www.eib.org.tr/bilgi-merkezi-raporlar.asp (Erişim Tarihi: 10.10.2019).Ege İhracatçı Birlikleri (2019). http://www.eib.org.tr (Erişim Tarihi: 25.12.2019).Ekmekci K. & Acar A. İ. & Yurtlu Y.B. ve Hasdemir M. (2012). İyi tarım uygulamalarının tarımsal mekanizasyon açısından değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26(1) 97-103.Erkan N. Ü. Alakavuk D. & Tosun Y. Ş. (2008). Gıda sanayinde kullanılan kalite güvence sistemleri. Journal of Fisheriessciences Derleme Makalesi 2(1) 88-99.Erkmen O. (2010). Gıda kaynaklı tehlikeler ve güvenli gıda üretimi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 53 220-235.Genez A. Ş. (2018). Kriz dönemlerinde döviz kuru değişimi ve değişimin Türkiye ihracatına etkisi. Yüksek Lisans Tezi İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı İstanbul Türkiye.Gökçe K. O. Ç. & Pirili M. U. (2015). Türkiye Tarim Ürünleri Diş Ticareti: Turunçgiller Findik Incir Kayisi ve Çekirdeksiz Kuru Üzüm.Gül M. & Akpınar M.G. (2006). Dünya ve Türkiye meyve üretimindeki gelişmelerin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 19(1) 15-27.İloğlu N. (2014). Coğrafi işaretlerin tescili ve denetimi üzerine farklı ülke sistemlerinin incelenmesi ve Türkiye uygulaması. Uzmanlık Tezi T.C. Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı Ankara Türkiye.İstanbul İhracatçı Birlikleri (İİB) Genel Sekreterliği (2019) http://www.iib.org.tr/tr/birliklerimiz-kurumeyve-ve-mamulleri-ihracatcilari-birligi.html (Erişim tarihi: 16.05.2019).Kahveci E. (2012). İşletme Stratejileri ve İhracat Performansı İlişkileri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD) 4(6) 2-34.Kan M. & Gülçubuk B. (2008). Kırsal ekonominin canlanmasında ve yerel sahiplenmede coğrafi işaretler. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(2) 57-66.Kırıcı N. (2018). İncir İhracatını Etkileyen Faktörler: Aydın Örneği. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi (İktisat) 3(6) 123-138.Kızılaslan H. & Olgun A. (2012). Türkiye’de Organik Tarım ve Organik Tarıma Verilen Desteklemeler. Ziraat Fakültesi Dergisi 29 (1) 1- 12.Koçak N. (2007). Gıda güvenliği yönetim sistemleri uygulama sürecinde temel adımlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9(4) 135-157.Koçtürk O. M. (2010). Sofralık Üzüm Üretimi Ve Yaş Meyve İşleme Sanayine İlişkin Bir Değerlendirme: Alaşehir/Manisa Örneği. Türkiye IX. Tarım Ekonomisi Kongresi.Kurt Z. (2006). Organik tarım ürünleri pazarlaması ve uygulamalar (Doctoral dissertation DEÜ Sosyal Bilimleri Enstitüsü).Kuruçaylı H. & Şen F. (2017). Kurutulmuş organik kuru üzüm meyvelerinde farklı ambalajların raf ömrü süresince kaliteye etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Dergisi 14(2) 75-79.Öner G. & Işın Ş. (2012). Ege Bölgesinde Seçilmiş Bir Yörede Meyve Üreticilerinin GLOBALGAP Sertifikalı Üretim Sistemini Benimsemesini Etkileyen Faktörler. 10. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi Konya.Öz F. Ç. & Bal T. (2016). İhracatçı açısından Isparta ili kiraz ihracatının analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21(1).Özdede A. (2010). Bir yükseköğretim kurumunda: ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Belgesi’ne sahip olan ve olmayan birimler arasındaki örgüt iklimi farklılıkları: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği. Yüksek Lisans Tezi Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Toplam Kalite Yönetimi Anabilim Dalı Toplam Kalite Yönetimi Programı İzmir Türkiye.Selçuk İ. P. E. K. (2010). Uluslararası ticari boyutuyla organik tarım ve devlet destekleri. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 5(1).T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü (2018). Çekirdeksiz Kuru Üzüm Raporu https://ticaret.gov.tr/data/5d41e59913b87639ac 9e02e8/3b2ba45225a22c82570042d14b4de7ef.p df (Erişim tarihi: 28.03.2019).Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) (2010). Türkiye 2023 İhracat Stratejisi Sektörel Kırılım Projesi. Kuru meyve ve mamülleri sektörü Proje Raporu http://www.tim.org.tr (Erişim tarihi: 15.03.2019).Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) (2019). http://www.tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari.html (Erişim tarihi: 06.03.2019).Veziroğlu P. & Emeksiz F. (2020). Çukurova Bölgesinde Turunçgil Üreticilerinin Üretim Süreçlerindeki Kararlarının Ekonometrik Analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi 26(2) 89-99.
dc.identifier.doi 10.29278/azd.833057
dc.identifier.issn 2147-6403
dc.identifier.issn 2618-5881
dc.identifier.uri https://gcris.yasar.edu.tr/handle/123456789/10627
dc.identifier.uri https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/514392
dc.language.iso Türkçe
dc.relation.ispartof Akademik Ziraat Dergisi
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.source Akademik Ziraat Dergisi
dc.subject İşletme-Gıda Bilimi ve Teknolojisi-İktisat
dc.subject İşletme
dc.subject Gıda Bilimi Ve Teknolojisi
dc.subject İktisat
dc.title Kuru meyve ihracatını etkileyen gıda güvenliği ve üretim faktörlerinin analizi: Ege Bölgesi’nde bir uygulama
dc.type Article
dc.type Article
dspace.entity.type Publication
gdc.author.id 0000-0002-0458-8740
gdc.author.id 0000-0002-0475-9888
gdc.author.id 0000-0003-0055-8816
gdc.bip.impulseclass C5
gdc.bip.influenceclass C5
gdc.bip.popularityclass C5
gdc.coar.type text::journal::journal article
gdc.collaboration.industrial false
gdc.description.department
gdc.description.departmenttemp [Şensoy, Belgin] Yaşar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası Ticaret Ve Finansman Yüksek Lisans Programı, İzmir, Türkiye; [Yargı, Seher Gören; Esendemirli, Ebru] Yaşar Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Uluslararası Ticaret Ve Finansman Bölümü, İzmir, Türkiye
gdc.description.endpage 342
gdc.description.issue 2
gdc.description.publicationcategory Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
gdc.description.startpage 331
gdc.description.volume 10
gdc.identifier.openalex W3216597946
gdc.identifier.trdizinid 514392
gdc.index.type TR-Dizin
gdc.oaire.accesstype GOLD
gdc.oaire.diamondjournal false
gdc.oaire.impulse 0.0
gdc.oaire.influence 2.3811355E-9
gdc.oaire.isgreen false
gdc.oaire.keywords Kuru Meyve İhracatçıları;İhracat Hacmi;Kuru Meyve İhracatı;Faktör Analizi;Regresyon Analizi
gdc.oaire.keywords Agricultural, Veterinary and Food Sciences
gdc.oaire.keywords Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
gdc.oaire.popularity 1.4634384E-9
gdc.oaire.publicfunded false
gdc.oaire.sciencefields 0106 biological sciences
gdc.oaire.sciencefields 04 agricultural and veterinary sciences
gdc.oaire.sciencefields 0405 other agricultural sciences
gdc.oaire.sciencefields 01 natural sciences
gdc.openalex.collaboration National
gdc.openalex.fwci 0.0
gdc.openalex.normalizedpercentile 0.29
gdc.opencitations.count 0
gdc.plumx.mendeley 2
gdc.virtual.author Gören, Seher
oaire.citation.endPage 342
oaire.citation.startPage 331
publicationissue.issueNumber 2
publicationvolume.volumeNumber 10
relation.isAuthorOfPublication 457b9de6-8c75-4556-9545-1c9b97dd2440
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery 457b9de6-8c75-4556-9545-1c9b97dd2440
relation.isOrgUnitOfPublication ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37
relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery ac5ddece-c76d-476d-ab30-e4d3029dee37

Files