Unutulmuş Bir Bedeni Politik Bir Nesne Olarak Anımsamak: Babamı Kim Öldürdü?

Abstract

Bu makale Fransız romancı Edouard Louis’nin 2018 yılında kaleme aldığı ve 2020 yılında tiyatro oyununa uyarlanan Babamı Kim Öldürdü? adlı otobiyografik kısa romanını bireysel tarihin politik tarihe bağlı olduğunu ortaya koyan siyasi bir manifesto olarak ele alır. Bir anlatı türü olarak otobiyografiler anlatıcının belleğinin şekillendirdiği gerçeklikler olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda otobiyografinin bireysel ve kolektif bellek ışığında anlaşılması doğru olacaktır. Maurice Halbwachs’ın kolektif bellek kuramı bireysel belleğin o kişiyi saran mikro ve makro grupların belleklerine bağlı olduğunu iddia eder. Halbwachs’a göre kişi çevresindeki grupların belleklerinden bağımsız bir bellek oluşturamayacağından yaşamını nasıl hatırladığının kontrolü elinde değildir. Bu bağlamda bireysel ve politik tarihin Louis’nin anılarına bakışını nasıl etkilediğini anlamak önemlidir. Çalışma otobiyografi ve bellek arasındaki ilişkiyi Foucault’nun yaklaşımlarını temel alan S. Bryan Turner’ın beden sosyolojisi kuramından yola çıkarak bedenin politik bir nesneye dönüştüğünü ortaya koyarak açımlamaya çalışır. Bu çabanın sebebi toplumun mikro parçası olarak bireyin iktidarın kararları ve politikalarından bağımsız bir yaşam süremeyeceği gerçeğidir. Bireyler nesneleşen bedenlere dönüşmüştür. Bu da iktidarların istenmeyen azınlık LGBTT göçmen ve suçlu gibi etiketlerle ötekileştirdiği bedenlerin toplumun ayrıcalıklı kesimleri tarafından tanınmamasına sebep olmaktadır. Bu sebeple çalışma Louis’nin otobiyografik metninin ‘tanınma’ vasıtasıyla politik söylem üretme potansiyeline dikkat çekmeyi de amaçlar. Louis’nin sesini duyurma istencinin temelini bedenin sosyolojisi bellek ve tanınma arzusunun oluşturduğunu öne sürerek bu istenci disiplinlerarası bir bakışla yorumlamaya çalışır.